This is a bilingual newsletter, English posted below the Cymraeg

#9 - Mae 100 diwrnod yn ddigon i brofi ffordd wahanol o lywodraethu

Helo bawb!

Mae etholiad y Senedd yn nodi dechrau pennod newydd i Gymru.

Gall newid deimlo’n ansicr weithiau, ond mae hefyd yn creu cyfle i ailfeddwl sut mae llywodraeth yn gweithio a beth all gwasanaethau cyhoeddus fod.

Gyda Plaid Cymru bellach yn arwain y llywodraeth ac yn cyflwyno cynllun 100 diwrnod cyntaf, mae cyfle i symud yn gyflymach, gweithio’n wahanol, a dechrau ailadeiladu ymddiriedaeth drwy welliannau amlwg y gall pobl eu teimlo yn eu bywydau bob dydd.

Mae’n braf gweld plaid yn cyflwyno cynllun 100 diwrnod, ac rydym wedi myfyrio ar hyn yn ein blog: Pam mae 100 diwrnod yn ddigon i brofi ffordd wahanol o lywodraethu. Mae’r erthygl yn edrych ar beth all Llywodraeth Cymru ei ddysgu gan sefydliadau sydd wedi sicrhau newid ystyrlon yn gyflym drwy ddechrau’n fach, profi syniadau’n gynnar, a chanolbwyntio’n ddi-baid ar anghenion pobl.

Yn gysylltiedig â hyn, rhannodd aelod o Trawsnewid Cymru, Dafydd Vaughan, ei brofiadau o ailadeiladu gwasanaeth treth ceir ar-lein y DU mewn dim ond deng wythnos yn DVLA. Mae’n enghraifft bwerus o’r hyn sy’n gallu digwydd pan mae timau’n cael eu hymddiried i weithio’n agored, yn ailadroddol ac ar gyflymder — a pham mae momentwm yn bwysicach na pherffeithrwydd.

Sut i gyflawni newid sy’n para

Ein cyfres blog newydd 5 rhan am lywodraeth well i Gymru, a sut i gyflawni newid sy’n para.

Yn rhy aml, mae sgyrsiau am wasanaethau cyhoeddus yn canolbwyntio ar beth ddylai llywodraeth ei ddarparu yn unig: iechyd, tai, trafnidiaeth, gofal cymdeithasol. Ond llawer llai o sylw sy’n cael ei roi i sut mae newid yn digwydd yn ymarferol.

Mae ein blog cyntaf yn gofyn a all Cymru fforddio hen ffyrdd o weithio o hyd — o dimau mewn seilos a gwaith dyblyg i gyflawni araf a datrysiadau drud dros dro.

Newyddion digidol y mis yng Nghymru

Mae Cymru’n cyflwyno system cofnodion mamolaeth ddigidol genedlaethol ar draws y GIG

Mae Nation.Cymru yn adrodd bod Cymru wedi dod y genedl gyntaf yn y DU i gyflwyno un system cofnodion mamolaeth ddigidol ar draws pob bwrdd iechyd. Mae’r platfform newydd yn disodli systemau lleol tameidiog a nodiadau papur gyda gwasanaeth digidol ar y cyd i rieni a chlinigwyr. Mae hyn yn bwysig oherwydd ei fod yn dangos sut gall gwasanaethau digidol cydgysylltiedig leihau dyblygu, gwella mynediad at wybodaeth, a chreu profiad gwell i staff a’r cyhoedd.

--

Mae’r Llyfr Magenta newydd gael atodiad “Profi a dysgu”

Mae Jo Carter o Trawsnewid Cymru yn egluro pam y gallai diweddariad tawel i lyfr Magenta y Trysorlys olygu newid mawr yn y ffordd mae llywodraeth yn dylunio ac yn gwerthuso polisi a gwasanaethau. Mae’r canllawiau “Profi a Dysgu” newydd yn annog timau amlddisgyblaethol, arbrofi cyflym, a dysgu drwy gyflawni yn hytrach na misoedd o gynllunio ymlaen llaw. Mae’n bwysig oherwydd ei fod yn rhoi cefnogaeth ffurfiol i’r ffyrdd agored, defnyddiwr-ganolog o weithio y mae llawer o dimau yng Nghymru wedi bod yn eu hyrwyddo ers blynyddoedd.

--

Cymunedau ymarfer newydd ar gyfer digidol a data mewn gofal cymdeithasol

Mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi lansio cymunedau ymarfer newydd ar gyfer pobl sy’n gweithio gyda digidol a data ym maes gofal cymdeithasol yng Nghymru. Nod y cymunedau yw helpu pobl i rannu gwybodaeth, magu hyder, a chysylltu ar draws sefydliadau a disgyblaethau. Mae hyn yn bwysig oherwydd bod creu mannau i ymarferwyr ddysgu gyda’i gilydd yn agored yn hanfodol ar gyfer adeiladu’r sgiliau, y perthnasoedd a’r diwylliant sydd eu hangen i wella gwasanaethau cyhoeddus.

--

Potiau cimychiaid, cymhlethdod a dechrau’n fach yn y ffordd iawn

Mae Richard Pope yn myfyrio ar pam mae gwasanaethau cyhoeddus yn aml yn methu pan mae timau’n gorsymleiddio problemau cymhleth drwy “use-cases” cul. Gan dynnu ar enghreifftiau fel Universal Credit a Single Patient Record y GIG, mae’n dadlau y dylai gwasanaethau gofleidio cymhlethdod yn gynnar a graddio’n raddol drwy ddaearyddiaeth neu gyflwyniad rheoledig. Mae hyn yn bwysig oherwydd ei fod yn herio rhagdybiaeth gyffredin mewn trawsnewid digidol — bod lleihau cymhlethdod ar y dechrau bob amser yn lleihau risg.

--

Dyluniad cyson ar gyfer gwasanaethau digidol gwell

Mae Samantha o dîm Digidol Cyfoth Naturiol Cymru yn rhannu sut mae CNC yn defnyddio patrymau tudalennau profedig wedi’u hysbrydoli gan GOV.UK, ochr yn ochr â dysgu gan Lywodraeth y DU a chymuned Gwasanaethau Cyhoeddus Digidol Cymru, i helpu defnyddwyr i symud rhwng gwasanaethau yn haws a chwblhau tasgau gyda llai o ymdrech.

Digwyddiadau i ddod

Etholiad y Senedd 2026: Beth ddigwyddodd, a Pham? - 12pm ddydd Mawrth 2 Mehefin, ar-lein
Gyda data newydd gan YouGov o'r cyfnod cyn- ac ôl-etholiad mae Dr Jac Larner ac yr Athro Richard Wyn Jones o'r Canolfan Llywodraethiant Cymru yn eich gwahodd i ymuno â'r sesiwn briffio ôl-etholiad ar-lein hon lle bydden nhw'n archwilio'r ffactorau a greodd y canlyniadau seismig etholiad hyn.

--

Cyfarfod ymddygiad defnyddwyr ac AI mis Mehefin — 12pm ddydd Llun 15 Mehefin, ar-lein
Bydd Giorgio Di Tunno a chydweithwyr yn rhannu sut maent wedi bod yn adnabod a lleihau camwybodaeth AI i fusnesau yn yr Adran Busnes a Masnach (DBT).

--

Cyfarfod UX Wales mis Mehefin — 6pm ddydd Iau 25 Mehefin yng Nghaerdydd
Siaradwyr i’w cyhoeddi.

#9 - 100 days in enough to prove a different way of governing

Helo bawb! Hi everyone!

The Senedd election marks the start of a new chapter for Wales.

Change can feel uncertain, but it also creates space to rethink how government works and what public services could become.

With Plaid Cymru now leading government and setting out its first 100-day plan, there is an opportunity to move faster, work differently, and start rebuilding trust through visible improvements people can actually feel in their daily lives.

It’s refreshing to see a party with a 100-day plan, which we reflected on in our post: Why 100 days is enough to prove a different way of governing. The piece looks at what Welsh Government can learn from organisations that have delivered meaningful change quickly by starting small, testing ideas early, and focusing relentlessly on people’s needs.

Related, Transform Wales member Dafydd Vaughan shared his experiences of rebuilding the UK’s online car tax service in just ten weeks at the DVLA. It’s a powerful example of what can happen when teams are trusted to work openly, iteratively and at pace — and why momentum matters more than perfection.

How to deliver change that lasts

Our new 5-part blog series about better government for Wales, and how to deliver change that lasts.

Too often, conversations about public services focus only on what government should deliver: health, housing, transport, social care. But far less attention is paid to how change happens in practice.

Our first post asks whether Wales can still afford legacy ways of working — from siloed teams and duplicated effort to slow delivery and expensive workarounds.

This month’s digital news in Cymru

Wales rolls out nationwide digital maternity record system across NHS
Nation.Cymru reports on Wales becoming the first UK nation to introduce a single digital maternity record system across every NHS health board. The new platform replaces fragmented local systems and paper notes with a shared digital service for parents and clinicians. It matters because it shows how joined-up digital services can reduce duplication, improve access to information, and create a better experience for both staff and the public.

--

The Magenta Book just got a Test and Learn annex
Transform Wales’ Jo Carter explains why a quiet update to HM Treasury’s Magenta Book could signal a major shift in how government designs and evaluates policy and services. The new “Test and Learn” guidance encourages multidisciplinary teams, rapid experimentation, and learning through delivery rather than long upfront planning. It matters because it gives formal backing to the kinds of open, user-centred ways of working many teams across Wales have been advocating for years.

--

New digital and data communities of practice for social care
Social Care Wales has launched new digital and data communities of practice for people working across social care in Wales. The communities aim to help people share knowledge, build confidence, and connect across organisations and disciplines. It matters because creating spaces for practitioners to learn openly together is essential for building the skills, relationships and culture needed to improve public services.

--

Lobster pots, complexity and starting small in the right way
Richard Pope reflects on why public services often fail when teams oversimplify complex problems through narrow “use-cases”. Drawing on examples including Universal Credit and the NHS Single Patient Record, he argues that services should embrace complexity early and scale gradually through geography or controlled rollout instead. It matters because it challenges a common assumption in digital transformation — that reducing complexity upfront always reduces risk.

--

Consistent design for better digital services
Samantha from the NRW Digital team shares how NRW is using proven GOV.UK-inspired page patterns, alongside learning from UK Government and the Digital Public Services Wales community, to help users move between services more easily and complete tasks with less effort.

Upcoming events

Senedd Election 2026: What happened, and why? - 12pm on Tuesday 2 June, online
Dr Jac Larner and Prof. Richard Wyn Jones of the Wales Governance Centre invites you to join this virtual post-election briefing where they will explore the factors that created these seismic election results.

--

June’s user behaviour and AI meetup - 12pm on Monday 15 June, online
Giorgio Di Tunno and colleagues will share how they have been identifying and reducing AI misinformation for businesses at the Department for Business and Trade (DBT).

--

UX Wales June meetup - 6pm on Thursday 25 June in Cardiff
Speakers to be announced.