Fflach Newyddion Natur Ceredigion 05/06/26
Fflach Newyddion Natur Ceredigion 05/06/26
Gŵyl Natur Ceredigion
Ymunwch â ni am ddiwrnod o fywyd gwyllt, creadigrwydd, darganfod a chymuned yng Ngŵyl Natur Ceredigion, a gynhelir ddydd Sadwrn 11 Gorffennaf, 10am–4pm, ar Dir y Castell, Aberystwyth.
GWYLIO GWYLLT GORLLEWIN CYMRU
Sesiynau cofnodi bywyd gwyllt am ddim gyda Chanolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru. Ffordd wych o ddarganfod y bywyd gwyllt lleol. 10am – 1pm.
Dydd Sadwrn 13 Mehefin - Bronheulog
Dydd Mercher 17 Mehefin – Aberystwyth
Dydd Mercher 24 Mehefin - Llandysul
Partneriaethau Dalgylch Gorllewin Cymru – Teifi (Ceredigion)
Partneriaeth Dalgylch Ceredigion – Cyfarfod Rhanddeiliaid
Dydd Mawrth 17 Mehefin 2026 13:00 – 14:30
Penmorfa, Swyddfeydd Cyngor Sir Ceredigion, SA46 0PA
Hyrbid. Ymuno ar-lein: Dolen y Cyfarfod
Cyfarfod rhanddeiliaid i drafod y posibiliadau a’r cyfleoedd ar gyfer datblygu Partneriaeth Dalgylch ar gyfer Afon Teifi (Ceredigion).
GWEITHGAREDDAU
Hyfryd Fis Mehefin
Mae hi ar ben ar fis Mai, ond mae’r Mudiad Di-Dor yn dal i fynd rhagddo – croeso Hyfryd Fis Mehefin!
30 Diwrnod Gwyllt
Y mis Mehefin hwn, dewiswch un peth gwyllt y dydd - o roi help llaw i fyd natur i sylwi ar y gwyllt ar stepen eich drws.
Yr Wythnos Werdd Fawr
Beth am gynnal eich digwyddiad eich hun neu weld beth sy'n digwydd yn ystod yr Wythnos Werdd Fawr rhwng dydd Sadwrn 6 Mehefin a dydd Sul 14 Mehefin?
Ffair Planhigion ac Eginblanhigion 'Dewch i Dyfu'
Bydd Porthi Aber yn cynnal Ffair Planhigion ac Eginblanhigion Gymunedol ar ddydd Sadwrn 6 Mehefin rhwng 2pm a 4.30pm.
Diwrnod Agored Bwlch Corog
Ymunwch â Choetir Anian ym Mwlch Corog am deithiau cerdded tywysedig, gweithgareddau bywyd gwyllt a chadwraeth, sesiynau natur i blant, adrodd straeon gyda Milly Jackdaw, cerddoriaeth gan Cynefin, a’r cyfle i gwrdd â merlod a gwartheg. Dydd Sadwrn 6 Mehefin o 8am.
Porfwyd Llysieuol
Siwrnai i'r gwrychoedd a'r minion ffordd i adnabod planhigion meddyginiaethol a gwneud eich meddyginiaethau llysieuol tymhorol eich hun. Dydd Mercher 10 Mehefin 10am-2.30pm = £50.
Digwyddiadau Cysylltu â Natur.
Gweler ynghlwm.
Sesiwn Antur yn y Goedwig i Oedolion: Coed Rhosmaen Crug – Dydd Llun 15 Mehefin = £5.
Diwrnodau Natur y Blynyddoedd Cynnar: Y Borth – Dydd Mawrth 2 Mehefin 10am-12pm.
Diwrnodau Natur y Blynyddoedd Cynnar: Taliesin - Dydd Mercher 10 Mehefin 10am-12pm.
Ysgol Goedwig yr Haf: Taliesin - Dydd Sul 2-4pm 14 a 28 Mehefin a 12 a 19 Gorffennaf.
Gweithdy Syanoteip Hirddydd Haf
Dysgwch sut i ddatblygu eich "print haul" eich hun ar bapur/defnydd gan ddefnyddio planhigion a haul hirddydd haf. Dydd Sul 21 Mehefin 11.30am-3pm = £30. Cyswllt
maevemoranmaker@gmail.com
Symposiwm Rhithwir Ymchwil a Chadwraeth Clêr
Archwiliwch rai o'r prosiectau ymchwil a chadwraeth diweddaraf am glêr go iawn. Dydd Mawrth 23 Mehefin 10am-1pm.
People’s Emergency Briefing
Dangosiad o’r ffilm ‘People’s Emergency Briefing’ sy’n cynnwys gwyddonwyr uchel eu parch, enwogion a phobl ddylanwadol. Nos Wener Mehefin 26ain
Drysau'n agor am 6.30pm i ddechrau'n brydlon am 7pm.
Theatr Byd Bach, Heol y Bathondy, Aberteifi SA43 1JD
MAE BWCIO’N HANFODOL GAN FOD LLE YN GYFYNGEDIG OND MAE’R TOCYNNAU AM DDIM.
Gweithdy Planhigion
Bydd y sesiwn yn ymdrin ag ystod o blanhigion gwyllt cyffredin a'u gwahanol rywogaethau cysylltiedig gan gynnwys ffyngau, ardyfiant planhigol ac infertebratau. Dydd Sadwrn 27 Mehefin 11am – 1pm. Gweler ynghlwm.
LLES YN Y GWYLLT A CHYLLID
Grant Lles Aelodau CAVO
Cronfa i greu cyfleoedd, gweithgareddau neu adnoddau ystyrlon sy'n cyfrannu at dimau gwirfoddolwyr a gweithlu iachach, hapusach a mwy gwydn. Os yw'ch grŵp yn aelod, cysylltwch â 01570 423232 neu e-bostiwch gen@cavo.org.uk i gael ffurflen gais.
Grant Cymunedau Iachus
Cyllid am weithgareddau sy'n helpu pobl i gadw'n egnïol, gwella iechyd meddwl, cadw cysylltiad cymdeithasol, bwyta'n iach a herio'r ymennydd.
Cwrdd â'r Ariannwr - Dydd Mawrth 9 Mehefin 11am-12pm.
The Health Lottery Foundation
Cyllid ar gyfer prosiectau sy'n uno pobl i wella iechyd, lles a hapusrwydd. Ystyrir ceisiadau yn ystod mis Mehefin.
Y Sioe Byw Holistaidd
Yn dod â phob agwedd ar Fyw Holistaidd at ei gilydd i gynyddu ymwybyddiaeth busnesau bach a grwpiau sy'n gallu cynnig ffordd sy'n gallu cefnogi bywyd iach, gwerth chweil. Dydd Sadwrn 20 Mehefin 10am-7pm yn Llanbedr Pont Steffan.
CYMORTH PROSIECT
Rhaglen Ymchwil Weithredu dan Arweiniad y Gymuned
Nod y rhaglen LPIP hon yw arfogi cymunedau gwledig yng Nghymru i gasglu a dadansoddi tystiolaeth i fynd i'r afael â heriau ac anghenion a nodwyd yn lleol. Er enghraifft, ansawdd dŵr a nythu gwenoliaid du, mynediad at drafnidiaeth, twristiaeth adfywiol a newid yn yr hinsawdd.
CYLLID
Lleoedd Lleol ar gyfer Natur
Mae Cadwch Gymru'n Daclus yn cynnig nifer o becynnau garddio am ddim. P'un a ydych am dyfu ffrwythau a llysiau, creu canolfan gymunedol werdd, neu roi hwb i fioamrywiaeth leol, dyma'ch cyfle.
Newyddion Cyllid
"Mae Ysgol Plascrug wedi bod yn ddigon ffodus i gael ei thrydydd pecyn garddio gan Cadwch Gymru’n Daclus i wella tir hardd ein hysgol ymhellach er budd y disgyblion a nifer o grwpiau cymunedol. Diolch o galon i Lywodraeth Cymru a Cadwch Gymru’n Daclus am gynnig y pecynnau hael hyn! Byddem yn argymell y pecynnau yn frwd i ysgolion a grwpiau cymunedol eraill – mae’r broses ymgeisio’n ddigon hwylus.”
Joanna Jordan, Rhiant-Lywodraethwr/aelod o’r Gymdeithas Rhieni ac Athrawon, Ysgol Plascrug
Cronfa Waddol Dr Dewi Davies
Gall grwpiau cymunedol, elusennau a phrosiectau lleol wneud cais am grantiau rhwng £500 a £7,500.
Cronfa i Gymru
Mae grantiau rhwng £500 a £2,500 y flwyddyn am hyd at 3 blynedd ar gael i’r sefydliadau y mae eu ceisiadau’n cyflawni orau yn erbyn y canlyniadau yn y ddolen.
Cynllun Cymunedau y Dreth Gwarediadau Tirlenwi
Rhaglen ariannu grant i helpu cymunedau sy'n byw o fewn pum milltir i rai gorsafoedd trosglwyddo gwastraff neu safleoedd tirlenwi i weithredu dros eu hamgylchedd lleol. Dyddiad cau: Dydd Gwener 17 Mehefin.
Michael Uren Foundation
Sefydliad sy'n cefnogi prosiectau cadwraeth amgylcheddol a lles anifeiliaid ar raddfa fawr.
FFERMIO
Chwilio am Gyfleoedd i Wirfoddolwyr Fferm
Garddwr marchnad awyddus o Ganada sydd â chefndir mewn ffermio organig ac amaethyddiaeth a gefnogir gan y gymuned, ar grwydr ledled Ewrop ac yn gobeithio treulio mis Mehefin yn rhoi help llaw ar fferm yng Nghymru.
Ffermio sy'n Gyfeillgar i Natur - Gweminar
Archwiliwch gysyniad ffermio sy'n gyfeillgar i natur a sut mae rhoi hwb i fioamrywiaeth hefyd yn gallu rhoi hwb i gynhyrchiant a gwydnwch. Dydd Llun 15 Mehefin 6.30 – 7.30pm.
Targedau Ailgylchu Ffermwyr
Dros gyfnod o chwe mis, mae cynllun sy'n anelu at ailgylchu 200 tunnell ychwanegol o blastigau fferm wedi llwyddo i chwalu ei darged.
Troseddau Amgylcheddol
Fferm wedi’i dyfarnu’n euog o ddifrod i safle bywyd gwyllt gwarchodedig ger Mwnt.
Gwasanaeth Cysylltwyr Fferm
Gwasanaeth sy’n rhoi arweiniad am bolisïau a grantiau. Cysylltwch â: farmliaisonservice@gov.wales
FarmWell Cymru
Cymorth iechyd meddwl i ffermwyr.
CYSTADLAETHAU
Cystadleuaeth Ysgol
Enillwch £5,000 i gefnogi nodau gwyrdd eich ysgol drwy ddylunio poster i ysbrydoli eraill i fynd allan yn yr awyr agored yr haf hwn. Dyddiad cau: Dydd Gwener 17 Gorffennaf.
Gwobrau Comedi Bywyd Gwyllt
Cystadleuaeth ffotograffiaeth a fideos bywyd gwyllt, y gellir cymryd rhan ynddi am ddim, sy'n dathlu eiliadau doniolaf anifeiliaid ym myd natur: Dyddiad cau: Dydd Mawrth 30 Mehefin.
COED
Coedwigoedd a'r Gymraeg
Erthygl sy'n edrych ar y tri phrif faes lle mae cysylltiad agos rhwng y Gymraeg a Choedwigoedd.
Rhoi Llyfrau Am Ddim
I gymryd rhan yn y gystadleuaeth am ddim i ennill Canllaw Coedwig o'ch dewis, disgrifiwch eich hoff goeden neu’ch hoff air sy’n gysylltiedig â choed neu’ch hoff enw lle yn Gymraeg.
Llawlyfr Coedwigaeth Gorchudd Parhaus
Theori ac ymarfer trawsnewid i'r math hwn o reoli coetir am ei fanteision amgylcheddol, economaidd a chymdeithasol.
Adroddiad Sbotolau ar Goed Derw
Cyflwr Coed Derw’r DU - Pwysau sy’n bygwth dyfodol un o’n coed mwyaf arwyddocaol yn ddiwylliannol ac ecolegol, a nodi meysydd ar gyfer gwaith pellach.
Effaith Coed a Choetir ar Gynhyrchiant Fferm
Rhannwch eich profiadau o blannu a rheoli coed a choetiroedd ar eich ffermydd. Dyddiad cau: dydd Gwener 19 Mehefin.
Arolwg o Ddifrod i Goed
Mae Cytgord Gwiwerod y DU yn gofyn i dirfeddianwyr, rheolwyr tir neu eu staff/gwirfoddolwyr gyflawni Asesiad o Weithgarwch ac Effaith Gwiwerod Llwyd, a rhoi gwybod am y canlyniadau i gynyddu’r wybodaeth genedlaethol am ddifrod i goed.
ADAR
Adar mewn Mannau Gwyrdd
Prosiect i ddarganfod yn union pa mor bwysig yw mannau gwyrdd i adar y DU a darparu arweiniad ar reoli mannau gwyrdd yn effeithiol i adar a phobl.
Cyngor ar Fwydo Adar
Dysgwch ar ba adegau i fwydo, sut i ddewis y bwydydd cywir i gynnal ystod eang o rywogaethau, a sut i gadw'ch porthwyr yn lân.
Canlyniadau Arolwg Gwylanod y Gaeaf
Mae canlyniadau'r arolwg hwn yn datgelu gostyngiadau sylweddol yn y boblogaeth ar gyfer pedair o'r pum prif rywogaeth sy'n gaeafu.
DŴR A BYWYD GWYLLT
Map Carthffosiaeth
Edrychwch i weld a yw'n ddiogel mynd i'r dŵr gan ddefnyddio ap Surfers Against Sewage a map carthffosiaeth byw
Give Seals Space
Lansiwyd yr ymgyrch hon gan Weithrediaeth Cynghrair Morloi’r DU i berswadio'r Llywodraeth i adolygu ei phenderfyniad ar frys a chynnwys morloi ymhlith y rhywogaethau gwarchodedig yn ôl yr argymhelliad.
Deiseb
Pecyn Gwybodaeth
Plastig Gwymon
Gwyddonwyr Aberystwyth yn datblygu plastig gwymon i becynnu bwyd.
ADNODDAU
Pecyn Cymorth Ymgyrchu
Mae Cadwch Gymru'n Daclus wedi darparu'r pecyn cymorth hwn yn rhad ac am ddim i unrhyw un sydd am ddileu sbwriel a gwastraff.
Bywyd Gwyllt Tywydd Poeth
Adnodd i'ch helpu i ofalu am ein ffrindiau mewn tywydd poeth.
GWYDDOR Y DINESYDD
NATMAP
Mae platfform Porth Data Pridd Cenedlaethol Cymru a Lloegr yn dwyn ynghyd ddata pridd awdurdodol sy'n deillio o ddegawdau o arolygu, mapio ac ymchwilio i bridd.
Lagwnau Pryfed Hofran
Ymunwch â'r prosiect ymchwil hwn o wyddor y dinesydd i helpu i greu cynefinoedd ar gyfer y peillwyr gardd pwysig hyn.
Cathod ar Ffermydd
Rhan o ymchwil PhD, arolwg i archwilio canfyddiadau a rhyngweithio ffermwyr â chathod ar ffermydd yng Nghymru, gan helpu'r myfyriwr i ddeall y rolau ecolegol y mae cathod yn eu chwarae mewn amgylcheddau gwledig.
GWEMINARAU
Deall Cynulliadau Infertebratau
Dysgwch sut i ddefnyddio Pantheon i hysbysu cadwraeth infertebratau a deall cynefinoedd. Dydd Iau 18 Mehefin 10.30am-4.30pm = £80.
Morgrug Formica - Gwe
Dysgwch am forgrug o genws Formica, gan gynnwys morgrug y coed a morgrug caethiwol. Dydd Mawrth 30 Mehefin 6-7pm.
CYRSIAU
Beth yw QGIS?
Bydd cwrs QGIS ar-lein rhagarweiniol yn cyflwyno Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS) a sut maent yn gweithio, yn ogystal â chyflwyno QGIS yn opsiwn meddalwedd agored.
Dydd Llun rhwng 5.30 a 6.15pm = £20.
Wythnos 1: 29 Mehefin 2026
Wythnos 2: 6 Gorffennaf 2026
Cyrsiau Hunan-arwain = £20+
Ymwybyddiaeth am Gynefin Dod i ddeall amrywiaeth o gynefinoedd glaswelltir a geir yn y DU.
Infertebratau Dŵr Croyw Magu sgiliau adnabod ar gyfer astudio infertebratau dŵr croyw.
Darganfod y Metrig Bioamrywiaeth Dysgu’r hanfodion sy’n sail i’r metrig bioamrywiaeth ac Enillion Net Bioamrywiaeth.
Eglwysi’n Cyfrif ar Fyd Natur – Gweminarau: mis Mehefin
Rhannu Straeon i Feithrin Gobaith – dydd Llun 8
Mynwentydd i Blant – dydd Mawrth 9
Gwneud ein Claddfeydd yn Gartref i Loÿnnod Byw - dydd Mercher 10
Cennau mewn Mynwentydd – dydd Iau
Mannau Gwyrdd Duw – dydd Gwener 12
EICH NEWYDDION
Postiad blog newydd gan Gefn Garthenor
Newyddion y Biosffer - Biosphere News
LLEIAFRIFOEDD ETHNIG
Grŵp Lleiafrifoedd Ethnig Climate Cymru
Llwyfan i unrhyw un sydd â diddordeb mewn eiriolaeth hinsawdd o darddiad lleiafrifoedd ethnig sy'n byw yng Nghymru.
Interniaeth o Bell Lleiafrifoedd Ethnig
Y Gymdeithas Mamaliaid. Dyddiad cau: Dydd Sul 7 Mehefin.
Pâr sydd Wrth eu Bodd â Natur yn Chwilio am Hafan Wledig
Mae pâr ifanc sy’n caru byd natur yn chwilio am le gwledig tawel gyda gardd i’w rentu, lle gallant fwynhau’r bywyd gwyllt a gofalu amdano gan barhau â’u gwaith a’u prosiectau diddordeb personol. Os ydych chi’n gwybod am le addas neu gyfle posibl, trowch at yr hysbysiad sydd ynghlwm am ragor o fanylion.
GWIRFODDOLI
Yn Chwilio am Wirfoddolwyr
Borth Animalarium. Gweler ynghlwm.
Ffyrdd o wirfoddoli – Cadwraeth y Môr
P'un a ydych chi'n byw yng nghefn gwlad neu ger yr arfordir, mae yna lawer o ffyrdd y gallwch chi hyrwyddo ein moroedd.
SWYDDI AC YSGOLORIAETH
Ysgoloriaeth Darwin Ifanc
Cyfle unigryw i bobl ifanc 16–25 oed wneud cais am ysgoloriaeth wedi’i chymorthdalu’n helaeth, wedi'i hysbrydoli gan Darwin, sy'n cyfuno addysg amgylcheddol a chefnogaeth barhaus.
Swyddi ‘Bay to Remember’ - Aberteifi
Criw a Thywysydd Bywyd Gwyllt; hefyd yn chwilio am Griw ar y Lan.
Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru
Dyddiad cau: Dydd Llun 8 Mehefin.
Swyddog Gwarchodfeydd (Ceredigion / Cilgerran)
Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru. Dyddiad cau: Dydd Llun 15 Mehefin.
Rheolwr Prosiect
Plastig Pob Dydd. Dyddiad cau: Dydd Gwener 3 Gorffennaf.
Tiwtor Astudiaethau Maes – Sir Benfro
Ymunwch â’r Cyngor Astudiaethau Maes a helpu i gyflwyno profiadau dysgu awyr agored sy’n aros gyda phobl am oes.
