Merhaba,

Görültü olarak 2-3 Mayıs’ta Pera Müzesi’nde Pera Film’in ev sahipliğinde ve Fransız Kültür Merkezi’nin desteğiyle ve ücretsiz gerçekleşecek yeni programımız Baktığın Toprak’a dair detayları bu bülten ile sizlerle paylaşıyoruz. Şubat-Nisan 2026’da Peter Watkins: Kestirme Yol Yok retrospektifinde de düşünmeye devam ettiğimiz politik örgütlenme, bunun devamlılığı ve sinemada nasıl vücut bulabileceğine dair konuları ekoloji, dünyaya, toprağa bakma ve “bakım” üzerinden sizlerle tartışmayı umduğumuz bir program bu. 

Baktığın Toprak programı, 2 Mayıs’ta 14.00’de Ben Russell ve Guillaume Cailleau imzalı, Türkiye’de henüz gösterilmemiş olan Doğrudan Eylem’le (Direct Action, 2024) başlayacak. Filmde, Fransa’da ekoloji alanında Emmanuel Macron’a havalimanı inşaatı iptal ettirmek gibi önemli bir politik zafer kazanan ekolojik hareket Alan Savunması’nın (zone à défendre - ZAD) rutinlerine ve gündelik işleyişine şahit oluyoruz. Doğrudan sinema akımının temsilcisi, 3.5 saat uzunluğundaki film, Peter Watkins’in de karşı çıktığı “monoform”a meydan okuyan, uzun ve az kesmeli 41 plandan oluşuyor. Politik mücadelenin protestolarla ve büyük kitlelerin hareketiyle olduğu kadar sabırla, gündelik rutinlerle ve tenha bir tarla köşesinde de sürdürülebileceğini gözler önüne seren bir belgesel bu. Film, yönetmenleri Russell ve Cailleau’nun komünde geçirdikleri uzun zamanın ve verdikleri emeğin de hissedildiği, işlenen konu ile film yapma pratiğinin ayrılmadığı bir yerden çıkmış. Filmin gösterimi Fransız Kültür Merkezi’nin desteğiyle gerçekleşecek.

Programda 3 Mayıs’ta Etna Özbek’in Nosema’sı (2021) ve Deborah Stratman’ın Son Şeyler’i (Last Things, 2023) 14.00’te başlayacak gösterimlerle izlenebilecek ve takiben programla aynı adı taşıyan bir forum düzenlenecek. Orta metrajlı belgesel Nosema, Türkiye’deki son Asuri Keldani köylerinden biri olan Şırnak’taki Meer’de yaşayan Hürmüz ve Şimuni Diril çiftini takip ediyor. Bu belgeselde, yakılan köylerine dönüp evlerini yeniden inşa eden ve trajik bir şekilde hayatlarını kaybeden bu çiftin son zamanlarına, geleneksel arıcılık ve hayvancılık bilgilerini, politik çatışma sonucunda boşalan coğrafyada uygulamalarına tanık oluyoruz. Geniş ailenin birlikte geçirdiği son zamanlara da… Çiftin toprakla kurduğu köklü bağın önce politik çatışma, ardından korkunç bir suçla kesilmesini hiç unutturmadan gösteren bu güçlü belgeseli göstermemize izin verdiği ve şekillenmesine yardımcı olduğu forumda da görüşlerini paylaşacağı için Etna Özbek’e çok teşekkür ederiz.  

Programın son filmi ise ABD’li öncü deneysel sinemacı Deborah Stratman’ın Son Şeyler’i. Stratman avangard deneme filminde bilimsel söylemler ve edebiyat eşliğinde insanlığı denklem dışına çıkardığı bilimkurgusal bir anlatı kuruyor. Bakışımızı kayalara ve minerallere çevirmemize vesile olan bu yaratıcı anlatı üzerinden yok oluş veya hayatta kalma senaryolarına insanlara odaklanmadan bakma ve “büyük resmi görme” şansına sahibiz. Filmin iki yıl önce İstanbul Deneysel Film Festivali’nde En İyi Deneysel Film Ödülü’nü aldığını da hatırlatalım. 

Filmlerin gösterimlerinin ardından 15.45’de başlayacak Baktığın Toprak forumunda, gösterimlerin akla getirdikleri Türkiye’deki ekolojik mücadele ve gıda topluluklarının çalışmalarından yola çıkarak tartışılacak. 

Forumda Özbek dışında konuşacak isimlerden akademisyen, sinemacı ve sanatçı Sevgi Ortaç’ın danışmanlığında ve yardımlarıyla belirlediğimiz şu soruları sormanın önemli olduğunu düşünüyoruz: Ekolojik mücadelenin farklı zamanları (eylem zamanı, toprağa bakma zamanı, mevsimlerin zamanı) bizlere neler söylüyor? Gönüllülük üzerinden ilerleyen bir örgütlenmede yorgunluğa ve yılgınlığa karşı nasıl ayakta kalınır, bakım emeği nerede durur? Farklı ölçeklerde gruplar arasında ağlar nasıl kurulur, lojistik kararlar nasıl alınır? Politik mücadele arzusu nasıl sürekli kılınır? Forum kısa açılış sunumlarının ardından açık tartışma olarak devam edecek ve 17.45’e kadar sürecek. 

Programla ilgili ayrıntılı bilgilere gorultu.org’dan ulaşabilirsiniz.

Bu vesileyle Ortaç’ın kent bostanları, gıda toplulukları ve güncel sanat arasındaki ilişkilere kişisel ve kolektif deneyimlerinden yola çıkarak baktığı ve bizce sadece ekolojik mücadele alanında değil, politik alanların çoğundaki çelişkileri, hisleri ve birikimleri yansıtan değerli yazısını da paylaşalım: 

Her Şey Elimizdeymiş Gibi - Orta Format

Bu metinde Sevgi Ortaç, kişisel ve kolektif deneyimlerinden yola çıkarak kent bostanları, gıda toplulukları ve güncel sanat arasındaki kesişimleri ele alıyor. Akademik ve sanatsal bakışı, dayanışma ağları içindeki aktif deneyimlerle harmanlayarak toplumsal bir hafıza kuruyor; “Esas Öneri” etrafında otonom örgütlenmeleri ve gönüllülük meselesini sorguluyor.

Baskısı tamamlanan ve sizlere sunmak için gün saydığımız, Emrah Serdan ve Çağla Özbek editörlüğünde hazırladığımız Peter Watkins: Kestirme Yol Yok kitabıyla ilgili ise ayrıntıları önümüzdeki günlerde detaylı bir bültenle paylaşacağız. 

Ücretsiz gerçekleşecek gösterimlerde ve forumda görüşmek dileğiyle.