Bilingual newsletter: Welsh above, English below.

Helo a chroeso i'r rhifyn hwn o Newyddion Natur Ceredigion Nature News.

Mae llawer o ddigwyddiadau sy'n ymwneud â natur yn digwydd dros y dyddiau nesaf, mewn gwahanol rannau o'r byd, o gwmpas y sir ac ar-lein. Mae'r rhain yn cynnwys tyfu bwyd, cofnodi bywyd gwyllt a gwirfoddoli ar lwybrau troed ynghyd â sgwrs am ail-wylltio trefol a gweithdy ar Afancod. Mae yna hefyd weithgareddau ac adnoddau ar gyfer Diwrnod Pridd y Byd ac Wythnos Genedlaethol y Coed. Rwy'n gobeithio y gallwch chi gyrraedd o leiaf un ohonyn nhw ond cofiwch gadw'ch hun ac eraill yn ddiogel ac yn iach os byddwch chi'n cwrdd wyneb yn wyneb. Mae gennym ni hefyd dri ymgynghoriad pwysig ar y gweill ar hyn o bryd, a rhai cyfleoedd ariannu. Rydym yn gorffen gydag adran ar gydraddoldeb rhywiol i nodi Diwrnod y Rhuban Gwyn. Cefnogwch y gwaith hanfodol hwn ym mha bynnag ffordd y gallwch.

Digwyddiadau byd-eang

Yn hollbwysig, dros y pythefnos nesaf bydd COP15 yn digwydd. Dyma esboniad o beth mae hyn yn ei olygu. COP15 explained: What is the biodiversity conference and why is it important? | Natural History Museum (nhm.ac.uk)

Os hoffech chi ddysgu mwy ac efallai wylio'r digwyddiad yn cael ei ffrydio'n fyw, mae'r ddolen yma UN Biodiversity Conference (COP 15) (unep.org)

Diwrnod Pridd y Byd, 5ed Rhagfyr

Cynhelir Diwrnod Pridd y Byd y Cenhedloedd Unedig yn flynyddol i dynnu sylw at bwysigrwydd pridd iach a materion yn ymwneud â diraddio pridd. World Soil Day | United Nations  Mae yna ddigwyddiadau ar-lein yn digwydd yn fyd-eang, a phethau y gallwch chi eu gwneud yn lleol i helpu hefyd, fel 5 ffordd y Soil Association i arbed eich pridd gartref 5 ways to save your soil at home | Soil Association.  Neu gallwch bori cyfnodolion yma World Soil Day 2022 | Taylor and Francis

Digwyddiadau Lleol

Tyfu Ceredigion

Yfory rydym yn lansio prosiect tri mis newydd i greu rhwydwaith tyfu bwyd cymunedol ar gyfer Ceredigion. Rydym yn gwahodd aelodau o brosiectau rhandiroedd a gerddi cymunedol o amgylch Ceredigion i ymuno â ni mewn digwyddiad cynllunio cychwynnol ddydd Mercher 30 Tachwedd ym Mhenparcau, Aberystwyth. Gweler y daflen atodedig am fanylion. Dewch i ymuno â chynllunio cyfres o ddigwyddiadau hyfforddi o amgylch y sir a chreu cyfeiriadur o safleoedd a phrosiectau gyda dolenni i gyngor / cefnogaeth / adnoddau. Rydym yn gwahodd hyd at ddau o bobl o bob prosiect i fynychu, a gallwn helpu gyda chostau teithio. Archebwch eich lle am ddim yma: https://tyfuceredigion2022.eventbrite.co.uk/

Gweminar Ganolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru

Mae Partneriaeth Natur Leol Ceredigion yn eich gwahodd i ymuno â Carys Williams o Ganolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru ar gyfer gweminar am ein Canolfan Cofnodion Amgylcheddol Lleol a sut y gallwch gyfrannu drwy rannu manylion eich bywyd gwyllt. Am wybodaeth gefndir, gweler yma Local Environmental Records Centres Wales (lercwales.org.uk) Cynhelir y gweminar am 7yh nos Fawrth 6 Rhagfyr. I gadw lle, e-bostiwch [email protected] ac fe anfonaf ddolen atoch.

Llwybrau'r Cerddwyr i Les

Diwrnod gwaith gwirfoddolwyr yn Llanybydder Dydd Mercher 30 Tachwedd 10yb – 2yh Cyfarfod Clwb Rygbi Llanybydder, SA40 9XX. Mae digon o le parcio am ddim yno felly byddant yn gadael y mwyafrif o gerbydau a rhannu ceir i’r safle gwaith ger Fferm Blaencarreg, Pencarreg lle byddwch yn cael gwared ar hen gamfeydd ac yn gosod giatiau hunan-gau a chyfeirbwyntiau newydd. Nid oes isafswm ymrwymiad felly hyd yn oed os ydych chi eisiau galw draw i weld beth maen nhw'n ei wneud mae croeso i chi. Dewch â bwyd a diod. Gwisgwch esgidiau cadarn, dillad addas ar gyfer y tywydd a dewch â menig gwaith os oes gennych chi rai. Os oes gennych chi ddiddordeb mewn mynychu, e-bostiwch [email protected]

Dathliadau 10fed Penblwydd Llwybr Arfordir Cymru

Mae llawer yn dal i ddigwydd yma Llwybr Arfordir Cymru (walescoastpath.gov.uk)

Gardd Goedwig Dathliadau Heuldro'r Gaeaf

Mae Naturewise yn Aberteifi yn eich gwahodd i ymuno â nhw ar 5pm - 8pm dydd Sadwrn 17 Rhagfyr am noson o Storïau, Caneuon, Perfformiadau, Barddoniaeth. Croeso i bawb ond ychydig o le dan do ac mae'r tywydd yn anrhagweladwy. Bydd bwyd ar gael ac mae cyfranwyr adloniant yn cael bwyd am ddim - cysylltwch â Claire i siarad dros eich syniadau. £5 yr oedolyn, plant am ddim. Archebu yn hanfodol. E-bostiwch [email protected] neu ffoniwch 07732 861104

Partneriaeth Natur Leol Ceredigion

Cynhelir cyfarfod nesaf Partneriaeth Natur Leol Ceredigion ar-lein, 10yb -12 canol dydd, dydd Gwener 13 Ionawr 2023. Arbedwch y dyddiad, ac e-bostiwch [email protected] i ofyn am ddolen i ymuno â'r cyfarfod.

Digwyddiadau ar-lein

Ail-wylltio Trefol

Gweminar y Fforwm Seilwaith Gwyrdd gyda Dr Nathalie Pettorelli o Gymdeithas Sŵolegol Llundain 10yb ddydd Iau 1 Rhagfyr. Bydd Dr Pettorelli yn dweud wrthym am ei hadroddiad gwyddonol newydd sy’n procio’r meddwl ar y potensial ar gyfer mentrau ail-wylltio mewn ardaloedd trefol. https://www.zsl.org/science/news/rewilding-our-cities-could-reduce-impacts-of-extreme-weather-says-new-report).

Dolen i Zoom Meeting https://us04web.zoom.us/j/78931762330?pwd=9ASwMaRyltsED5kaRVh8sKNqsbzplf.1

ID y cyfarfod: 789 3176 2330

Cod pas: 4m0Mu4

Bydd y gweminar a’r drafodaeth ddilynol yn cael eu postio ar ein sianel YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCxPDuA9iX-9YtHNCBAg2uvw

Gweithdy Afancod Ewrasiaidd, dydd Gwener 2 Rhagfyr

Wrth i'r afanc Ewrasiaidd gael ei hadfer yn gynyddol ledled Prydain, mae ei werth fel gyrrwr newid ecolegol a buddion bioamrywiaeth yn cael ei gydnabod fwyfwy. Mae afancod bellach yn rhywogaeth warchodedig yn yr Alban a Lloegr, er bod eu dosbarthiad yn parhau i fod yn weddol gyfyngedig o ran maint. Mae presenoldeb y rhywogaeth hon yn creu cyfleoedd a heriau, yn enwedig gan ei fod wedi diflannu i dirweddau Prydain am bron i 4 canrif. Mae’r gweithdy undydd ar-lein hwn yn archwilio hanes afancod – eu difodiant bron yn llwyr i’w hadferiad o’r oes fodern, eu hymddygiad a’u bioleg, eu hecoleg a’u heffeithiau posibl, ynghyd â’u statws cyfreithiol gydag opsiynau lliniaru posibl. Bydd amrywiaeth o ddeunydd gweledol yn cael ei gyflwyno a’i drafod, gan gynnwys astudiaethau achos Prydeinig, taith gerdded arwyddion maes rithwir mewn gwlyptir afancod, cwis a sesiynau trafod. Mae Dr Roisin Campbell-Palmer wedi gweithio’n uniongyrchol gydag afancod am y 15 mlynedd diwethaf gan gynnwys ymchwil a monitro, trapio a thrawsleoli, gweithio gyda thirfeddianwyr i annog cydfodolaeth trwy gymhwyso amrywiol dechnegau lliniaru, a chynghori ystod eang o randdeiliaid. Mae hi wedi ymuno â’r Beaver Trust yn ddiweddar fel Pennaeth Adfer. Eurasian Beaver Workshop - Online Tickets, Fri 2 Dec 2022 at 09:30 | Eventbrite

Coed a Choetir

Mae’r wythnos hon yn Wythnos Goed Genedlaethol ac mae llawer yn digwydd yn y Cyngor Coed.

The Tree Council | Working together for the love of trees

National Tree Week - join the UK's largest tree celebration (treecouncil.org.uk)

Cytrefu naturiol fel dull o greu ac ehangu coetir

Mae Ymchwil Coedwig yn gofyn i reolwyr tir roi eu barn am gytrefu naturiol fel dull o greu ac ehangu coetir. Mae'r erthygl hon yn helpu i osod y cyd-destun natural colonisation as a strategy for woodland creation and expansion - Forest Research Ar gyfer y cam hwn o'r gwaith maent yn chwilio am reolwyr tir i gymryd rhan mewn cyfweliad ar-lein (neu dros y ffôn) 30-60 munud a byddai'n wir. diddordeb mewn clywed safbwyntiau Partneriaeth Natur Leol ac Awdurdod Lleol. Nid oes atebion cywir nac anghywir i'r cwestiynau yn y cyfweliad ac maent yn chwilio am amrywiaeth o safbwyntiau a safbwyntiau. Gweler gwefan y prosiect project website am ragor o wybodaeth, ac os oes gennych unrhyw gwestiynau neu os oes gennych ddiddordeb mewn cymryd rhan, mae croeso i chi gysylltu â [email protected]

Ymgynghoriadau

Ymgynghoriad Gwiwerod Llwyd

Mae gwyddonwyr y DU wedi cynnig gyriant genynnau fel arf rheoli i reoli gwiwerod llwyd. Mae nawr yn amser da i siarad am y dechnoleg hon sy'n dod i'r amlwg oherwydd gall gobeithion a phryderon arbenigwyr, rhanddeiliaid a'r cyhoedd helpu i benderfynu a ellir ei datblygu neu sut. Er mwyn helpu i feithrin y ddadl hon, gwnaeth Team members — Gene Drive Governance ffilm ymchwil fer ar wiwerod llwyd gyriant genynnau. Mae’r ffilm yn tynnu ar ymchwil gwyddor gymdeithasol i ddangos cymhlethdod y broblem o reoli gwiwerod llwyd ac yn eich gwahodd i feddwl a ddylai gwyddonwyr ddatblygu gwiwerod gyriant genynnol ai peidio. Gene drive squirrels in the UK — Gene Drive Governance

Cynllun Llesiant Lleol Ceredigion 2023-2028

Mae’r drafft bellach allan ar gyfer Ymgynghoriad Cyhoeddus ac mae ar agor tan 31 Ionawr 2023. Mae’r cynllun wedi’i ddatblygu yn unol â’r canfyddiadau a wnaed yn yr Asesiad o Lesiant Lleol 2021-2022, gyda chefnogaeth gan gydweithwyr BGC, ynghyd â chyngor gan Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru a thrwy ddigwyddiadau ymgysylltu a gynhaliwyd dros yr ychydig fisoedd diwethaf. Mae Cyngor Sir Ceredigion yn croesawu sylwadau ar y Cynllun drafft cyn ei gyhoeddi'n derfynol. Gellir rhoi ymatebion Dweud Eich Dweud Ceredigion neu drwy lawrlwytho’r ffurflen ymateb response form a’i dychwelyd drwy e-bost neu drwy’r post i’r cyfeiriad ar ddiwedd y ffurflen. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar dudalen Cynllun Llesiant Lleol Ceredigion 2023-28 - Cyngor Sir Ceredigion ac ar wefan y Bwrdd Gwasanaethau Cyhoeddus Cynllun Llesiant Lleol Ceredigion - Cyngor Sir Ceredigion. Os ydych angen cysylltu neu angen gwybodaeth mewn fformatau eraill, cysylltwch â 01545 570881 neu [email protected]. Bydd copïau papur a fersiynau mewn fformatau amgen hefyd ar gael ym mhob un o lyfrgelloedd Ceredigion, gan gynnwys y faniau llyfrgell deithiol.

Cynllun Corfforaethol Cyfoeth Naturiol Cymru

Mae CNC yn gwahodd mewnbwn i ddatblygiad eu Cynllun Corfforaethol nesaf, a fydd yn rhedeg o 2023-2030. Mae'r sleidiau atodedig yn amlinellu cynnwys lefel uchel y Cynllun Corfforaethol drafft ac, ar ôl edrych ar y rhain, hoffent i chi gwblhau arolwg byr os gwelwch yn dda - ni ddylai hyn gymryd mwy na 10 munud. Bydd yr arolwg yn cau ar 6 Rhagfyr. Arolwg Cynllun Corfforaethol NRW Corporate Plan: Draft Well-being Objectives and Steps to Take - Natural Resources Wales Citizen Space - Citizen Space (cyfoethnaturiol.cymru)

A yw eu Gweledigaeth a’u Cenhadaeth, eu Hamcanion a’r camau lefel uchel y bwriadant eu cymryd yn hawdd i’w deall? A ydynt yn amlwg yn cyfrannu at ymrwymiadau cenedlaethol a rhyngwladol 2030 a 2050? A allwch chi weld tir cyffredin a chyfleoedd i sefydliadau weithio gyda'i gilydd i gyflawni'r ymrwymiadau hynny – mewn geiriau eraill a ydynt yn teimlo'n iawn ac yn briodol i chi?

Sylwch eu bod yn ystyried cyfiawnder cymdeithasol / cydraddoldeb i gymunedau i fod yn thema bwysig drwy’r Cynllun Corfforaethol cyfan, yn hytrach na’i nodi fel Amcan Llesiant ar wahân - dylai fod yn rhan o holl Amcanion Llesiant CNC. Mae’r Cynllun Corfforaethol yn waith sy’n mynd rhagddo: maent am iddo fod yn uchelgeisiol ond yn gyraeddadwy a dangos cyfraniad CNC at Nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, mynd i’r afael ag argyfyngau natur a hinsawdd, gweithredu ar ganlyniadau cytundebau cenedlaethol a rhyngwladol a pharhaus. eu hymrwymiad i gyflawni rheolaeth gynaliadwy ar adnoddau naturiol. Mae angen iddo ein helpu ni i gyd yng Nghymru gyda’n gilydd i gyrraedd targedau 2030 a helpu i’n gosod ar lwybr cynaliadwy hyd at 2050 drwy gynrychioli’r hyn y mae pobl ac amgylchedd naturiol Cymru yn ei ddweud. Bydd CNC yn defnyddio’ch adborth i gwblhau’r Cynllun Corfforaethol i’w gymeradwyo gan ein Bwrdd a’r Gweinidog yn y Gwanwyn. NRW Corporate Plan: Draft Well-being Objectives and Steps to Take - Natural Resources Wales Citizen Space - Citizen Space (cyfoethnaturiol.cymru)

Cyllid a rhoddion

Ffair arianwyr Ceredigion

Mae Cymdeithas Mudiadau Gwirfoddol Ceredigion (CAVO) yn eich gwahodd i’w Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol a Ffair Gyllido yn Neuadd y Dref, Aberteifi ar ddydd Mercher 30ain Tachwedd am hanner dydd. I archebu cliciwch yma: Ffair Cyllid a CCB 2022 CAVO AGM and Funding Fair Tickets, Wed 30 Nov 2022 at 12:00 | Eventbrite

Cynllun Grant Cymunedol Ceredigion

Pwrpas y cynllun yw cynyddu'r ystod o gyfleusterau, gweithgareddau a chyfleoedd yng Ngheredigion. Mae grantiau ar gael i Grwpiau Cymunedol, Cynghorau Cymuned neu Gymdeithasau Chwaraeon a Chwarae Gwirfoddol bonafide sy'n dymuno gwella a chynyddu'r ystod o gyfleusterau, gweithgareddau a chyfleoedd yng Ngheredigion. Bydd sefydliadau gwirfoddol nad ydynt yn gwneud elw, sydd â chyfansoddiad priodol, yn gymwys i wneud cais am gymorth. Dylent fod wedi'u lleoli yn ardal Ceredigion. Fodd bynnag, bydd ceisiadau gan sefydliadau y tu allan i ffin y Sir yn cael eu hystyried lle byddai budd i drigolion Ceredigion. Ystyrir ceisiadau ar gyfer prosiectau refeniw neu gyfalaf. Mae grantiau ar gael tuag at bethau megis prynu a datblygu tir neu adeiladau, uwchraddio cyfleusterau presennol neu brynu offer. Bydd pob cais yn cael ei ystyried yn ôl ei deilyngdod, ond uchafswm y grant fydd 50% o gost y prosiect neu'r swm sydd ei angen i ariannu diffyg y prosiect, yn amodol ar uchafswm o £25,000. Mae Grantiau Refeniw ar gael tuag at bethau megis costau rhedeg mudiad, sefydlu mudiad neu lwyfannu digwyddiadau, gan gynnwys gwyliau ac eisteddfodau. Bydd pob cais yn cael ei ystyried yn ôl ei deilyngdod, ond lefel uchaf y grant fydd y lleiaf o 25% o'r gost refeniw gros neu'r swm sydd ei angen i ariannu'r diffyg amcangyfrifedig, yn amodol ar uchafswm o £10,000. I wneud cais am grant, cliciwch yma Grantiau Cymunedol - Cyngor Sir Ceredigion Dylid dychwelyd y ffurflen wedi'i chwblhau ynghyd â'r holl wybodaeth ategol drwy e-bost - [email protected] Os oes angen unrhyw gymorth arnoch cysylltwch â Fflur Lawlor ar 01970 633331 neu e-bostiwch [email protected]

Meithrinfeydd coed yn gymwys

Bydd y Cynllun Datblygu Garddwriaeth yn cael ei ehangu i ganiatáu i feithrinfeydd coed fod yn gymwys i gael cymorth grant. Bydd y ffenestr ymgeisio nesaf yn agor ar 5 Rhagfyr 2022 a bydd yn cau ar 10 Mawrth 2023. Mae'r cynllun yn cynnig cymorth i dyfwyr presennol fuddsoddi mewn offer a thechnoleg i wella effeithlonrwydd cynhyrchu ac ansawdd y cynnyrch, gan gyfrannu at gyflenwad o goed cartref o safon i'w bodloni. galw am blannu coed. Mae’r ddolen i’r ffenestr ymgeisio flaenorol i’w chael yn Cynllun Datblygu Garddwriaeth: llyfryn rheolau cyffredinol [HTML] | LLYW.CYMRU. Mae hwn yn nodi'r hyn a gefnogir ar hyn o bryd. Bydd llyfryn y Cynllun yn cael ei ddiwygio i adlewyrchu cymhwysedd meithrinfeydd coed Cymru cyn y cyfnod ymgeisio nesaf, ond sylwer na fydd y cais a’r canllawiau cysylltiedig yn newid rhyw lawer. Fodd bynnag, mae cwestiynau a gofynion y cais yn dal yn berthnasol i feithrinfeydd coed. Os ydych yn bwriadu gwneud cais, nodwch efallai y bydd angen i chi gofrestru manylion eich busnes er mwyn gwneud cais. Mae gwybodaeth am sut i wneud hyn wedi'i nodi yn llyfryn y cynllun cyfredol a geir yn y ddolen uchod. Gellir anfon ymholiadau am y cynllun a meini prawf cymhwysedd i [email protected].

Heddiw yw Dydd Mawrth Rhoi

Giving Tuesday UK: 29 November 2022

Dyma enghraifft o brosiect cyfeillgar i fywyd gwyllt y gallech ddewis ei gefnogi.

🌳 Give and get a little back this Giving Tuesday! (mailchi.mp)

A dyma un arall

DOUBLE your donation for mountain plants (mailchi.mp)

Cyhoeddiadau ac Adroddiadau

Achub yr Afon Teifi

Neithiwr, cynhaliodd Ffynnone Resilience gyfarfod yn Llandudoch gyda chyflwyniadau gan brosiect 4 Afon dros LIFE Cyfoeth Naturiol Cymru, a Dŵr Cymru. Dyma ddolen i wefan Achub y Teifi, sy’n cael ei diweddaru’n gyson Save the Teifi a dyma ddolen CNC: Cyfoeth Naturiol Cymru / Adfer bywyd yn ôl i bedair afon yng Nghymru trwy’r prosiect LIFE (naturalresources.wales)

Mae diogelwch a chydraddoldeb yn faterion gwyrdd

Gan feddwl yn fyd-eang, os ydym am gyflawni Nod Datblygu Cynaliadwy 5 y Cenhedloedd Unedig ar gydraddoldeb rhywiol erbyn 2030, sut ydym ni? Dyma adolygiad o gynnydd. Mae Merched y Cenhedloedd Unedig yn adolygu cynnydd yma. The 2030 Agenda for Sustainable Development | What we do | UN Women – Headquarters.  Mae hyn yn bwysig i ni fel menywod, ac oherwydd ein bod yn chwarae rhan allweddol yn sector yr amgylchedd. Gallwch ddarllen mwy am Fenywod a'r Amgylchedd yma. Women | UNEP - UN Environment Programme ac am sut mae newid hinsawdd yn effeithio ar fenywod yn fyd-eang a sut y gallwn fynd i'r afael ag ef gyda'n gilydd yma

Explainer: How gender inequality and climate change are interconnected | UN Women – Headquarters ac yma Climate change and gender | ActionAid UK

Gan weithredu’n lleol, yn y DU Mae gan Women’s Environmental Network weledigaeth o fyd amgylcheddol gynaliadwy lle rydym wedi cyflawni cyfiawnder rhyw, hiliol a chymdeithasol. Gallwch ddarganfod mwy am eu gwaith yma: Home page - Wen

Diwrnod Rhuban Gwyn

Mae Cyngor Sir Ceredigion yn atgoffa pobl sydd wedi’u heffeithio gan gam-drin domestig nad ydyn nhw ar eu pen eu hunain y Diwrnod Rhuban Gwyn hwn. Mae Diwrnod y Rhuban Gwyn yn annog pobl, yn enwedig dynion a bechgyn, i newid yr ymddygiad a’r diwylliant sy’n arwain at gam-drin a thrais yn erbyn menywod a merched. Mae Diwrnod y Rhuban Gwyn eleni, 25 Tachwedd, yn disgyn ar yr un wythnos â dechrau Cwpan y Byd dynion FIFA. Thema cyfryngau cymdeithasol yw cyflawni #TheGoal i roi terfyn ar drais yn erbyn menywod a merched. Dywedodd Geraint Edwards, Swyddog Arweiniol Corfforaethol ar gyfer Gwasanaethau Pobl a Threfniadaeth: “Mae’r Cyngor yn falch o gefnogi Diwrnod y Rhuban Gwyn, sydd â’r nod o roi terfyn ar drais dynion yn erbyn menywod. Mae staff ar bob lefel wedi cael hyfforddiant ymwybyddiaeth ac mae mynd i’r afael â cham-drin domestig yn flaenoriaeth bwysig i bawb yn y Cyngor.” Dywedodd y Cynghorydd Bryan Davies, Arweinydd y Cyngor ac Aelod Cabinet dros Wasanaethau Democrataidd, Polisi a Pherfformiad a Phobl a Threfniadaeth: “Mae cam-drin domestig yn fater cenedlaethol ac yn anffodus mae’n effeithio ar lawer o bobl yng Ngheredigion. Fel sir, mae’n hollbwysig ein bod yn dod at ein gilydd a siarad yn erbyn trais gwrywaidd tuag at fenywod a merched. Gall pob dyn a bachgen wneud gwahaniaeth, trwy feddwl am eu hymddygiad a’u hagweddau eu hunain a bod yn barod i alw am ymddygiad niweidiol pan fyddant yn ei weld.”  Hoffai’r Cyngor ddiolch i’w bartneriaid gan gynnwys Heddlu Dyfed Powys, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, a’u rhwydwaith o sefydliadau trydydd sector, grwpiau cymunedol, ac elusennau am gydweithio i ddarparu cymorth a chefnogaeth i ddioddefwyr a goroeswyr cam-drin domestig yng Ngheredigion. . Mae diolch arbennig yn mynd i Wasanaeth Cam-drin Domestig Gorllewin Cymru am eu rhodd garedig o Rhubanau Gwyn ac am eu hymrwymiad parhaus a'u cefnogaeth i oroeswyr a dioddefwyr cam-drin domestig yng Ngheredigion. I gael rhagor o wybodaeth ac i gofrestru addewid y Rhuban Gwyn, ewch i White Ribbon UK neu e-bostiwch: [email protected] #TheGoal

Os ydych yn cael eich cam-drin, mae cymorth ar gael. Cyswllt:

• Byw Heb Ofn ar 0808 80 10 800

• Gwasanaeth Cam-drin Domestig Gorllewin Cymru ar 01970 625585 neu 01239 615385

• Gwasanaeth Cam-drin Domestig Gorllewin Cymru (westwalesdas.org.uk)

Yn olaf, nid yw hyn yn ‘hot off the press’ o gwbl, a dweud y gwir fe’i cyhoeddwyd yn 2015 ond roeddwn i’n meddwl ei fod mor ddiddorol, roeddwn i eisiau ei rannu gyda chi. castell_gwallter_complete_ac_williamson_copy.pdf (llandre.org.uk)

Dymuniadau gorau i chi gyd,

Rachel

Newyddion Natur Ceredigion Nature News 20221128

Hello and welcome to this edition of Newyddion Natur Ceredigion Nature News. There are lots of nature-related events happening over the next few days, in different parts of the world, around the county and online.  These include food growing, wildlife recording and footpath volunteering plus a talk about urban rewilding and a workshop on Beavers.  There are also activities and resources for World Soil Day and National Tree Week. I hope you can make it to at least one of them but do remember to keep yourself and others safe and well if you meet face to face.  We’ve also got three important consultations currently open, and some funding opportunities.  We end with a section on gender equality to mark White Ribbon Day.  Please support this vital work in whatever way you can.

Global events

Crucially, over the next two weeks COP15 will be taking place.  Here’s an explanation of what this means.  COP15 explained: What is the biodiversity conference and why is it important? | Natural History Museum (nhm.ac.uk)

If you’d like to learn more and perhaps watch the event being live-streamed, the link is here UN Biodiversity Conference (COP 15) (unep.org)

World Soil Day, 5^th December

United Nations World Soil Day is held annually to highlight the importance of healthy soil and issues around soil degradation.  World Soil Day | United Nations.  There are online events happening globally, and things you can do locally to help, too, such as the Soil Association’s 5 ways to save your soil at home | Soil Association.  Or you can browse journals here World Soil Day 2022 | Taylor and Francis

Local Events

Tyfu Ceredigion

Tomorrow we launch a new three-month project to create a community food growing network for Ceredigion. We are inviting members of allotments and community garden projects around Ceredigion to join us at an initial planning event on Wednesday 30 November in Penparcau, Aberystwyth. See the attached flyer for details.  Come and join in planning series of training events around the county and creating a directory of sites and project with links to advice / support / resources. We are inviting up to two people from each project to attend, and we can help with travel costs. Please book your free place here: https://tyfuceredigion2022.eventbrite.co.uk/

WWBIC webinar

Ceredigion Local Nature Partnership invites you to join Carys Williams from West Wales Biodiversity Information Centre for a webinar about our Local Environmental Records Centre and how you can contribute by sharing details of your wildlife sightings.  For background information, please see here Local Environmental Records Centres Wales (lercwales.org.uk)

The webinar will take place at 7pm on Tuesday 6^th December. To book a place, please email [email protected] and I’ll send you a link.

The Ramblers Paths to Wellbeing

Volunteer work-day in Llanybydder Wednesday 30^th November 10am – 2pm meeting at Llanybydder Rugby Club, SA40 9XX.  There is ample free parking there so they will leave the majority of vehicles and car share to the work site near Blaencarreg Farm, Pencarreg where you will be removing old stiles and installing new self-closing gates and waymarking. There is no minimum commitment so even if you just want to pop along and see what they get up to you are more than welcome.  Please bring food and drink. Please wear sturdy footwear, appropriate clothing for the weather conditions and bring work gloves if you have them.If you are interested in attending, please email [email protected]

Wales Coast Path 10^th Anniversary Celebrations

Still lots going on here Wales Coast Path

Forest Garden Winter Solstice celebrations

Naturewise in Cardigan invite you to join them on 5pm - 8pm Saturday 17th December for an evening of Stories, Songs, Performances, Poetry. All welcome but limited room indoors and weather is unpredictable. Food will be available and entertainment contributors get food for free - contact Claire to talk over your ideas. £5 per adult, children free. Booking essential.  Email [email protected] or phone 07732 861104

Ceredigion Local Nature Partnership

The next meeting of Ceredigion Local Nature Partnership will be held online,

10am -12 noon on Friday 13^th January 2023.  Save the date, and email [email protected] to request a link to join the meeting.

Online events

Urban Rewilding

The Green Infrastructure Forum webinar with Dr Nathalie Pettorelli of The Zoological Society of London 10am on Thursday 1 December.  Dr Pettorelli will tell us about her thought provoking new scientific report on the potential for re-wildling initiatives in urban areas. (https://www.zsl.org/science/news/rewilding-our-cities-could-reduce-impacts-of-extreme-weather-says-new-report ).

Link to Zoom Meeting

Bilingual Newsletter: Welsh first, English below.

Noswaith dda a chroeso i rifyn diweddaraf Newyddion Natur Ceredigion Nature News. Mae hwn yn amser prysur o'r flwyddyn i bobl sy'n dwli ar fyd natur. Mae gennym gyhoeddiadau ac adroddiadau o'r lefelau byd-eang, y DU, Cymru a lleol; sawl swydd wag, swyddi cyflogedig a gwirfoddol i bobl o bob oed; yn ogystal â dewis anhygoel o hyfforddiant a digwyddiadau, pell ac agos, yn bersonol ac ar-lein, gyda rhywbeth at ddant pawb, gan gynnwys digwyddiadau Cymraeg. Mae gennym hefyd un ymgyrch a chwpl o alwadau am gyflwyniadau i gylchlythyrau. Mwynheuwch ddarllen!

CYHOEDDIADAU AC ADRODDIADAU

Byd-eang

Adroddiad WWF Living Planet Mae'r adroddiad yn amlygu gostyngiad dramatig o 69% mewn poblogaethau bywyd gwyllt ers 1970. Darllenwch fwy yma. Mae hyn yn tanlinellu’r gwaith trawsnewidiol sydd angen i ni ei wneud yng Nghymru ac yn fyd-eang i wrthdroi’r argyfwng byd natur.

COP27

Digwyddiad 8fed-20fed Tachwedd 2022: Cynhadledd Newid Hinsawdd Sharm El-Sheikh Event: Sharm El-Sheikh Climate Change Conference (UNFCCC COP 27) | SDG Knowledge Hub | IISD

DU

Wythnos Fawr Werdd

I wylio’r fideo o’r Wythnos Fawr Werdd eleni cliciwch:  That's a wrap on Great Big Green Week 2022 - YouTube

Bydd Wythnos Fawr Werdd y flwyddyn nesaf rhwng 10fed a 18fed Mehefin 2023 - arbedwch y dyddiad!

Cynllun y Bobl ar gyfer Natur - Nawr hyd at 30 Hydref

Mae natur yn hanfodol - mae'n darparu'r bwyd rydyn ni'n ei fwyta a'r aer rydyn ni'n ei anadlu. Gyda’n gilydd gallwn ei warchod a’i adfer a gwneud byd natur y DU yn rhywbeth i fod yn falch ohono. Ymunwch â sgwrs fwyaf y DU am ddyfodol byd natur a gwnewch eich llais yn bwysig. Ewch i wefan People's Plan For Nature (peoplesplanfornature.org)g cyfrannu at y drafodaeth a gwahodd eich ffrindiau a'ch teulu i ymuno â'r sgwrs.

Cymru

Cynhadledd Partneriaeth Bioamrywiaeth Cymru

Denodd cynhadledd PBC a gynhaliwyd yn ddiweddar rhwng 3-7 Hydref dros 500 o gynrychiolwyr. Cafwyd rhai cyflwyniadau diddorol iawn dros y 5 diwrnod y gallwch eu gwylio yn ôl ar YouTube gan ddefnyddio dolen Cynhadledd Cynhadledd Bioamrywiaeth.

Cyhoeddiad y Gweinidog

BBC iPlayer - Senedd Cymru - Welsh Parliament - Biodiversity

Podlediad ar bwysigrwydd Bioamrywiaeth Pennod 1- Adnewyddu Cymru Mewn Sgwrs Podlediad 1

Adolygiad Datblygiad Un Blaned

Mae’r Cyngor Un Blaned wedi cynhyrchu adroddiad o 10 mlynedd gyntaf y polisi cynllunio hwn sy’n ystyriol o natur a hinsawdd.  Lawnsiad yn y Senedd

Adolygiad-o-Ddatblygiad-Un-Blaned-Yng-Nghymru-2010-2021.pdf (oneplanetcouncil.org.uk)

Ceredigion

Ar 25 Medi, cynhaliodd Ffynonne Resilience gyfarfod yn Neuadd y Cwrwgl Llechryd i drafod achosion a chanlyniadau llygredd a llifogydd ar Afon Teifi. Cafwyd cyflwyniadau gan siaradwyr o'r Bartneriaeth Natur Leol, Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru a Dŵr Cymru Welsh Water. Gallwch ddod o hyd i'w sleidiau a'u sgriptiau yma: Reports | Save the Teifi

Adroddiad Adar Ceredigion

Rydym yn croesawu aelod newydd i LNP Ceredigion heno: Russell Jones yw Cofiadur Adar y Sir ar gyfer Ceredigion ac mae wedi ysgrifennu Adroddiad Adar Ceredigion ar gyfer 2021, ynghlwm.

Ffliw Adar

Gofynnir i'r cyhoedd riportio adar dŵr gwyllt marw (elyrch, gwyddau, neu hwyaid) neu adar gwyllt marw eraill, megis gwylanod neu adar ysglyfaethus i linell gymorth Defra GB ar 03459 335577. Mae Cyngor Sir Ceredigion wedi cyflogi contractwr i gasglu adar môr marw o'r traethau. I roi gwybod am adar marw ar draethau, ffoniwch Clic cyn gynted â phosibl, cyn i'r llanw gael gwared ar y carcasau. 01545 570881 [email protected]

Lleoliadau Myfyrwyr

Mae Tîm Cadwraeth Cyngor Sir Ceredigion yn dweud diolch a ffarwelio â Katie Mapp, myfyrwraig y Gyfraith ym Mhrifysgol Aberystwyth a gwblhaodd leoliad gwaith gyda ni dros yr haf.

Mae Katie yn parhau i fod yn aelod o'r Bartneriaeth Natur Leol a bydd yn parhau â'i gwaith gyda Grŵp Draenogod Ceredigion, y cynhelir ei gyfarfod nesaf ddydd Iau 20 Hydref. Yn y cyfamser, dyma recordiad o bennod Gardeners World episode 29 2020. Daw Katie i mewn 28 munud i mewn gydag adroddiad ar sut i wneud eich gardd yn gyfeillgar i ddraenogod.

Croeso hefyd i Sara Griffith (Busnes) a Jordan Roberts (Y Gyfraith) a fydd yn gweithio gyda ni dros y tymor nesaf.

SWYDDI GWAG

Erbyn 17 Hydref Mae Cymdeithas Ymddiriedolaethau Datblygu Cymru yn recriwtio. Gweler y manylion yma: Rydym yn cyflogi hwyluswyr cymunedol! We are hiring community facilitators! (mailchi.mp)

Cynghorydd Arbenigol (Ecolegydd) Cyngor Sir Penfro

Mae Cyngor Sir Penfro am benodi ecolegydd deinamig â ffocws â sgiliau cyfathrebu rhagorol i gefnogi datblygiad sy'n gwella amgylchedd adeiledig a naturiol Sir Benfro. Manylion pellach Dyddiad cau: 25ain Hydref

Erbyn 26ain Hydref Swydd: Uwch Guradur Botaneg | Museum Wales (amgueddfa.cymru)

Uwch Swyddog Cadwraeth Gwarchod Glöynnod Byw Cymru

Oes gennych chi ddiddordeb mewn darparu rhaglenni adfer ar gyfer y rhywogaethau sydd dan y bygythiad mwyaf yng Nghymru a gweithio ar draws tirweddau godidog De Cymru i sicrhau buddion i loÿnnod byw, gwyfynod a chymunedau lleol? Os felly, efallai mai dyma'r post i chi. Mae Gwarchod Glöynnod Byw am recriwtio Uwch Swyddog Cadwraeth parhaol llawn amser i Gymru (bydd ymgeisydd rhan amser a rhannu swydd yn cael ei ystyried). Mwy o fanylion yma: Jobs | Butterfly Conservation (butterfly-conservation.org) Dyddiad cau Dydd Llun 31ain Hydref

Cael Talu i Achub y Blaned: Mae swyddi Newydd i Natur ar gyfer pobl ifanc newydd gael eu cyhoeddi – dim un yng Nghymru eto ond gwyliwch y gofod hwn: New to Nature - Groundwork

Gwasanaeth Natur Cenedlaethol

Mae sefydliadau ledled Cymru wedi bod yn cydweithio dros y flwyddyn ddiwethaf i greu gwasanaeth natur cenedlaethol i Gymru, i gysylltu’r rhai sy’n chwilio am waith gweddus â chyfleoedd i weithredu ar yr argyfwng natur. Am fwy o wybodaeth, gweler A National Nature Service for Wales (gwasanaethnaturcenedlaethol.cymru)

Gwasanaeth Amgylcheddol Ieuenctid

Os oes gan eich sefydliad ddiddordeb mewn creu cyfleoedd cyflogaeth yn sector yr amgylchedd i bobl ifanc, efallai yr hoffech edrych ar y wefan hon: Youth Environmental Service

Eisiau: Ymddiriedolwyr

Mae Tir Natur yn chwilio am ymgeiswyr ar gyfer gweddill yr Ymddiriedolwyr ar y Bwrdd. Croeso i unigolion a allai fod â diddordeb mewn ymuno â'r saith tîm cryf, ifanc, ymroddedig ac ysbrydoledig. Maent yn chwilio'n arbennig am bobl sydd â chefndir cyfreithiol, cyllid, codi arian neu gadwraeth. Byddai sgiliau Cymraeg yn ased ychwanegol - y nod yw Bwrdd sydd o leiaf hanner cant y cant yn ddwyieithog. Mae amrywiaeth y tîm hefyd yn flaenoriaeth uchel. Am fwy o wybodaeth cliciwch ar y ddolen uchod neu cysylltwch â [email protected]

HYFFORDDIANT A DIGWYDDIADAU

DU gyfan

Mae 10fed i 16eg Hydref yn Wythnos Ymwybyddiaeth Pridd

Gallech chi’n dysgu rhagor gan Soils UK yma: Home (uksoils.org) neu efallau’r hoffech chi wilio hwn: VIDEO: GWCT Webinar on Soil Carbon with Professor David Powlson - Game and Wildlife Conservation Trust

Mae 10fed i 17fed Hydref yn Wythnos Genedlaethol y Gwrych

Dyma rhai awgrymiadau ar sut gallwch chi gymryd rhan: National Hedgerow Week 2022 - Celebrate hedgerows this autumn. (hedgelink.org.uk)

1af i 31ain Hydref

Manteisiwch ar y cyfle i bleidleisio dros eich hoff Fan Gwyrdd Ceredigion.

Mae pleidleisio ar agor ar gyfer hoff barciau a mannau gwyrdd y DU (greenflagaward.org)

Cymru gyfan

14eg i 15ed Hydref Llais y Goedwig

Mae aelodau yn ymgynnull ar gyfer Gŵyl Rhwng y Coed yng Nghandleston ger Pen-y-bont ar Ogwr. Newyddion cyffrous gan Llais y Goedwig (mailchi.mp)

Dydd Sadwrn 15 Hydref, Cadwraeth Glöynnod Byw Cangen De Cymru Diwrnod yr Aelodau yn Adeilad Ymwelwyr GNG Cynffig.  Mae rhaglen amrywiol o sgyrsiau a digon o amser i sgwrsio a chwrdd â phobl. Hwn fydd eu cyfarfod wyneb yn wyneb cyntaf ers mis Hydref 2019. Rhaglen ynghlwm. Anogwch eraill sydd â diddordebau tebyg i ddod draw, yn aelod neu beidio.

Dydd Mawrth 25^ain Hydref, Tŷ Pawb, Wrecsam

Mae dyletswydd ar bob un ohonom i leihau anghydraddoldebau ar draws popeth a wnawn, gan gynnwys newid yn yr hinsawdd. Mae hyn yn dechrau gyda’r angen i feddwl yn hirdymor a chynnwys y bobl a’r cymunedau yr effeithir arnynt, gyda ffocws ar lai o glywed gan grwpiau. Gall dull adrodd stori eich helpu i gynnwys unigolion a chymunedau mewn trafodaethau ystyrlon ar anghydraddoldeb a newid yn yr hinsawdd yng Nghymru yn y dyfodol. Ymunwch ag Iechyd Cyhoeddus Cymru am Ddosbarth Meistr ar ddefnyddio dulliau arloesol ac adnoddau newydd Adrodd straeon ar gyfer cyfranogiad: Cyfranogu trwy straeon: dosbarth meistr | tocyn.cymru (beta)

28ain Hydref, digwyddiad lansio Rivers 4 LIFE yng Ngholeg Gelli Aur Sir Gaerfyrddin Gweler y poster atodedig am wybodaeth ac RSVP HEDDIW [email protected] – sori am y byr rybudd! Cyfoeth Naturiol Cymru / Prosiectau newydd gwerth miliynau o bunnoedd i warchod afonydd a chorsydd Cymru (naturalresources.wales)

Dydd Sadwrn 5^ed Mis Tachwedd

Ynys Sgomer gan Mike Alexander, Cadeirydd Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru. Darlith Goffa Flynyddol William Condry - MOMA Machynlleth

Ceredigion

Dydd Sadwrn 15fed Hydref 10am Taith Gerdded Rhedyn Afon Cletwr gyda Liford Coch.  Mae Cymdeithas Fotaneg Aberystwyth yn cyfarfod yn GR: SN659922 i ddarganfod rhedyn y dyffryn afon hardd hwn. Efallai y bydd modd parcio yn Nhre’r Ddol neu drwy ganiatâd Caffi Cletwr, hefyd yn lle gwych i gael cinio wedyn os yw ar agor.

Dydd Mercher 19 Hydref am 2pm ar draeth Tanybwlch

Trysorau a Sbwriel: Pyrsiau Morforynion a sesiwn codi sbwriel. Cyfarfod ym maes parcio Tanybwlch a dewch â'ch bag sbwriel eich hun, os gwelwch yn dda! Mae rhannau serth i'r daith hon, a rhai yn cerdded dros gerrig mân. Am fwy o wybodaeth cysylltwch â [email protected]

Dydd Iau 20ain Hydref, EcoHub Aberystwyth 

Mae Ecohub yn cynnig cymorth i bobl gyda'u biliau ynni. Gweler y posteri atodedig am ragor o wybodaeth. I wneud apwyntiad, cysylltwch ag [email protected] yna galwch draw i'r Arcade, 5 Stryd y Baddon, Aberystwyth SY23 2NN

Hydref 22ain 10.30yb Capiau cwyr yn Tangro ger Hafod.

Mae Cymdeithas Fotaneg Aberystwyth yn cyfarfod ar fferm Sheena Duller sydd â llaciau gwlyb, brigiadau creigiog a gweithfeydd mwyngloddio hanesyddol ar lethr 90 erw. Archwiliwch dirwedd amrywiol mewn cwmni â'i berchnogion. Gan fod gwartheg ar y fferm hon, peidiwch â dod â chŵn os gwelwch yn dda. Cyfeirnod grid i gyfarfod yn a pharcio SN 73821 71402 Côd Post SY25 6DG, Tangro. Cyfarfod yn yr iard (bydd arwyddion) gan fod digon o le parcio. Byddant yn cerdded i fyny'r ffordd hanner milltir ac yna'n torri i mewn i gaeau i chwilio am gapiau cwyr a ffyngau eraill. Gall unrhyw un sydd angen gyrru i fyny. Os yw'r tywydd yn braf, gallwch barhau i fyny'r bryn y tu hwnt i'r man lle mae rhagor o gynefin capiau cwyr da. Cysylltwch â [email protected] am fwy o fanylion.

Dydd Llun 31ain Hydref 2-4pm, Adeilad Blychau Trychfilod Calan Gaeaf yn Neuadd y Cwrwgl, Llechryd. Mae croeso i unrhyw un ymuno â Cerddwyr Cymru a chael hwyl wrth helpu i wneud blychau chwilod ar gyfer y creaduriaid yn eich cymuned. Gweler y poster atodedig am fanylion neu e-bostiwch [email protected]

Dydd Mawrth 1^af Tachwedd, 10yb – 3.30yh, Coed Porffor, Ystrad Meurig

Rhwydwaith Magu Coed o dyfwyr coed yn cyflwyno digwyddiad Rhannu Sgiliau. Mae'r cwrs hwn ar gyfer Aelodau Llais y Goedwig. Mae aelodaeth gyswllt am ddim ac yn cymryd 2 funud yn fwy o wybodaeth gan [email protected]

Er mwyn mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd, mae’r gweithdy hwn yn rhan o raglen hyfforddi i alluogi cymunedau Cymru i gofrestru clystyrau hadau coed, casglu hadau coed o goed iach a sefydlu eu meithrinfeydd coed eu hunain i ddarparu glasbrennau i brosiectau plannu coed lleol. I'r rhai sydd â diddordeb mewn gwneud cysylltiadau newydd, rhannu gwybodaeth ac archwilio'r cyfleoedd a'r heriau sy'n gysylltiedig â rhedeg meithrinfeydd coed ar raddfa fach. Fodd bynnag, nid oes angen unrhyw brofiad blaenorol – croeso i bawb. Cyflwyniad, arddangosiad ymarferol a thaith feithrinfa. Mae’r digwyddiad hwn wedi bod yn bosibl gyda diolch i Goed Cadw, Coed Cadw yng Nghymru, gyda chefnogaeth gan Chwaraewyr Loteri Cod Post y Bobl. Mae'r hyfforddiant yn rhan o brosiect Coed Cadw ehangach a ariennir gan y Gronfa Rhwydweithiau Natur a reolir gan y Gronfa Dreftadaeth ar ran Llywodraeth Cymru.

Nos Lun Tachwedd 7fed, 7yh: Cyfarfod Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Ceredigion C22 Adeilad Hugh Owen, Prifysgol Aberystwyth. "Coetir Anian: Adfer cynefinoedd a rhywogaethau yn y Cambrians" gan Simon Ayres (Cyfarwyddwr, Coetir Anian/Cambrian Wildwood). Mae Coedwig Cambrian wedi'i lleoli yn ucheldiroedd Canolbarth Cymru ger Afon Dyfi a'r môr. Mae’n lle ac yn brosiect – adfer cynefinoedd a rhywogaethau’r dirwedd hon a rhoi profiadau natur dwfn i bobl mewn lleoliad gwyllt. Mae mawndir yn cael ei adfer yn orgors a gweundir yr ucheldir. Mae gorchudd coed yn cynyddu i ail-greu ehangder mawr o goedwig frodorol a phorfa goediog. https://www.cambrianwildwood.org/

DIGWYDDIADAU IAITH CYMRAEG

Gyda Chymdeithas y Penrhyn, Cymdeithas Edward Llwyd a Chered.

19 Hydref 7:30 Capel Horeb, Penrhyn-coch. Sgwrs “A oes dyfodol i'r ucheldir?” gan Dafydd Morris Jones. Mae’n debyg bydd gwaith am “ddad-ddofi” D.S. Ni fydd cyfieithu ar y pryd. Cyfle i sgwrsio dros wahardd gydag aelodau Cymdeithas y Penrhyn. Tanysgrifiad blynyddol £10/£7 ond daeth un sesiwn am £3.

Teithiau cerdded i ddod – cadwch y dyddiadau, manylion pellach i ddilyn:-

22 Hydref Ardal, Llanfihangel-y-creuddyn gyda John Williams, Cymdeithas Edward Llwyd

22 Hydref, Coed Maen Arthur, Pont-rhyd-y-groes gyda Steffan Rees, Cered

5 Tachwedd Ardal Tal-y-bont gyda Jackie Willmington, Cymdeithas Edward Llwyd

Digwyddiad ar-lein

Dydd Mercher 19 Hydref, Cynhadledd Goedwig y GIG 2022: Bioamrywiaeth a Gwydnwch. Bydd cynhadledd ar-lein rhad ac am ddim NHS Forest yn archwilio ac yn rhannu datrysiadau mannau gwyrdd ar lefel strategol ac ymarferol. Bydd yn rhoi mewnwelediadau o Raglen Man Gwyrdd ar gyfer Iechyd y Ganolfan Gofal Iechyd Cynaliadwy. Manylion pellach NHS Forest conference 2022: Biodiversity and Resilience - NHS Forest

YMGYRCH

Beth ydych chi'n ei Garu am Natur yn y DU?

Rhannwch eich barn ar adfer byd natur erbyn 30ain Hydref Cynllun y Bobl ar gyfer Natur People's Plan For Nature neu ewch i Ganolfan y Celfyddydau Aberystwyth neu Amgueddfa Aberystwyth a hongian eich syniadau ar y goeden.

CYLCHLLYTHRAU

Hoffai Canolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru ofyn am gyfraniadau ar gyfer eu cylchlythyr nesaf. Byddent yn hapus i gynnwys unrhyw eitemau o ddiddordeb sy'n ymwneud â bioamrywiaeth yn rhanbarth Gorllewin Cymru, gall hwn fod yn lun, cwpl o frawddegau neu rywbeth hirach. Os oes gennych unrhyw beth yr hoffech ei gyfrannu, anfonwch e-bost at Kate erbyn dydd Llun 24 Hydref 2022. [email protected]

Rhwydwaith Ecolegol Cymru Gydnerth

Mae WaREN yn chwilio am erthyglau (uchafswm o 250 gair) erbyn 5pm ar Hydref 28ain ar gyfer cylchlythyr Tachwedd, gan gynnwys astudiaethau achos a diweddariadau byr ar fynd i'r afael â rhywogaethau ymledol ledled Cymru, neu newyddion am hyfforddiant. Anfonwch at [email protected]

Yn olaf ond nid lleiaf, y dyddiad cau ar gyfer rhifyn nesaf Newyddion Natur Ceredigion fydd dydd Llun 24ain Hydref. Edrychwn ymlaen at glywed oddi wrthych.

Newyddion Natur Ceredigion Nature News 13.10.22

Good evening and welcome to the latest edition of Newyddion Natur Ceredigion Nature News.  This is a busy time of year for nature lovers.  We have announcements and reports from the global, UK, Wales and local levels; several vacancies, both paid and voluntary positions for people of all ages; plus an amazing selection of training and events, near and far, in person and online, with something to suit all tastes, including Welsh language events.  We also have one campaign and a couple of calls for submissions to newsletters.  Happy reading.

ANNOUNCEMENTS AND REPORTS

Global

WWF Living Planet Report The report highlights a dramatic 69% drop in wildlife populations since 1970. Read more here. This underlines the transformational work we need to do in Wales and globally to reverse the nature crisis.

COP27

8^th- 20^th November 2022  Event: Sharm El-Sheikh Climate Change Conference (UNFCCC COP 27) | SDG Knowledge Hub | IISD

UK

Great Big Green Week

To watch the video of this year’s Greet Big Green Week please click: Great Big Green Week 2022 .  Great Big Green Week next year will be 10th to 18th June 2023 - save the date! 

People’s Plan for Nature - Now to 30 October

Nature is vital - it provides the food we eat and the air we breathe. Together we can protect and restore it and make UK nature something to be proud of. Join the UK’s biggest conversation about the future of nature and make your voice matter.  Visit the People's Plan for Nature website peoplesplanfornature.org contribute to the discussion and invite your friends and family to join the conversation

Wales

Wales Biodiversity Partnership Conference The recent WBP conference held between 3 -7 October attracted over 500 delegates. There were some very interesting presentations over the 5 days which you can watch back on YouTube using the WBP Conference link.

Minister’s Announcement

BBC iPlayer - Senedd Cymru - Welsh Parliament - Biodiversity

Podcast on the importance of Biodiversity Episode 1- Renew Wales in Conversation Renew Wales

One Planet Development Review

The One Planet Council has produced a report of the first 10 years of this nature-and climate-friendly planning policy.  10 Year OPD Review launches at the Senedd. OPDs are exceeding ALL expectations! | One Planet Council

Ceredigion

On 25^th September, Ffynonne Resilience hosted a meeting in Coracle Hall Llechryd to discuss the causes and consequences of pollution and flooding on the Teifi.  Speakers from the Local Nature Partnership, West Wales Rivers Trust and Dŵr Cymru Welsh Water gave presentations.   You can find their slides and scripts here: Reports | Save the Teifi

Ceredigion Bird Report

We welcome a new member to Ceredigion LNP tonight: Russell Jones is the County Bird Recorder for Ceredigion and has written the Ceredigion Bird Report for 2021, attached. 

Bird Flu The public are asked to report dead wild waterfowl (swans, geese, or ducks) or other dead wild bird, such as gulls or birds of prey to the Defra GB helpline on 03459 335577.  Ceredigion County Council have employed a contractor to collect dead seabirds from the beaches.  To report dead birds on beaches, please call Clicas soon as possible, before the tides remove the carcasses. 01545 570881 [email protected]

Student Placements

Ceredigion County Council’s Conservation Team say thanks and farewell to Katie Mapp, Aberystwyth University Law student who completed a work placement with us over the summer. 

Katie remains a member of the Local Nature Partnership and will continue her work with Ceredigion Hedgehog Group, whose next meeting will be on Thursday 20^th October.  Meanwhile here’s a recording of Gardeners World episode 29 2020. Katie comes in at 28 minutes in with a report on how to make your garden hedgehog friendly.

We also welcome to Sara Griffith (Business) and Jordan Roberts (Law) who will be working with us over the coming term.

VACANCIES

By 17^th October The Development Trust Association Wales are recruiting.  Please see details here:  We are hiring community facilitators!

Specialist Advisor (Ecologist) Pembrokeshire County Council

Pembrokeshire County Council is seeking to appoint a focussed, dynamic ecologist with excellent communications skills to support the delivery of development that enhances the built and natural environment in Pembrokeshire.  Further details Closing date: 25^th October

By 26^th October Job: Senior Curator Botany | Museum Wales

Senior Conservation Officer for Wales Butterfly Conservation

Are you interested in delivering recovery programmes for Wales’s most threatened species and working across South Wales’s magnificent landscapes to deliver benefits for butterflies, moths and local communities? If so, this might be the post for you.  Butterfly Conservation is looking to recruit a full-time permanent Senior Conservation Officer for Wales (part-time and job share applicant will be considered). More details here: https://butterfly-conservation.org/jobs

Closing date Monday 31st October

Get Paid to Save the Planet: New to Nature jobs for young people have just been announced – none yet in Wales but watch this space: New to Nature - Groundwork

National Nature Service

Organisations across Wales have been working together for the past year to create a national nature service for Wales, to link up those looking for decent work with opportunities to act on the nature emergency. For more information, please see

A National Nature Service for Wales (gwasanaethnaturcenedlaethol.cymru)

Youth Environmental Service

If your organisation is interested in creating employment opportunities in the environment sector for young people, you may wish to check out this website:

Youth Environmental Service

Trustees wanted

Tir Natur are seeking candidates for the remaining Trusteeships on the Board welcome individuals who might be interested in joining the seven strong, young, committed and inspiring team. They are particularly seeking people with legal, finance, fund-raising, or conservation backgrounds. Welsh language skills would an additional asset - the goal is a Board that is at least fifty percent bilingual. The diversity of the team is also a high priority. For more information please click the link above or contact [email protected]

TRAINING AND EVENTS

UK-wide

10th to 16^th October is Soils Awareness Week

You can learn more from Soils UK here: Home (uksoils.org) or you may like to watch this: VIDEO: GWCT Webinar on Soil Carbon with Professor David Powlson - Game and Wildlife Conservation Trust

10^th to 17^th October is National Hedgerow week

Here are some tips about how you can get involved National Hedgerow Week 2022 - Celebrate hedgerows this autumn. (hedgelink.org.uk)

1^st to 31^st October

Take the opportunity to vote for your favourite Ceredigion Green Space.

Voting is open for the UK's favourite parks and green spaces (greenflagaward.org)

Wales-wide

14^th to 15^th October Llais y Goedwig

Members re gathering for Between the Trees Festival at Candleston near Bridgend.

Book Now for the fantastic Llais y Goedwig Gathering 22 (campaign-archive.com)

Saturday 15^th October, Butterfly Conservation South Wales branch Members' Day at Kenfig NNR Visitor Building.  There is a varied programme of talks and plenty of time to chat and meet people. This will be their first face to face meeting since October 2019. Programme is attached. Please encourage others with similar interests to come along, member or not.

Tuesday 25^th October, Tŷ Pawb in Wrexham

We all have a duty to reduce inequalities across everything we do, including climate change. This starts with the need to think long-term and involve the people and communities that will be affected, with a focus on less heard from groups.  A story-telling approach can help you involve individuals and communities in meaningful discussions on inequality and climate change in a future Wales.  Join Public Health Wales for a Masterclass on using innovative methods and new resources Storytelling for involvement: a masterclass | tocyn.cymru (beta)

28^th October, Rivers 4 LIFE launch event at Gelli Aur College Carmarthenshire Please see attached poster for information and RSVP TODAY – sorry for the short notice! [email protected]

Saturday 5^th November

Skomer Island by Mike Alexander, Chair of the Wildlife Trust of South and West Wales. The Annual William Condry Memorial Lecture - MOMA Machynlleth

Ceredigion

Saturday 15^th October 10am Afon Cletwr Fern Walk with Red Liford. 

Aberystwyth Botanical Society meet at GR: SN659922 to discover the ferns of this beautiful river valley.  Parking may be possible in Tre’r Ddol or by permission of the Cletwr Café, also a great place to get lunch afterwards if it is open.

Wednesday 19th October at 2pm at Tanybwlch beach

Treasures and Trash: Mermaid's Purses and a litter pick. Meet at Tanybwlch car park and bring your own rubbish bag, please!  There are steep sections to this walk, and some walking over large pebbles.  For more info contact [email protected]

Thursday 20^th October Aberystwyth EcoHub are offering people support with their energy bills. Please see attached posters for more information. To make an appointment, please contact [email protected] then pop in to The Arcade, 5 Bath St, Aberystwyth SY23 2NN

October 22nd 10.30am Waxcaps at Tangro near Hafod.  Aberystwyth Botanical Society meet at Sheena Duller’s farm which has wet flushes, rocky outcrops and historic mine workings on a 90-acre hillside. Explore a diverse landscape in company with its owners. As there are cattle on this farm, please don’t bring dogs please. Grid ref to meet at and park SN 73821 71402 Postcode SY25 6DG, Tangro. Meet in the yard (there will be signs) as there is plenty of parking. They will walk up the road half a mile then cut into fields to look for waxcaps and other fungi.  Anyone who needs to can drive up. If the weather is good, you can continue up the hill beyond where there is further good waxcap habitat. Please contact [email protected] for more details.

Monday 31^st October 2-4pm, Halloween Bug Box Building at Coracle Hall, Llechryd. Anyone is welcome to join the Ramblers Cymru and have fun while helping make bug boxes for the critters in your community. Please see attached poster for details or email [email protected]   

Tuesday 1st Nov. 11.00am – 15.00pm. Paths and Maps training Coracle Hall, Llechryd. Join Ramblers Cymru for free basic introduction to map reading. Suitable for beginners, you will learn all about our fantastic path networks as well as the wealth of walking opportunities Wales has to offer.  Bring food & drink and wear appropriate clothing.  Please confirm your attendance by email to [email protected]   

Tuesday 1^st November, 10am – 3.30pm at Purple Trees, Ystrad Meurig

Magu Coed network of tree growers presents a Skills Share event. This course is for Llais y Goedwig Members. Associate membership is free and takes 2 minutes more info from [email protected]

To address the climate emergency, this workshop forms part of a training programme to enable Welsh communities to register tree seed stands, collect tree seeds from healthy trees and set up their own tree nurseries to provide saplings to local tree planting projects.  For those interested making new connections, sharing knowledge and exploring both the opportunities and challenges associated with running small scale tree nurseries. However, no prior experience is necessary – all welcome. Presentation, practical demonstration and a nursery tour.  This event has been made possible with thanks to Coed Cadw, the Woodland Trust in Wales, with support from Players of the People’s Postcode Lottery.  The training forms part of a wider Woodland Trust project funded by the Nature Networks Fund which is managed by the Heritage Fund on behalf of the Welsh Government. 

Monday November 7^th, 7pm:  North Ceredigion Wildlife Trust meeting C22 Hugh Owen building, Aberystwyth University. "Coetir Anian: Restoring habitats and species in the Cambrians" by Simon Ayres (Director, Coetir Anian/Cambrian Wildwood).  Cambrian Wildwood is set in the uplands of Mid Wales near the River Dyfi and the sea. It is a place and a project – restoring the habitats and species of this landscape and giving people deep nature experiences in a wild setting. Peatland is being restored to blanket bog and upland heath. Tree cover is increasing to re-create a large expanse of native forest and wood pasture. https://www.cambrianwildwood.org/

WELSH LANGUAGE EVENTS

with Cymdeithas y Penrhyn, Cymediethas Edward Llwyd and Cered:

19 Hydref 7:30 Capel Horeb, Penrhyn-coch. Sgwrs “A oes dyfodol i ffermwyr yr ucheldir?” gan Dafydd Morris Jones. Mae’n debyg bydd sôn am “ddad-ddofi” (rewilding) D.S. Ni fydd cyfieithu ar y pryd. Cyfle i sgwrsio dros baned gydag aelodau Cymdeithas y Penrhyn. Tanysgrifiad blynyddol £10/£7 ond gelli mynychu un sesiwn am £3.

Teithiau cerdded i ddod – cadwch y dyddiadau, manylion pellach i ddilyn:-

22 Hydref Ardal, Llanfihangel-y-creuddyn gyda John Williams, Cymdeithas Edward Llwyd

22 Hydref, Coed Maen Arthur, Pont-rhyd-y-groes gyda Steffan Rees, Cered

5 Tachwedd Ardal Tal-y-bont gyda Jackie Willmington, Cymdeithas Edward Llwyd

Online event

Wednesday 19^th October, NHS Forest Conference 2022: Biodiversity and Resilience.  The NHS Forest’s free online conference will explore and share green space solutions at both a strategic and practical level. It will provide insights from the Centre for Sustainable Healthcare’s Green Space for Health Programme. Further details

CAMPAIGN

What do you Love about Nature in the UK?

Share your thoughts on the restoration of nature by 30^TH October People's Plan For Nature (peoplesplanfornature.org) or go to Aberystwyth Arts Centre or Aberystwyth Museum and hang your ideas on the tree.

NEWSLETTERS

West Wales Biodiversity Information Centre would like to request contributions for their next newsletter.  They'd be happy to include any items of interest relating to biodiversity in the West Wales region, this may be a photo, a couple of sentences or something longer.  If you have anything you wish to contribute, please email it to Kate by Monday 24th October 2022. [email protected]

Wales Resilient Ecological Network  WaREN seeks articles (max. 250 words) by 5pm on October 28^th for the November newsletter, including case studies and short updates on tackling invasive species across Wales, or news of training. Please send to [email protected]

Last but not least, the deadline for the next issue of Newyddion Natur Ceredigion will be Monday 24^th October.  We look forward to hearing from you.

Cofion cynnes / Kind regards

Rachel

Rachel Auckland BA (hons) MA                         

(hi / she)   

Cydlynnydd / Coordinator

Partneriaeth Natur Lleol Ceredigion / Ceredigion Local Nature Partnership

Cyngor Sir Ceredigion County Council

Neuadd Cyngor Ceredigion

Penmorfa

Aberaeron

SA46 0PA

Rhif ffôn / Phone number 01545 572282

Rhif ffôn symudol / Mobile Number 07971 951609

Cyfeiriad e-bost / E-mail address

[email protected] / [email protected]

www.ceredigion.gov.uk

Fy oriau gwaith arferol yw 10yb-4.30yh ddydd Llun i ddydd Iau /

My usual hours of work are 10am-4.30pm Monday to Thursday

Byddem wrth ein boddau o glywed gennych yn Gymraeg neu’n Saesneg. Ymatebwn bob amser yn eich dewis iaith a chewch yr un gwasanaeth gennym ni waeth a ydych yn cysylltu yn Gymraeg neu’n Saesneg.
We’d love to hear from you in Welsh or English. We’ll always respond to you in your preferred language and you’ll get the same service from us whether you contact us in Welsh or English.

Llofnod-e-bost-Eisteddfod-2022-e-mail-signature.png (2050×780) (ceredigion.gov.uk)

Diweddariad dwyieithog: Cymraeg yn gyntaf, Saesneg isod.

Bilingual newsletter: Welsh first, English below.

Prynhawn da a chroeso i rifyn arall Newyddion Natur Ceredigion.

Fis Tachwedd diwethaf, dyfynnwyd y Tywysog Charles, fel yr oedd ar y pryd, yn y Washington Post fel un a ddywedodd wrth arweinwyr y byd, yn uwchgynhadledd hinsawdd y Cenhedloedd Unedig yn Glasgow,

“Ar ôl biliynau o flynyddoedd o esblygiad, Natur yw ein hathro gorau. Yn hyn o beth, bydd adfer cyfalaf naturiol, cyflymu atebion sy’n seiliedig ar natur a throsoli’r bio-economi gylchol yn hanfodol i’n hymdrechion.”

Dyfalodd y newyddiadurwyr William Booth a Karla Adam y byddai’n dod yn ‘eco-frenin’ cyntaf yr 21ain ganrif. Nawr, nid fi yw'r mwyaf selog o frenhinwyr, ond gweld y trefniant hardd o flodau roedd Ei Uchelder Brenhinol y Brenin Siarl III wedi'i osod ar arch ei Fam ddydd Llun - gan gynnwys dail derw o goeden a welodd oresgyniad Prydain gan y Normaniaid - a sylwi ar y cerdyn cysegru, pry copyn bach gwyrdd, a roddodd obaith i mi am ddyfodol gwyrddach, mwy bioamrywiol.

Diweddariad Partneriaeth Natur Leol

Aethom ymlaen â chyfarfod Partneriaeth Natur Leol yn ystod y cyfnod o alaru, er nad oedd sawl aelod o’r grŵp llywio yn gallu ymuno â ni. Serch hynny, roedd presenoldeb eithaf da yn y cyfarfod ac fe wnaethom symud ymlaen i amlinellu ein Cylch Gorchwyl. Mae gwirfoddolwyr sy'n cymryd nodiadau yn gweithio'n garedig ar lunio adroddiad o'r cyfarfod a fydd yn cael ei ddosbarthu gyda rhifyn yn y dyfodol o Newyddion Natur Ceredigion.

Yn y cyfamser, wrth i ni baratoi ar gyfer Cynhadledd Bioamrywiaeth y Cenhedloedd Unedig UN Biodiversity Conference (COP 15) (unep.org)7-19 Rhagfyr, rydym wedi penderfynu gwneud ein cyfarfod chwarterol nesaf o Bartneriaeth Natur Leol Ceredigion yn un rhithwir ar ddydd Gwener 13 Ionawr 2023. Arbedwch y dyddiad.

Afonydd

Tra ein bod ni’n meddwl yn fyd-eang, mae’r pedwerydd dydd Sul ym mis Medi bob blwyddyn (25 Medi eleni) yn Ddiwrnod Afonydd y Byd ac mae miliynau o bobl mewn mwy na 100 o wledydd yn cymryd rhan. Felly beth am ddilyn y ddolen a chael eich ysbrydoli? World Rivers Day

Neu os oes gennych chi fwy o ddiddordeb mewn actio’n lleol, efallai yr hoffech chi fynychu am 7yh nos Iau 29 Medi pan fydd grŵp Cyfeillion y Teifi yn cwrdd yn Neuadd y Cwrwgl yn Llechryd: Save the Teifi

Os oes gennych ddiddordeb mewn cynefinoedd dŵr croyw yn gyffredinol, cadwch lygad am newyddion gan Grŵp Afonydd Ceredigion sy’n dod i’r amlwg – rhwydwaith o unigolion, grwpiau a sefydliadau sy’n ceisio cydlynu camau adfer natur ar draws holl ddalgylchoedd y sir. Os hoffech gael eich ychwanegu at y rhestr bostio, rhowch wybod i ni.

Bydd eu prosiect cydweithredol cyntaf ar y Rheidol (gadewch i ni ddymuno pob lwc iddynt gyda’u cais am arian Cymunedau Gwydn).

Yn anffodus, bu’n rhaid canslo’r casglu sbwriel ar y Rheidol y soniwyd amdano yn rhifyn diwethaf Newyddion Natur, ond y gobaith yw y bydd hyn yn cael ei ail-drefnu i gyd-fynd ag Wythnos Fawr Werdd Fawr ym mis Mehefin 2023.

Ar y thema ehangach o byllau, llynnoedd, ffynhonnau a nentydd – y bwriad yw cymryd hyn fel testun ein cyfarfod Gwanwyn PNL.  Manylion i'w cadarnhau, ond yn debygol o fod ym mis Mawrth. Os hoffech gynnig sgwrs neu awgrymu unrhyw un y dylid eu gwahodd i siarad neu gymryd rhan, rhowch wybod i ni drwy e-bostio [email protected]

Mae’r Ŵyl Mynd a Thyfu yn ei thro yn rhan o’r Wythnos Fawr Werdd eleni. Dyma ddetholiad o ddigwyddiadau eraill sy’n cael eu cynnal o amgylch Ceredigion fel rhan o’r ymgyrch hon:

Gweithgareddau bywyd gwyllt a lles cymunedol

Eto yn Neuadd y Cwrwgl, Llechryd am 10yb -12 canol dydd ar ddydd Sadwrn 1af Hydref, mae Cerddwyr Cymru yn eich gwahodd i’w helpu i wneud bomiau hadau blodau gwyllt i wneud eich cymuned yn fwy cyfeillgar i bryfed. Gweler y daflen atodedig am fanylion llawn neu cysylltwch ag [email protected]

Mae’r Cerddwyr hefyd yn cyfarfod yn Llanybydder ar gyfer diwrnodau gwirfoddoli gan ddechrau yng Nghapel Aberduar. Bydd y sesiwn nesaf rhwng 10yb a 2yh ddydd Iau 22 Medi. Eto, am fanylion llawn gweler y daflen amgaeedig neu cysylltwch ag [email protected]

Ffair Ewch a Thyfu

11yb-3yh dydd Sadwrn Medi 24ain ym Maes Gwenfrewi, Gardd Ffordd y Gogledd, Aberystwyth gyda Tir Coed, gyda chefnogaeth Cyngor Tref Aberystwyth. Mae'r gweithgareddau'n cynnwys gwasgu afalau, teithiau gardd, beic smwddi ac adrodd straeon gyda Peter Stevenson. Ymhlith y stondinau mae cynnyrch lleol, bwyd fegan ac organig, mêl a llawer mwy. Gweler y daflen atodedig am fanylion.

Mae’r ffair yn rhan o Ŵyl Ewch a Thyfu ehangach o ddigwyddiadau sydd i gyd yn rhad ac am ddim, ond mae angen archebu rhai ohonynt. Mae’r rhain yn cynnwys: Dydd Sul 25ain: yoga ifanc yn y parc

Dydd Llun 26ain: Creu Lle i Fywyd Gwyllt (rhan un) - hyfforddiant i oedolion di-waith - i archebu e-bostiwch [email protected]

Dydd Mercher 28ain: Gwneud Lle i Fywyd Gwyllt (rhan dau) neu Prynhawn Agored Gardd Penglais

Dydd Iau 29ain: Cinio Talu Wrth Deimlo yn St Pauls ac yna Diwrnod Agored Rhandiroedd WW2 a Thaith ym Mhenglais

Dydd Gwener 30ain: Ymweliad gardd Dan yr Onnen, darperir cludiant am ddim o Faes Gwenfrewi, rhaid archebu lle drwy [email protected]

Am fanylion llawn ewch i Gwyl Ewch I Dyfu! Aberystwyth - Tir Coed

Mae’r Ŵyl Mynd a Thyfu yn ei thro yn rhan o’r Wythnos Fawr Werdd eleni. Great Big Green Week  Dyma ddetholiad o ddigwyddiadau eraill sy’n cael eu cynnal o amgylch Ceredigion fel rhan o’r ymgyrch hon:

Castell Newydd Emlyn 1st ever Repair Cafe for Newcastle Emlyn

Machynlleth Save the Children at Machynlleth - Great Big Green Week

Machynlleth Gorwelion/Shared Horizons - Great Big Green Week

Cei Newydd Beach Clean and Plastic Free Picnic - Great Big Green Week

Cei Newydd Living Seas Youth Forum Taster Session

Cei Newydd Climate Café CBMWC - Great Big Green Week

Gweithgareddau benodol i fywyd gwyllt

Dyma ddolen i’r cylchlythyrau cyfun ar gyfer grwpiau Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Ceredigion ac Aberteifi/Aberteifi, yn llawn adroddiadau diddorol a gweithgareddau cyffrous: Ceredegion_Local_Wildlife_Trust_Groups_Newsletter_September_2022.pdf (mcusercontent.com)

Ymweliad Fferm

Mae GWCT yn trefnu digwyddiad ar gyfer SMS Bro Cors Caron ddydd Gwener 23 Medi rhwng 1:30yh a 4:30yh ar Fferm Cruglas. Bydd y digwyddiad yn gyfle i arddangos y prosiect, gyda thaith o gwmpas Cruglas ac yna taith drôn o amgylch tirwedd y prosiect. Bydd trafodaeth banel hefyd gyda James Owen o Lywodraeth Cymru, Nick Fenwick o UAC, Chris Thomas o CNC ac Owen Williams o GWCT. Gweler y poster atodedig am ragor o wybodaeth.

Trafodaeth ar-lein

Ar yr 2il o Hydref am 7yh, fe’ch gwahoddir i ddigwyddiad ar-lein o’r enw ‘Tir Byw’. Mae’r sgwrs hon yn rhan o gyfres Bwyd a Ffermio Just Stop Oil lle maen nhw’n ymchwilio i’n perthynas â’n hamgylchedd a’r hyn rydyn ni’n ei fwyta. Bydd panel o arbenigwyr yn trafod eu prosiectau ysbrydoledig sy'n ail-werthuso dulliau traddodiadol a diwydiannol o weithio ar y tir. Bydd y siaradwyr yn edrych ar sut y gall cysylltu â’n hamgylchedd a’i warchod helpu i fynd i’r afael â chwalfa hinsawdd a gwella ein lles. Ymhlith y siaradwyr mae Marina O’Connell Cyfarwyddwr The Apricot Centre, y Pensaer Duncan Baker Brown, Ffermio Di-Stoc ac Ail-wylltio Cardiau Gwyllt. Living Land - Sustainable Projects for Healthy Ecosystems (actionnetwork.org)

Ymgynghori

Fel y corff cynghori cenedlaethol ar gyfer ansawdd dylunio yn yr amgylchedd adeiledig a naturiol, mae Comisiwn Dylunio Cymru wedi’i gomisiynu gan Lywodraeth Cymru i ddiweddaru Dylunio Ffermydd Gwynt yng Nghymru gyda chanllawiau newydd ar gyfer datblygu ynni gwynt a solar ar raddfa fawr ar y tir. prosiectau ynni. Cafodd y canllawiau gwreiddiol, a gyhoeddwyd yn 2004, eu diweddaru yn 2014 ac maent yn cael eu hadolygu eto i adlewyrchu newidiadau mewn polisi cenedlaethol ac i gynnwys cynhyrchu solar. Bydd y canllawiau newydd yn ymateb i ofynion Cymru’r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040, yn benodol polisïau 17 ac 18 y cynllun. Mae Cymru’r Dyfodol: Cynllun Cenedlaethol 2040 yn adlewyrchu uchelgais Llywodraeth Cymru i gynhyrchu ynni carbon isel o ffynonellau adnewyddadwy. Mae'n bwysig bod y canllawiau sydd ynghlwm wrth y cynllun yn wybodus. Mae Comisiwn Dylunio Cymru yn gwahodd cyrff statudol a phroffesiynol, partïon â diddordeb ac aelodau’r cyhoedd i ymateb i ymgynghoriad a gyhoeddir ar eu wefan ac ar ffrwd cyfryngau cymdeithasol trwy Twitter @designcfw. Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth a chael gwybod sut i ymateb gan ddefnyddio'r holiadur pdf rhyngweithiol, trwy'r ddolen. Darllenwch ef yn ofalus am fanylion ar sut i gyflwyno eich ymateb erbyn y dyddiad cau, sef 7fed Hydref 2022. Os oes gennych unrhyw gwestiynau neu angen cymorth i gwblhau'r holiadur, anfonwch e-bost at [email protected]

Cynhadledd Partneriaeth Bioamrywiaeth Cymru 2022

Yr Argyfwng Bioamrywiaeth Byd-eang: camau gweithredu ac atebion o Gymru

3ydd-7fed Hydref ar-lein

Mae croeso i unrhyw un sydd â diddordeb mewn bioamrywiaeth ac ecosystemau ddod i drafod, rhannu syniadau, dysgu a chydweithio ar gyflawni’r Cynllun Gweithredu Adfer Natur yng Nghymru. Bydd chwaraewyr allweddol o’r sectorau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol yn bresennol, ac mae’n bleser gan Gynhadledd PBC groesawu’r Gweinidog dros Newid Hinsawdd, Julie James (MS). Mae croeso i gynadleddwyr fynychu’r gynhadledd bob dydd, neu am ddiwrnodau neu sesiynau o’u dewis.

Rhaglen i gynnwys:

• Canlyniadau ac argymhellion o Ddarparu dyfnion Bioamrywiaeth Llywodraeth Cymru

• Sesiynau cydweithredol – beth mae COP15 yn ei olygu i Gymru a negeseuon allweddol i Montreal

• Diweddariadau a mentrau i hyrwyddo bioamrywiaeth a chydnerthedd ecosystemau yng Nghymru

• Sgyrsiau llawn gwybodaeth gydag ystod o siaradwyr

• Sesiynau rhyngweithiol, gweithdai, a mwy

• Rhwydweithio, cydweithio a rhannu arfer gorau

Wales Biodiversity Partnership - Conference (biodiversitywales.org.uk)

Gobeithio eich bod wedi mwynhau darllen y cylchlythyr hwn. Rwy’n sicr yn ei chael hi’n galonogol gweld cymaint o weithgareddau gwych sy’n ymwneud â natur yn digwydd ledled y sir. Cofiwch gadw'ch newyddion yn llifo i mewn. Y dyddiad cau ar gyfer cyflwyniadau ar gyfer rhifyn nesaf Newyddion Natur Ceredigion fydd dydd Llun 10fed Hydref.

Cyhydnos yr Hydref Hapus

Rachel

*****************

Good afternoon and welcome to another edition of Newyddion Natur Ceredigion Nature News,

Last November, Prince Charles, as he was then, was quoted in the Washington Post as having said to world leaders, at the U.N. climate summit in Glasgow,

“After billions of years of evolution, Nature is our best teacher. In this regard, restoring natural capital, accelerating nature-based solutions and leveraging the circular bio-economy will be vital to our efforts.” 

Journalists William Booth and Karla Adam speculated that he would become the 21^st century’s first ‘eco-king’.  Now, I’m not the most ardent of royalists, but seeing the beautiful arrangement of flowers HRH King Charles III had placed on his Mother’s coffin on Monday - including oak leaves from a tree that witnessed the Norman invasion of Britain - and noticing on the dedication card a tiny green spider, gave me hope of a greener, more biodiverse future.

Local Nature Partnership update

We did go ahead with a Local Nature Partnership meeting during the period of mourning, although several members of the steering group were unable to join us.  The meeting was nevertheless quite well attended, and we made headway with outlining our Terms of Reference.  Volunteer note-takers are kindly working on pulling together a report of the meeting which will be circulated with a future edition of Newyddion Natur Ceredigion.

Meanwhile, as we prepare for the forthcoming UN Biodiversity Conference (COP 15) (unep.org) 7^th–19^th December, we have decided to make our next quarterly meeting of Ceredigion Local Nature Partnership a virtual one on Friday 13^th January 2023.  Save the date.

Rivers

While we’re thinking globally, the fourth Sunday in September each year (25^th September this year) is World Rivers Day and millions of people in more than 100 countries participate.  So why not follow the link and get inspired?  Or if you’re more interested in acting locally, you might want to attend at 7pm on Thursday 29^th September when Friends of the Teifi group meet at Coracle Hall in Llechryd:  Save the Teifi

If you’re interested in freshwater habitats generally, stay tuned for news from the emerging Ceredigion Rivers Group – a network of individuals, groups and organisations seeking to coordinate nature recovery actions across all the county’s catchments.  If you’d like to be added to the mailing list, please let us know.

Their first collaborative project will be on the Rheidol (let’s wish them luck with their bid for Resilient Communities funding).  Unfortunately, the litter pick on the Rheidol which was mentioned in the last edition Newyddion Natur has had to be cancelled, but it is hoped that this will be re-arranged to coincide with Great Big Green Week in June 2023. 

On the wider theme of ponds, lakes, springs and streams – the plan is to take this as the subject of our LNP Spring meeting (pardon the pun).  Details to be confirmed, but likely to be in March.  If you would like to offer a talk or suggest anyone who should be invited to speak or take part, please let us know by emailing [email protected]

Community wildlife and wellbeing activities

Again, in Coracle Hall, Llechryd at 10am -12 noon on Saturday 1^st October, the Ramblers Cymru invite you to help them make wildflower seed bombs to make your community more insect friendly.  Please see the attached flyer for full details or contact [email protected]

The Ramblers also meet in Llanybydder for volunteer days starting at Capel Aberduar.  The next session will be 10am-2pm on Thursday 22^nd September.  Again, for full details please see the attached flyer or contact [email protected]

Go and Grow Fair

11am-3pm on Saturday 24^th September in Maes Gwenfrewi, North Road Garden, Aberystwyth with Tir Coed, supported by Aberystwyth Town Council.  Activities include apple pressing, garden tours, smoothie bike and storytelling with Peter Stevenson.  Stalls include local produce, vegan and organic food, honey and much more.  Please see attached flyer for details.

The fair is part of a wider Go and Grow Festival of events which are all free, but some require booking.  These include:

Sunday 25th: young yoga in the park

Monday 26th: Making Space for Wildlife (part one) - training for unemployed adults – to book please email [email protected]

Wednesday 28^th: Making Space for Wildlife (part two) or Penglais Garden Open Afternoon

Thursday 29^th: Pay as you Feel Lunch at St Pauls followed by WW2 Allotment Open Day and Tour at Penglais

Friday 30^th: Dan yr Onnen garden visit, free transport provided from Maes Gwenfrewi, booking essential via [email protected]

For full details please visit Go and Grow! Festival Aberystwyth - Tir Coed

The Go and Grow Festival is in turn part of this year’s Great Big Green Week.  Here’s a selection of other events going on around Ceredigion as part of this campaign:

New Castle Emlyn 1st ever Repair Cafe for Newcastle Emlyn

Machynlleth Save the Children at Machynlleth - Great Big Green Week

Machynlleth Gorwelion/Shared Horizons - Great Big Green Week

Newquay Beach Clean and Plastic Free Picnic - Great Big Green Week

Newquay Living Seas Youth Forum Taster Session

Newquay Climate Café CBMWC - Great Big Green Week

Wildlife-specific Activities

Here is a link to the combined newsletters for North Ceredigion and Cardigan/Aberteifi Wildlife Trust groups, full of interesting reports and exciting activities: Ceredegion_Local_Wildlife_Trust_Groups_Newsletter_September_2022.pdf (mcusercontent.com)

Farm Visit

GWCT are organising an event for the Bro Cors Caron SMS on Friday 23rd September from 1:30pm to 4:30pm at Cruglas Farm. The event is going to be a showcase of the project, with a tour of Cruglas and then a drone tour of the project landscape. There will also be a panel discussion with James Owen from Welsh Government, Nick Fenwick from FUW, Chris Thomas from NRW and Owen Williams of GWCT. See the attached poster for more info.

Online discussion

On the 2nd of October at 7pm, you are invited to an online event called ‘Living Land’. This talk is part of Just Stop Oil’s Food and Farming series in which they investigate our relationship to our environment and what we eat.  A panel of experts will discuss their inspirational projects which re-evaluate traditional and industrial methods of land-working. The speakers will look at how connecting with and protecting our environment can help tackle climate breakdown and better our wellbeing. Speakers include Marina O’Connell Director of The Apricot Centre, Architect Duncan Baker Brown, Stock-free Farming and Wild Card Rewilding.  Living Land - Sustainable Projects for Healthy Ecosystems (actionnetwork.org)

Consultation

As the national advisory body for design quality in the built and natural environment, the Design Commission for Wales has been commissioned by the Welsh Government to update Designing Wind Farms in Wales with new guidance for the development of large scale, on-shore wind and solar energy projects. The original guidance, published in 2004, was updated in 2014 and is being revised again to reflect changes in national policy and to include solar generation. The new guidance will respond to the requirements of Future Wales: The National Plan 2040, specifically policies 17 and 18 of the plan. Future Wales: The National Plan 2040 reflects the Welsh Government’s ambition for low carbon energy generation from renewable sources. It is important that the guidance attached to the plan is well informed. The Design Commission for Wales invite statutory and professional bodies, interested parties and members of the public to respond to a consultation the published on their website and on social media feed via Twitter @designcfw.  You can find more information and find out how to respond using the interactive pdf questionnaire, via the link.  Please read it carefully for details of how to submit your response by the deadline of 7th October 2022. If you have any questions or need help to complete the questionnaire, please email [email protected]

Wales Biodiversity Partnership conference 2022

The Global Biodiversity Emergency: actions and solutions from Wales

3^rd-7^th October online

Anyone with an interest in biodiversity and ecosystems is welcome to attend to discuss, share ideas, learn and collaborate on delivering the Nature Recovery Action Plan in Wales. Key players from the public, private and voluntary sectors will be in attendance, and the WBP Conference is delighted to welcome the Minister for Climate Change Julie James (MS). Delegates are welcome to attend the conference every day, or for days or sessions of their choice.

Programme to include:

• Outcomes and recommendations from the Welsh Government’s Biodiversity Deep Dive
• Collaborative sessions - what COP15 means for Wales and key messages for Montreal
• Updates and initiatives to promote biodiversity and ecosystem resilience in Wales
• Informative plenary talks with a range of speakers
• Interactive sessions, workshops, and more
• Networking, collaboration and sharing of best practice

Wales Biodiversity Partnership - Conference (biodiversitywales.org.uk)

I hope you’ve enjoyed reading this newsletter.  I certainly find it encouraging to see so much wonderful nature-related activity going on across the county.  Please keep your news flowing in.  The closing date for submissions for the next edition of Newyddion Natur Ceredigion Nature News will be Monday 10^th October. 

Happy Autumn Equinox

Rachel Auckland BA (hons) MA                         

(hi / she)   

Cydlynnydd / Coordinator

Partneriaeth Natur Lleol Ceredigion / Ceredigion Local Nature Partnership

Cyngor Sir Ceredigion County Council

Neuadd Cyngor Ceredigion

Penmorfa

Aberaeron

SA46 0PA

Rhif ffôn / Phone number 01545 572282

Rhif ffôn symudol / Mobile Number 07971 951609

Cyfeiriad e-bost / E-mail address

[email protected] / [email protected]

www.ceredigion.gov.uk

Fy oriau gwaith arferol yw 10yb-4.30yh ddydd Llun i ddydd Iau /

My usual hours of work are 10am-4.30pm Monday to Thursday

Byddem wrth ein boddau o glywed gennych yn Gymraeg neu’n Saesneg. Ymatebwn bob amser yn eich dewis iaith a chewch yr un gwasanaeth gennym ni waeth a ydych yn cysylltu yn Gymraeg neu’n Saesneg.
We’d love to hear from you in Welsh or English. We’ll always respond to you in your preferred language and you’ll get the same service from us whether you contact us in Welsh or English.

Llofnod-e-bost-Eisteddfod-2022-e-mail-signature.png (2050×780) (ceredigion.gov.uk)

Cylchlythr dwyieithog: Cymraeg cyntaf, Saesneg wedyn.

Bilingual newsletter: Welsh above, English below.

Noswaith dda a chroeso i Newyddion Natur Ceredigion Nature News!

Yn y rhifyn hwn mae gennym grynodeb o ddigwyddiadau pell ac agos, diweddariadau ariannu, adroddiadau a chyhoeddiadau. Ond yn gyntaf, sylwch y bydd cyfarfod nesaf Partneriaeth Natur Leol Ceredigion yn cael ei gynnal ddydd Gwener 16eg Medi ym Mhafiliwn y Bont yn y bore a Choed y Bont ym Mhontrhydfendigaid. Thema’r chwarter hwn fydd Coed / Gwrychoedd / Coetiroedd / Coedwigoedd. Mae gennym ni amrywiaeth wych o siaradwyr a gweithdai wedi’u trefnu’n barod, ond os oes yna bwnc yr hoffech chi ei weld yn cael ei gynnwys, rhowch wybod i ni. Rhaglen lawn i ddilyn. Cadwch y Dyddiad.

Mwynhewch ddarllen. Mwynheuoch yr Haf. 

Y dyddiad cau ar gyfer y rhifyn nesaf yw 30 Awst.

DIGWYDDIADAU

Dathlwch Garddio

Mae Tir Coed yn cynnal Ewch i Dyfu Gŵyl o arddio gyda gweithdai, teithiau garddio, sesiynau coginio, lles a llawer mwy. Bydd Ewch i Dyfu yn cael ei gynnal mewn dau leoliad dros y mis nesaf:

22ain-26ain Awst Hyb Penparcau

24ain-30ain Medi Maes Gwenfrewi, Heol y Gogledd

Mae pob digwyddiad am ddim ac yn gyfeillgar i deuluoedd. Am fwy o wybodaeth gweler y posteri atodedig ac ewch i Gwyl Ewch I Dyfu! Aberystwyth - Tir Coed

Casglu sbwriel UNSAIN a glanhau'r traeth

Mae Cangen Unsain Ceredigion wedi cytuno i arwain cymuned i godi sbwriel a glanhau’r traeth, gan ddechrau o faes parcio Pen Morfa, Aberaeron am 5yh ddydd Mawrth 30 Awst. Cefnogir y digwyddiad hwn gan Cadwch Gymru'n Daclus a fydd yn darparu'r holl offer sydd ei angen arnom. Mae’n agored i bawb, a gobeithiwn yn arbennig y bydd staff Cyngor Sir Ceredigion a’u ffrindiau a’u teuluoedd yn ystyried ymuno â ni. Dewch mewn esgidiau call. Bydd yn ein helpu i gael syniad o rifau, felly os oes gennych ddiddordeb mewn cymryd rhan, e-bostiwch [email protected]

Rydym yn gobeithio cysylltu’r digwyddiad hwn â’r Great British Beach Clean ond os hoffech drefnu eich glanhau traeth eich hun, dilynwch y ddolen am gefnogaeth. Neu os hoffech drefnu eich sesiwn codi sbwriel eich hun yn eich cymuned a bod angen benthyg menig, casglwyr, cylchoedd bagiau, tabardau hi viz ac ati, rhowch wybod i ni ac fe wnawn ni eich rhoi mewn cysylltiad â swyddog lleol Cadwch Gymru,n Taclus.

Bwlch Nant yr Arian

Gweithgareddau Ceidwaid Iau, 9.30am-11am

Awst 10fed - Dyraniad pelenni tylluanod. Cael golwg i weld beth mae'r tylluanod wedi bod yn ei fwyta.

Awst 17eg - Bywyd pwll a chwilod. Dal ac adnabod y chwilod sy'n byw yn ein llyn.

Awst 24ain - Gweithgareddau synhwyraidd. Defnyddio synhwyrau gwahanol i gwblhau'r gweithgareddau.

Gweithgareddau i bawb

Awst 25ain - Noson Ystlumod gyda grŵp Ystlumod Gogledd Ceredigion. Sgwrs am ystlumod a thaith gerdded o amgylch y ganolfan yn gwrando arnynt drwy'r cyfarwyddwr ystlumod. Cychwyn am 7.45pm

Am fwy o fanylion neu i archebu, ewch i Bwlch Nant Yr Arian neu dudalen Facebook Coed y Brenin. Mae archebu lle yn hanfodol ar gyfer yr holl weithgareddau.

Noson Ystlumod Rhyngwladol

27ain -28ain Aust.  I gofrestru eich digwyddiad, cliciwch International Bat Night | UNEP/EUROBATS

Haf o Hwyl

Mae'r Bartneriaeth Awyr Agored yn falch o gyhoeddi rhaglen lawn o weithgareddau Haf o Hwyl ar gyfer Canolbarth Cymru i rai dan 25 oed. Gweler posteri ynghlwm sy'n manylu ar y rhaglen lawn o weithgareddau. Yna gallwch ddod o hyd i ragor o fanylion (amseriadau, ac ati) ac archebu eich lleoedd trwy ddilyn y ddolen Eventbrite here. Mae lleoedd yn rhad ac am ddim fel y’u hariennir gan gynllun Haf o Hwyl Llywodraeth Cymru. Sylwch fod yn rhaid archebu pob lle ymlaen llaw a bod archebu yn cau 4 diwrnod cyn pob gweithgaredd. (Mae rhai gweithgareddau wedi digwydd yn barod ond mae rhai sesiynau ar gael o hyd ym mis Awst yn Llechryd, Llan-gors a Llanarth.) Mae croeso i chi gylchredeg gyda'r grwpiau y teimlwch fyddai'n elwa fwyaf o'r cyfleoedd hyn, gan fod yn siŵr eich bod yn cynnwys y ddolen archebu. Mae lleoedd yn gyfyngedig. Atodir hefyd y rhaglen antur gynhwysol (penodol i anabledd) sy'n cynnig gweithgareddau sydd wedi'u haddasu i ddarparu ar gyfer unigolion ag ystod o broblemau symudedd, cyflyrau iechyd cronig, ADY a chyflyrau niwroamrywiaeth. Oherwydd natur yr awyr agored, bydd rhai gweithgareddau yn fwy addas ar gyfer rhai unigolion nag eraill a pho fwyaf o wybodaeth sydd gennym ymlaen llaw, y mwyaf parod y gall y darparwyr fod, felly mae croeso i chi gysylltu os hoffech drafod unrhyw rai o y gweithgareddau. Ar gyfer siaradwyr Cymraeg, mae'r rhaglen yn rhestru'r sesiynau sy'n cael eu cynnal gan hyfforddwr sy'n siarad Cymraeg. Nid yw’r sesiynau hyn yn cael eu cynnal yn gyfan gwbl drwy gyfrwng y Gymraeg gan fod croeso i bawb fynychu, fodd bynnag, lle bo’n bosibl, gofynnir i ddarparwyr gynnig sesiynau gan ddefnyddio eu tîm staff sy’n siarad Cymraeg fel bod darpariaeth ddwyieithog yn bosibl.

CYFRYNGAU AC YMGYRCHOEDD

‘Rhowch eich troed i lawr gwnewch eich marc’

Mae Cerddwyr Cymru yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddarparu mwy o gyllid i wella mynediad i’n rhwydwaith llwybrau. Mae llwybrau troed yn galluogi cymunedau i gael mynediad i fyd natur ond mae Cerddwyr yn pryderu ein bod yn colli mynediad i’n llwybrau oherwydd ôl-groniadau o ran cynnal a chadw, rhwystrau anghyfreithlon, ac oedi cyfreithiol - ledled Cymru, mae degau o filoedd o broblemau llwybrau yn aros i gael eu gweithredu, ac mae’r niferoedd yn cynyddu o hyd. Gellir dod o hyd i'w haddewid ar-lein yma www.ramblers.org.uk/EinLlwybrauEinDyfodol

Teledu

Mae Partneriaeth Natur Leol Ceredigion yn gweithio gyda chartrefi gofal o amgylch y sir i greu Lleoedd Lleol ar gyfer Natur er budd bywyd gwyllt, trigolion, staff ac ymwelwyr. Ymhlith y safleoedd mae cartref gofal y Gymdeithas Tai Methodistaidd yn Hafan y Waun, sydd eisoes wedi gwneud gwelliannau mawr i fioamrywiaeth a hygyrchedd eu gerddi gyda chymorth Cadwch Gymru’n Daclus, Tir Coed a llawer o rai eraill. Nos Sul y 18fed o Fedi bydd Prosiect Pum Mil: Hafan y Waun yn darlledu ar S4C. Er nad yw'r amser wedi'i gadarnhau eto, rydym yn rhagweld y bydd yn cael ei ddangos gyda'r nos tua 8pm neu 9pm.

CYLLID

Plannu gwrychoedd

Mae'r Tree Council yn cynnig grantiau bach i'r rhai sy'n dymuno plannu gwrychoedd y gaeaf hwn.

The Tree Council announces funding for community hedge planting | Hedgelink

Dolydd Gwair

Gwahoddir tirfeddianwyr sydd â glaswelltiroedd cyfoethog eu rhywogaethau gyda rhywogaethau fel Pengaled, pysen-y-ceirw, meillion coch a gweirgloddiau i gymryd rhan mewn cynllun peilot, Cynllun Taliadau Amaethyddol yn seiliedig ar ganlyniadau dros y pum mlynedd nesaf. Bydd Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru yn gweithio gyda chi, y tirfeddiannwr, i asesu bioamrywiaeth eich dôl ar hyn o bryd a’ch helpu i ddewis camau rheoli i wella bioamrywiaeth, a byddwch yn derbyn taliad blynyddol am hyn. Byddwch yn dysgu sut i fonitro'r canlyniadau a chewch eich cefnogi ym mhob agwedd ar y cynllun. Mae glaswelltiroedd lled-naturiol yn cynnal amrywiaeth eang o flodau gwyllt, peillwyr a rhywogaethau eraill, ond mae mwy na 90% o’r rhain wedi’u colli dros y 50 mlynedd diwethaf. Nod y prosiect peilot hwn gan Lywodraeth Cymru, sy’n cael ei redeg mewn partneriaeth ag ADAS a’r Ymddiriedolaeth Natur, yw cynorthwyo i wrthdroi’r golled honno, helpu byd natur i adfer a datgelu gwerth y dolydd hardd hyn i Gymru. Am ragor o wybodaeth, ac i weld a ydych yn gymwys, cysylltwch â Josie [email protected]

Lleoedd Lleol ar gyfer Natur

Eisiau creu gardd gymunedol yn eich ardal leol? Gwnewch gais am becyn gardd heddiw.  Ers 2020, mae Cadwch Gymru’n Daclus wedi creu, adfer a gwella mwy nag 800 o fannau gwyrdd ledled y wlad – a nawr maen nhw’n ôl gyda mwy o becynnau garddio am ddim i’w rhoi i gymunedau!  Helpwch i drawsnewid eich ardal leol a gyda lle i natur ffynnu.  Mae pob pecyn rhad ac am ddim yn cynnwys planhigion, offer a deunyddiau brodorol i wneud eich gardd yn brydferth. Bydd Cadwch Gymru'n Daclus yn delio â'r holl archebion a danfoniadau, a bydd ein swyddogion prosiect yn dod i roi cymorth ar lawr gwlad i'ch helpu i greu eich gofod natur newydd.  Mae ein pecynnau eleni yn perthyn i dri chategori:

• Pecynnau dechreuol Rhowch hwb i fyd natur gydag un o’r prosiectau garddio bach.
• Pecynnau datblygu Gwnewch wahaniaeth ar raddfa fwy gyda thyfu bwyd neu ardd bywyd gwyllt.
• Pecyn Perllan Gymunedol Creu perllan gymunedol fach ar dir sy’n ‘berchnogaeth ddielw’

Mae gwneud cais yn hynod o syml - ewch i wefan Cadwch Gymru'n Daclus, dewiswch eich pecyn a llenwch y ffurflen gais ar-lein.

ADRODDIADAU A CHYHOEDDIADAU

Bomiau Hadau

Cynhaliodd y Cerddwyr weithdy gwneud bomiau hadau i blant yn Hyb Penparcau ddydd Mercher fel rhan o'u prosiect Llwybrau at Les. Gweler y llun atodedig i gael syniad o'r hwyl a gafwyd! Ac yn olaf…

Llongyfarchiadau Coed y Bont!

Mae coetir cymunedol Coed y Bont Pontrhydfendigaid, un o’r aelodau a sefydlodd Partneriaeth Natur Leol Ceredigion, yn dymuno rhannu newyddion gwych: Dywed y Cadeirydd Chris Harris wrthym, “Mae Cadwch Gymru’n Daclus newydd ddadorchuddio enillwyr Gwobr y Faner Werdd ar gyfer 2022-23 – y nod rhyngwladol parc neu fan gwyrdd o safon. Rydym wrth ein bodd ein bod wedi ennill Gwobr Gymunedol y Faner Werdd unwaith eto i gydnabod y safonau rhagorol yng Nghoed y Bont. Dros y blynyddoedd mae Coed y Bont wedi dod yn gaffaeliad mawr i’r pentref a’r gymuned leol, ond mae ei lwyddiant i raddau helaeth oherwydd gwaith caled ac ymroddiad ein gwirfoddolwyr ynghyd â chefnogaeth hael pobl yn y gymuned leol, yn ogystal â y cymorth a roddir gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae’r llun isod yn dangos rhai o’n gwirfoddolwyr ar ôl eu sesiwn waith ym mis Mehefin eleni.”

*************************

Good evening and welcome to Newyddion Natur Ceredigion Nature News!

In this edition we have a round up of events near and far, funding updates, reports and announcements.

But first, please note that the next meeting of Ceredigion Local Nature Partnership will take place on Friday 16^th September in Pafiliwn y Bont in the morning and Coed y Bont in Pontrhydfendigaid. The theme this quarter will be Trees / Hedges / Woodlands / Forest.  We have a great range of speakers and workshops lined already, but if there’s a topic you’d like to see included, please let us know.  Full programme to follow. Save the Date.

Happy reading.   Happy Summer. 

The deadline for the next edition is 30^th August.

EVENTS

Celebrate Gardening

Tir Coed are holding Go & Grow! Festival of gardening  with workshops, garden tours, cookery sesisons, wellbeing and much more. Go & Grow will take place at two locations over the coming month:

22^nd-26^th August Penparcau Hub

24^th-30^th September Maes Gwenfrewi, North Road

All events are free and family friendly. For more information please see the attached posters and visit Go and Grow! Festival Aberystwyth - Tir Coed

UNISON litter pick and beach clean

Ceredigion’s Unison Branch Executive Committee have agreed to lead a community a litter pick and beach clean, starting from the car park at Pen Morfa, Aberaeron at 5pm on Tuesday 30^th August.  This event is supported by Keep Wales Tidy who will provide all the kit we need.  It’s open to everyone, and we especially hope that Ceredigion County Council staff and their friends and families will consider joining us.  Please come in sensible footwear. It will help us to have an idea of numbers, so if you’re interested in taking part, please email [email protected]

We are hoping to connect this event with the Great British Beach Clean but if you’d like to organise your own beach clean, follow the link for support.  Or if you’d like to organise your own litter pick in your community and need to borrow gloves, pickers, bag hoops, hi viz tabards etc, please let us know and we’ll put you in touch with the local officer for Keep Wales Tidy.

Bwlch Nant yr Arian

Junior Rangers Activities, 9.30am-11am

August 10^th - Owl pellet dissection. Having a look to see what the owls have been eating.

August 17^th - Pondlife and bugs. Catching and identifying the bugs that live in our lake.

August 24^th - Sensory activities. Using different senses to complete the activities.

Activities for all

August 25^th - Bat evening with North Ceredigion Bat group. A talk on bats and a walk around the centre listening to them through the bat director. Starts at 7.45pm

For more details or to book, please visit the Bwlch Nant Yr Arian or the Coed y Brenin Facebook page.  Booking is essential for all the activities.  

International Bat Night

27^th-28^th August.  To register your event, please click International Bat Night | UNEP/EUROBATS

The Outdoor Partnership are pleased to announce the full Summer of Fun activity programme for Mid Wales for under 25s. Please find posters attached which detail the full programme of activities. You can then find more details (timings, etc.) and book your places by following the Eventbrite link here.  Places are completely free as funded by the Welsh Government’s Summer of Fun scheme. Please note that all places must be pre-booked and that booking closes 4 days before each activity.  (Some activities have happened already but there are still some sessions available in August in Llechryd, Llangorse and Llanarth.)  Feel free to circulate with the groups you feel would benefit the most from these opportunities, being sure to include the booking link. Spaces are limited. Also attached is the inclusive adventure programme (disability specific) which offers activities which have been adapted to cater for individuals with a range of mobility issues, chronic health conditions, ALN and neurodiversity conditions. Due to the nature of the outdoors, some activities will be more suitable for certain individuals than others and the more information we have beforehand the better prepared the providers can be, so please feel free to get in touch if you would like to discuss any of the activities.  For Welsh-speakers, the programme lists the sessions which are being run by a Welsh-speaking instructor. These sessions are not being run exclusively through the medium of Welsh as everyone is welcome to attend, however, wherever possible, providers are asked to offer sessions using their Welsh-speaking staff team so that bilingual delivery is possible.

MEDIA AND CAMPAIGNS

‘Put your foot down make your mark’

The Ramblers Cymru are calling on the Welsh Government provide more funding to improve access to our path network. Footpaths enable communities to access nature but Ramblers are concerned that we are losing access to our paths because of backlogs in maintenance, unlawful obstructions, and legal delays - across Wales, there are tens of thousands of path problems awaiting action, and the numbers keep growing.  Their online pledge can be found  here: www.ramblers.org.uk/OurPathsOurFuture

Television

Ceredigion Local Nature Partnership are working with care homes around the county to create Local Places for Nature to benefit wildlife, residents, staff and visitors.  Sites include the Methodist Housing Association’s care home at Hafan y Waun, who have already made great improvements to biodiversity and accessibility of their gardens with help from Keep Wales Tidy, Tir Coed and many others.  On Sunday the 18^th September Prosiect Pum Mil: Hafan y Waun will broadcast on S4C. Although the time has not yet been confirmed, we anticipate that it will be shown in the evening at around 8pm or 9pm.

FUNDING

Hedge planting

The Tree Council are offering small grants to those wishing to plant hedges this winter.

The Tree Council announces funding for community hedge planting | Hedgelink

Hay Meadows

Landowners who have species rich grasslands with species such as Knapweed, birds foot trefoil, red clover and meadow grasses are invited to take part in a pilot, results based Agricultural Payments Scheme over the next five years.  The Wildlife Trust of South and West Wales will work with you, the landowner, to assess the current biodiversity of your meadow and help you choose management actions to improve biodiversity, for which you will receive an annual payment. You will learn how to monitor the outcomes and will be supported in all aspects of the scheme.

Semi-natural grasslands support a wide range of wild flowers, pollinators and other species, but more than 90% of these have been lost over the last 50 years. This Welsh Government pilot project, run in partnership with ADAS and the Wildlife Trust, aims to assist in reversing that loss, help nature recover and reveal the value these beautiful meadows provide for Wales. For more information, and to see if you are eligible, please contact Josie [email protected]

Local Places for Nature

Want to create a small community garden in your local area? Apply for a free garden pack today.  Since 2020, Keep Wales Tidy has created, restored and enhanced more than 800 green spaces across the country – and now they’re back with more free garden packs to give away to communities!  Help transform your local area and with a space for nature to thrive.  Each free package includes native plants, tools and materials to make your garden beautiful. Keep Wales Tidy will handle all the ordering and deliveries, and our project officers will turn up to provide support on the ground to help you create your new nature space.  Packages this year fall into three categories:

• Starter packages Give nature a boost with one of the small garden projects
• Development packages  Make a difference on a larger scale with a food growing or wildlife garden
• Community Orchard package Create a small community orchard on land that is ‘not for profit ownership’

Applying is super simple - just go to the Keep Wales Tidy website, pick your package and fill out the online application form.

REPORTS AND ANNOUNCEMENTS

Seed Bombs

The Ramblers ran a seed bomb making workshop for kids at Penparcau Hub on Wednesday as part of their Paths to Wellbeing project.  Please see the attached image to get a feel for what fun it was! 

And finally …

Congratulations Coed y Bont!

Coed y Bont community woodland Pontrhydfendigaid, one of the founding members of Ceredigion Local Nature Partnership, wish to share some splendid news: Chairman Chris Harris tells us, “Keep Wales Tidy has just unveiled this year’s Green Flag Award winners for 2022-23 – the international mark of a quality park or green space. We are absolutely delighted to have once again achieved the Green Flag Community Award in recognition of the excellent standards at Coed y Bont.  Over the years Coed y Bont has become a great asset to the local village and community, but its success is in large measure due to the hard work and dedication of our volunteers along with the generous support from people in the local community, as well as the help given by Natural Resources Wales. The pic shows some of our volunteers after their work session in June this year.”

Fel bob amser, mae hon yn neges ddwyieithog gyda'r Gymraeg uwchben, Saesneg isod. Ymdrechwn i ddarparu cynnwys dwyieithog lle bo hynny'n bosibl, ond mae rhai dolenni i wefan sy'n uniaith Saesneg.

As always, this is a bilingual message with Welsh above, English below.

We endeavour to provide bilingual content where possible, but some links are to website which are in English only.

*******************

Noswaith dda a chroeso i rifyn diweddaraf Newyddion Natur Ceredigion. Heddiw rydyn ni’n meddwl yn fyd-eang ac yn gweithredu’n lleol wrth i eitemau newyddion symud yn raddol o fudiadau byd-eang i ddigwyddiadau llai, yn nes adref. Yn dilyn llwyddiant ein digwyddiad Partneriaeth Natur Leol ddiweddar ar y thema Glaswelltir / Dolydd / Blodau Gwyllt / Peillwyr, mae gan y cylchlythyr hwn hefyd adran fawr ar Ddolydd a Peillwyr. Ond yn gyntaf, dyma rai newyddion am weithgareddau sy’n cael eu cynnal yn Nhregaron dros yr wythnos nesaf:

EISTEDDFOD GENEDLAETHOL

Gallwch brynu tocynnau ar gyfer yr Eisteddfod ymlaen llaw yma neu ar y giât ar y diwrnod.

Dyma dri digwyddiad a allai fod o ddiddordeb i siaradwyr a dysgwyr Cymraeg ymhlith ein haelodau Partneriaeth Natur Leol:

Dydd Llun 1 Awst Mae’n bleser gan DAIR (Beth Celyn, Judith Musker Turner a Manon Awst) eich gwahodd i ymuno â nhw ar gyfer perfformiad barddoniaeth amlgyfrwng sy’n benllanw eu gwaith fel artistiaid preswyl ar gyfer y prosiect O’r Mynydd I’r Môr dros y flwyddyn ddiwethaf. Byddant yn cynnal dau berfformiad yn ystod y dydd: 12.30 yn y Lle Celf a 5yh yn y Lloeren Gwyddoniaeth . Ar ôl y perfformiad, bydd cyfle i siarad â’r artistiaid a thrafod y prosiect O’r Copa i’r Môr a’i ddyfodol. Hoffent ddiolch i Siân Stacey, Swyddog Datblygu'r Prosiect; cyllidwyr, y Rhaglen Tirweddau Mewn Perygl a phawb sydd wedi rhannu eu lleisiau a’u straeon.

4pm Dydd Mercher 3ydd Awst ym Mhentre’ Ceredigion ar y Maes, bydd Iolo Williams yn siarad am Fywyd Gwyllt a’r Llwybr Arfordir Cymru. Gweler y poster atodeg.

2.30yh Dydd Iau 4ydd Awst Trafodaeth: Manteision hyrwyddo bioamrywiaeth trwy gynllunio gyda Sefydliad Cynllunio Trefol Brenhinol Cymru. Wedi'i gadeirio gan Hywel Jones gyda'r panel yn cynnwys

• Alison Heal, Uwch Ecolegydd, Cyngor Sir Ceredigion

• Jonathan Cawley, Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri a Chadeirydd Grŵp Gogledd Cymru ar Ecoleg

• Rhys Jones, Ymgynghoriaeth LRM

fydd yn ystyried y cyfleoedd, y manteision a'r agweddau ymarferol ar hybu bioamrywiaeth mewn datblygiadau (o ddatblygiadau mawr i brosiectau bach gan ddeiliaid tai) drwy'r system gynllunio. Beth yw'r problemau a sut y gellir eu goresgyn?

MATERION BYD-EANG

Ôl Troed Byd-eang

Heddiw yw Diwrnod Goresgyn y Ddaear – y dyddiad pan fydd galw dynolryw am adnoddau a gwasanaethau ecolegol mewn blwyddyn benodol yn fwy na’r hyn y gall y Ddaear ei adfywio yn y flwyddyn honno. Mae gweddill y flwyddyn yn cyfateb i orwariant byd-eang. Dilynwch y ddolen i ddarganfod sut y gallwch chi ein helpu i leihau ein hôl troed byd-eang.  About Earth Overshoot Day - #MoveTheDate of Earth Overshoot Day

Diwrnod Gweithredu Byd-eang i Ysgolion

Dylai pobl ifanc sy’n pryderu am newid hinsawdd a cholli bioamrywiaeth, ac athrawon sy’n dymuno eu cefnogi, ddilyn y ddolen hon i gael manylion am ras gyfnewid hiraf y byd yn y cyfnod cyn COP27.  One Run Schools (running-out-of-time.com)

YMATEBION LLEOL

Gwrychoedd a Charbon ym Mhrydain

Ydych chi’n gwybod faint o garbon sy’n cael ei storio yng ngwrychoedd Prydain? Neu sut i gyfrifo'r swm sydd wedi'i storio yn eich gwrychoedd? Mae’r blog hwn gan GWCT yn esbonio sut mae’r carbon yn cael ei storio a sut y gallwch ddod â buddion i’r hinsawdd a bioamrywiaeth drwy wella eich rheolaeth o wrychoedd.

Carbon Storage Potential - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Cyfle Swydd yng Nghymru

Dyma swydd wych i'r person iawn.  Helpwch i ddosbarthu hwn i unrhyw un a allai fod yn gymwys.  Gellir ei leoli unrhyw le yng Nghymru.

Cyfoeth Naturiol Cymru / Cynghorydd Arbenigol Arweiniol Maethynnau (naturalresources.wales)

Baner Werdd Ynys Las

Mae CNC yn falch o gyhoeddi bod canolfan ymwelwyr Ynys Las wedi derbyn y wobr fawreddog hon fel arwydd o’r safonau amgylcheddol uchaf posibl a chyfleustwrau rhagorol i ymwelwyr.

Cyfoeth Naturiol Cymru / Canolfan Ymwelwyr Ynyslas yn ennill Gwobr y Faner Werdd (naturalresources.wales)

Potsion ar y Teifi

Gofynoch am y newyddion diweddaraf am y gosb i'r rhai a chafodd eu dal yn potsio Eog ar Afon Teifi.  Dyma ddiweddaraid gan CNC: Cyfoeth Naturiol Cymru / £61,000 i'w atafaelu oddi wrth arweinydd ymgyrch potsio 20 mlynedd yn yr Afon Teifi (naturalresources.wales)

Crefft y coed yng Nghoed y Bont

Mae'r Bartneriaeth Awyr Agored yn cynnal cyfres Haf o Hwyl o weithgareddau antur i'r teulu, gan gynnwys sesiwn Crefft y Coed yng Nghoed y Bont ger Tregaron am 10.30yb – 2.30yh ar 2ail o Fis Awst (rhaid archebu lle yma erbyn dydd Gwener 29ain Gorffennaf). Oed leiaf 4 oed, rhaid i blant dan 8 oed fod yng nghwmni oedolyn. Croeso i aelodau'r teulu, archebwch le i bawb sy'n mynychu. Mae cwrs dringo hefyd yn Llangors yn ddiweddarach ym mis Awst. Gweler y poster atodedig am amlinelliad o’r cyrsiau sydd ar gael ac am fwy o wybodaeth, cysylltwch â [email protected]

<![if !vml]><![endif]>Bwlch Nant yr Arian

Mae grwpiau lleol yr Ymddiriedolaeth Natur yn eich gwahodd i ddau ddigwyddiad ym Mwlch Nant yr Arian yn yr wythnosau nesaf:

Gweithdy ffotograffiaeth gyda Janet Baxter, tynnu lluniau o'r Barcudiaid Coch 12.30 – 4yh ddydd Iau 4 Awst

Noson Ystlumod gyda grwp Ystlumod Gogledd Ceredigion. Sgwrs ar Ystlumod a mynd am dro o amgylch y ganolfan yn gwrando ar ystlumod drwy'r cyfarwyddwr ystlumod. Cychwyn am 7.45yh nos Iau 25ain Awst.

DOLAU A PHEILLWYR

Big Meadows Search Cymru

Peidiwch ag anghofio bod y Big Meadows Search yn dal i rhedeg ledled Cymru.  Gweler y poster atodedig am fanylion y digwyddiad hwn sy’n rhedeg tan 31 Awst.

Homepage (bigmeadowsearch.co.uk)

Yr Eglwys yng Nghymru, Capeli a mynwentydd eraill

Mae Esgobaeth Tyddewi wedi ymrwymo i ddod yn Eco-esgobaeth. Gallwch ddysgu mwy am beth mae hynny'n ei olygu yma: Gofal am y Greadigaeth - St. David's Diocese (churchinwales.org.uk)

Fel rhan o'r ymrwymiad hwn, trefnodd Eglwys Llandygwydd ger Aberteifi Bio-blitz yn ddiweddar. Cymerodd Cydlynydd Partneriaeth Natur Leol Ceredigion ran a chafodd amser gwych! Dyma linc i ffilm fer am y diwrnod: .  BIO BLITZ! - YouTube

Os hoffech ddysgu mwy am pam mae claddfeydd mor gyfoethog o ran bioamrywiaeth, a sut y gallwch eu cadw felly, edrychwch ar y wefan wych hon am fanylion gweminarau, cyfarfodydd a chymorth arall i'ch helpu i greu cynllun rheoli ar gyfer eich tir claddu. Biodiversity Hotspots across Wales Project – Caring For God's Acre (caringforgodsacre.org.uk)

Rwyf wedi cofrestru Cyngor Sir Ceredigion i geisio cymorth, ond yn canolbwyntio ar fy Mynwent leol, sy'n gyforiog o ffyngau cap cwyr. Anogir holl aelodau’r LNP (waeth beth fo’u ffydd neu fel arall) i gofrestru eu man claddu agosaf i dderbyn cymorth gan y prosiect hwn a ariennir gan CNC.

Monitro Dolydd yn Llanymddyfri a thu hwnt

Mae Plantlife yn cynnig hyfforddiant mewn Asesu Glaswelltir Cyflym yn Blaentir Meadows, Llanymddyfri ar yr amser a’r dyddiad diwygiedig o 9.45yb – 1yh ddydd Llun 1af Awst. Bydd y sesiwn yn eich helpu i nodi planhigion dangosol cadarnhaol a negyddol a newidynnau ecolegol, treialu techneg Asesu Glaswelltir Cyflym a dehongli'r canlyniadau. Mwy o wybodaeth am gynnwys y sesiwn ac archebu lle yn y poster atodedig neu yma: https://tixoom.app/plantlife/joh7kdeh

Dolydd ym Machynlleth a’i cyffinau

I ddathlu diwedd Prosiect Dolau Dyfi mai digwyddiad dathlu yn cael ei gynnal ar ddydd Sadwrn y 24ain o Fedi yn Y Plas ym Machynlleth. Bydd yn ddiwrnod o ddathlu’r prosiect a’r natur o’n cwmpas! Gyda theithiau cerdded yn arwain o, a phob math o weithgareddau yn digwydd ar dir Y Plas o 11yb.  Mae croeso mawr i bawb.  Os oes gennych ddiddordeb mewn cynnal stondin bach yn y digwyddiad cysylltwch â [email protected] mailto:[email protected]

Mae’r prosiect hwn wedi derbyn cyllid drwy Gymunedau Gwledig Llywodraeth Cymru - Rhaglen Datblygu Wledig 2014-2020, a ariennir gan Gronfa Amaethyddol Ewrop.

Dolydd yng Ngogledd Sir Gaerfyrddin a Cheredigion

Gofynnir i berchnogion dolydd yng Ngheredigion a Gogledd Sir Gaerfyrddin i weld poster atodedig gan Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru. Maen nhw’n cynnal prosiect peilot mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru ac ADAS i asesu cynllun taliadau amaethyddol yn seiliedig ar ganlyniadau ar gyfer ei effeithiau ar fioamrywiaeth glaswelltir lled-naturiol. Os oes gennych chi ddôl sy’n gyfoethog mewn rhywogaethau ac yr hoffech chi gymryd rhan yn y prosiect ymchwil taledig hwn, a dysgu mwy am ddulliau monitro, yna cysylltwch â Josie ar [email protected]

Dolydd i Bryfed ger Llanbedr Pont Steffan

Mae’r Bumblebee Conservation Trust a Buglife yn cynnig sesiwn cerdded a siarad gyda’r arbenigwr Liam Olds ar Fferm Denmark ger Llanbedr Pont Steffan 10yb-2yh ddydd Gwener 12 Awst. Manylion archebu yn y poster atodedig neu yma: https://tixoom.app/plantlife/5i5gtzt0

Cacwn ledled Cymru ac yn Ynys Las

Gweler y llun atodedig a dynnwyd mewn digwyddiad diweddar yn Ynys Las a drefnwyd gan Bumblebees Conservation, ynghyd â chanllaw y gellir ei lawrlwytho i'r Common 8 bumbles a hefyd canllaw y gellir ei lawrlwytho i'r 6 rhywogaeth o gog. Dyma ddolen i Aderyn :: Hafan (lercwales.org.uk) lle gallwch chi archwilio cofnodion Cymreig o wahanol rywogaethau ac ardaloedd – darganfyddwch beth sydd yn agos atoch chi! Gall pawb gymryd rhan yn Helfa Cacwn Llus – dyma ddolen i’r dudalen we Helfa Cacwn y Llus Cymru Gyfan - Canolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru (wwbic.org.uk)  Os oes gennych ddiddordeb mewn sefydlu Beewalk, e-bostiwch Clare Flynn yn [email protected]

Glöynnod Byw Ceredigion ar FaceBook

Efallai eich bod yn cofio cyfarfod â Paul Taylor, Cofiadur Glöynnod Byw Ceredigion, yn ein cyfarfod diweddar ar Fferm Denmark. Os nad ydych wedi cyfarfod ag ef, gwyliwch y fideo o’r Bioblitz yn Llandygwydd a arweiniwyd yn garedig gan Paul. Mae Paul yn bwriadu lansio tudalen FaceBook ar gyfer gweld glöynnod byw yng Ngheredigion ac mae’n gofyn a fyddai gan unrhyw un o aelodau’r Bartneriaeth Natur Leol ddiddordeb mewn helpu i’w gymedroli. Os ydych chi'n fodlon helpu Paul gyda'r dasg bwysig a hynod ddiddorol hon, anfonwch e-bost ato ar [email protected]

Yn olaf, os ydych chi allan yn trapio gwyfynod neu’n recordio ystlumod heno neu yfory, cadwch lygad am gawod meteor Delta Aquariids.

Y dyddiad cau ar gyfer rhifyn nesaf Newyddion Natur Ceredigion yw dydd Llun 8 Awst.

************

Good afternoon and welcome to the latest edition of Newyddion Natur Ceredigion.  Today we’re thinking globally and acting locally as news items move gradually from world-wide movements to smaller events, closer to home.  Following the success of our recent Local Nature Partnership event on the theme of Grassland / Meadows / Wildflowers / Pollinators, this newsletter also has a big section on Meadows and Pollinators.  But first, here’s some news of activities taking place over the coming week in Tregaron:

NATIONAL EISTEDDFOD

You can purchase tickets for the Eisteddfod in advance here or on the gate on the day.

Here are three events which may interest Welsh speakers and learners among our Local Nature Partnership members:

Monday 1 August at the National Eisteddfod in Tregaron TAIR (Beth Celyn, Judith Musker Turner and Manon Awst) are delighted to invite you to join them for a multimedia poetry performance which is the culmination of their work as artists in residence for Summit to Sea over the past year.  They will be holding two performances during the day: 12.30 in the Arts Place and 5pm in the Science Satellite.  After the performance, there will be a chance to speak to the artists and discuss the Summit to Sea project and its future. They would like to thank Siân Stacey the Project Development Officer; funders, the Endangered Landscapes Programme and all those who have shared their voices and stories.

4pm Wednesday 3^rd August in Pentre Ceredigion, Iolo Williams will speak about Wildlife and the Wales Coast Path.  Please see attached poster.

2.30pm Thursday 4^th August A discussion: The benefits of promoting biodiversity through planning with Royal Town Planning Institute Cymru.  Chaired by Hywel Jones with panel including

• Alison Heal, Senior Ecologist, Ceredigion County Council
• Jonathan Cawley, Snowdonia National Park Authority and Chair of the North Wales Group on Ecology
• Rhys Jones, LRM Consultancy

Who will consider the opportunities, benefits and practicalities of promoting biodiversity in developments (from large developments to small householder projects) through the planning system.  What are the issues and how can these be overcome?

THINK GLOBAL

Global Footprint

Today is Earth Overshoot Day – the date when humanity’s demand for ecological resources and services in a given year exceeds what Earth can regenerate in that year. The remainder of the year corresponds to global overshoot. Follow the link to find out how you can help to reduce our global footprint.

Global Day of Action for Schools

Young people concerned about climate change and biodiversity loss, and teachers wishing to support them, should follow this link for details of the world’s longest relay race in the run up to COP27.  One Run Schools (running-out-of-time.com)

ACT LOCAL

Hedgerows and Carbon in Britain

Do you know how much carbon is stored in Britain’s hedgerows?  Or how to calculate the amount stored in your hedgerows?  This blog from GWCT explains how the carbon is stored and how you can bring benefits to the climate and biodiversity by improving your hedgerow management.

Carbon Storage Potential - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Job Opportunity in Wales

Here’s a great job for the right person.  Please help to circulate this to anyone who may be eligible.  Can be based anywhere in Wales.

Natural Resources Wales / Lead Specialist Nutrient Advisor

Green Flag for Ynys Las

NRW are proud to announce that the Ynys Las visitor centre has been granted this prestigious award as a sign of highest possible environmental standards and excellent visitor facilities.

Natural Resources Wales / Ynyslas Visitor Centre awarded the Green Flag Award

Poaching on the Teifi

You asked for a news update on the penalty for those caught poaching Salmon on the Afon Teifi.  Here’s an update from Natural Resources Wales: £61,000 to be confiscated from ringleader of 20-year Teifi poaching operation

Bushcraft at Coed y Bont

The Outdoor Partnership are holding a Summer of Fun series of family adventure activities, including a Bushcraft session at Coed y Bont near Tregaron at 10.30am – 2.30pm on 2^nd August (must be booked here by Friday 29^th July). Minimum age 4 years, under 8s must be accompanied by an adult. Family members welcome, book a place for every person who is attending.  There is also a climbing course at Llangors later in August.  Please see attached poster for an outline of the courses on offer and for more info, contact [email protected]

<![if !vml]><![endif]>Bwlch Nant yr Arian

The Wildlife Trust local groups invite you to two events at Bwlch Nant yr Arian in the coming weeks:

Photography workshop with Janet Baxter, photographing the red kites 12.30pm - 4pm on Thursday 4^th August

Bat evening with North Ceredigion Bat group. A talk on bats and taking a walk around the centre listening to bats through the bat director. Starts at 7.45pm on Thursday August 25^th 

MEADOWS and POLLINATORS

Big Meadows Search Cymru

Don’t forget that the Big Meadows Search is still running across Wales.  Please see the attached poster for details of this event which runs until 31^st August.

The Church in Wales, Chapels and other burial grounds

The Diocese of St David’s is committed to becoming an Eco-diocese. You can learn more about what that means here: Creation Care - St. David's Diocese (churchinwales.org.uk)

As part of this commitment, the Church of Llandygwydd near Cardigan recently organised a Bio-blitz.  Ceredigion’s Local Nature Partnership Coordinator took part and had a great time! Here’s a link to a short film about the day.  BIO BLITZ! - YouTube

If you’d like to learn more about why burial grounds are so rich I biodiversity, and how you can keep them that way, please check out this wonderful website for details of webinars, meetings and other support to help you create a management plan for your burial ground. Biodiversity Hotspots across Wales Project – Caring For God's Acre (caringforgodsacre.org.uk)

I have registered Ceredigion County Council to seek support, but focussing on my local Churchyard, which is rich in wax cap fungi.  All LNP members (regardless of faith or otherwise) are encouraged to register their nearest burial ground to receive support from this NRW funded project.

Meadows Monitoring in Llandovery and further afield

Plantlife are offering training in Rapid Grassland Assessment in Blaentir Meadows, Llandovery on the revised time and date of 9.45am – 1pm on Monday 1^st August.  The session will help you to identify positive and negative indicator plants and ecological variables, trial Rapid Grassland Assessment technique and interpret the results. More info on the session content and booking in the attached poster or here: https://tixoom.app/plantlife/joh7kdeh

Meadows in and around Machynlleth

To celebrate the end of the Dolau Dyfi Project a celebratory event is being held on Saturday the 24th of September in Y Plas in Machynlleth. It will be a day of celebrating the project and the nature that surrounds us! With walks leading from, and all sorts of activities happening on, the grounds of Y Plas from 11am. All are welcome! If you are interested in hosting a small stand at the event please contact [email protected] 

This project has received funding through the Welsh Government Rural Communities - Rural Development Programme 2014-2020, which is funded by the European Agricultural Fund.

Meadows in North Carmarthenshire and Ceredigion

Meadows owners in Ceredigion and North Carmarthenshire are asked to please see attached poster from the Wildlife Trust of South and West Wales.  They are running a pilot project in partnership with the Welsh Government and ADAS to assess a results-based agricultural payments scheme for its impacts on the biodiversity of semi-natural grassland.  If you have a species-rich meadow and would like to take part in this paid research project, and learn more about monitoring methods, then please contact Josie on [email protected]

Meadows for Insects near Lampeter

The Bumblebee Conservation Trust and Buglife  are offering a walk and talk session with expert Liam Olds at Denmark Farm near Lampeter 10am-2pm on Friday 12^th August.  Booking details in attached poster or here: https://tixoom.app/plantlife/5i5gtzt0

Bumblebees across Wales and at Ynys Las

Please see attached photograph taken at a recent event at Ynys Las organised by Bumblebees Conservation, together with a downloadable guide to the Common 8 bumbles and also a downloadable guide to the 6 cuckoo species.

Here’s a link to Aderyn :: Home (lercwales.org.uk)where you can explore Welsh records of different species and areas – find out what is near you!

Everyone can get involved with the Bilberry Bumblebee Hunt – here’s a link to the webpage All Wales Bilberry Bumblebee Hunt - West Wales Biodiversity Information Centre (wwbic.org.uk)

If you are interested in setting up a Beewalk, please email Clare Flynn at [email protected]

Ceredigion Butterflies on FaceBook

You may recall meeting Paul Taylor, Ceredigion’s County Butterfly Recorder, at our recent meeting at Denmark Farm.  If you haven’t met him, please watch the video of the Bioblitz in Llandygwydd which Paul kindly led.  Paul is planning to launch a FaceBook page dedicated to sightings of butterflies in Ceredigion and he’s asking if any Local Nature Partnership members would be interested in helping moderate it.  If you are willing to help Paul with this important and fascinating task, please email him on [email protected]

Finally, if you’re out trapping moths or recording bats tonight or tomorrow, look out for the Delta Aquariids meteor shower.

Deadline for the next edition of Newyddion Natur Ceredigion is Monday 8^th August.

Rachel Auckland BA (hons) MA                         

(hi / she)   

Cydlynnydd / Coordinator

Partneriaeth Natur Lleol Ceredigion / Ceredigion Local Nature Partnership

Cyngor Sir Ceredigion County Council

Neuadd Cyngor Ceredigion

Penmorfa

Aberaeron

SA46 0PA

Rhif ffôn / Phone number 01545 572282

Rhif ffôn symudol / Mobile Number 07971 951609

Cyfeiriad e-bost / E-mail address

[email protected] / [email protected]

www.ceredigion.gov.uk

Fy oriau gwaith arferol yw 10yb-4.30yh ddydd Llun i ddydd Iau /

My usual hours of work are 10am-4.30pm Monday to Thursday

Byddem wrth ein boddau o glywed gennych yn Gymraeg neu’n Saesneg. Ymatebwn bob amser yn eich dewis iaith a chewch yr un gwasanaeth gennym ni waeth a ydych yn cysylltu yn Gymraeg neu’n Saesneg.
We’d love to hear from you in Welsh or English. We’ll always respond to you in your preferred language and you’ll get the same service from us whether you contact us in Welsh or English.

Llofnod-e-bost-Eisteddfod-2022-e-mail-signature.png (2050×780) (ceredigion.gov.uk)

Fel bob amser, cylchlythyr dwyieithog yw hwn, Cymraeg uchod, Saesneg isod.

As always, this is a bilingual newsletter, Welsh above, English below.

Prynhawn da a chroeso i rifyn hynod arall o Newyddion Natur Ceredigion Nature News!

Mae'r rhifyn hwn yn cynnwys newyddion am gyfleoedd i wirfoddoli, swyddi gwag, ceisiadau am arian, digwyddiadau a gweithgareddau. Mae llawer o'r rhain yn dod yn fuan iawn, felly sgroliwch yn gyflym i flaenoriaethu'r eitemau sydd o ddiddordeb i chi. Ar y diwedd mae adrannau sy'n cynnwys adroddiadau ac adnoddau sy'n llai brys, ond gobeithio y byddant yn ddiddorol ac yn ddefnyddiol.

Bydd rhifyn nesaf Newyddion Natur Ceredigion Nature News yn cael ei gyhoeddi ddydd Iau 28ain Gorffennaf. Anfonwch unrhyw eitemau i'w cynnwys mewn da bryd. Gofynnwn i aelodau ddarparu deunydd dwyieithog yn y Gymraeg a'r Saesneg. Os oes angen help arnoch gyda chyfieithu, rhowch gynnig ar Helo Blod | CAVO

GALWAD AM WIRFODDOLWYR

Eisteddfod Genedlaethol

Daw’r Eisteddfod Genedlaethol i Dregaron rhwng dydd Sadwrn 30 Gorffennaf a dydd Sadwrn 6 Awst 2022 ar ôl oedi o ddwy flynedd oherwydd y pandemig. Bydd y Tîm Cadwraeth yno gydol yr wythnos ym Mhentre Ceredigion ac allan yn gwirfoddoli gydag aelodau eraill o Bartneriaeth Natur Leol Ceredigion. Bydd Pentre Ceredigion yn cynnwys maes chwarae ac ardal bicnic naturiol. Dewch i ddweud helô.

• Hoffem greu arddangosfa o wahanol fathau o focsys adar ac ystlumod fel rhan o’r ardal bicnic naturiol. Os oes gennych chi, neu os ydych chi’n gallu gwneud, blychau adar ac ystlumod o wahanol fathau i weddu i amrywiaeth o wahanol gynefinoedd a rhywogaethau, neu’n adnabod unrhyw un a all helpu, e-bostiwch [email protected]

Draenogod

Byddem wrth ein bodd yn clywed gan unrhyw un sydd â diddordeb mewn helpu draenogod. Anfonwch e-bost at [email protected] os gallech fod yn fodlon:

• Gosodwch ddrws Draenog yn ffens eich gardd • Cysylltu â chymdogion i greu Priffordd Draenogod

• Glanhau hyd yn oed ar sail ad hoc yn y Hedgehog Rescue yn Abercych (Sir Benfro, mor hygyrch i unrhyw un sy'n byw yn Ne Ceredigion)

• Maethu (naill ai Draenogod sy'n gaeafgysgu neu fwydo Draenogod o dan bwysau a gyda hyfforddiant/cyngor)

• Darparwch ardd ddiogel adeg rhyddhau, neu i gymryd Draenogod anabl i mewn yn y tymor hir

• Ystyried sefydlu safleoedd achub draenogod ‘lloeren’ ychwanegol ledled Ceredigion

• Mynychu hyfforddiant cymorth cyntaf Draenogod

• Help gyda chodi arian

Allwch chi helpu sefydliadau i gefnogi pryfed peillio?

Mae’r cynllun Caru Gwenyn ar gyfer cymunedau a grwpiau cymunedol, ysgolion, cyrff cyhoeddus, cynghorau cymuned, busnesau, prifysgolion a cholegau, mannau addoli a llawer o sefydliadau eraill, ledled Cymru. Mae’n annog pobl i gymryd camau i gefnogi pryfed peillio. Mae Pencampwyr Caru Gwenyn yn un o’r elfennau allweddol wrth wneud y cynllun yn llwyddiant. Gallant helpu pobl i ddechrau ar y ffordd i ddod yn lle swyddogol sy’n Gyfeillgar i Wenyn. Maent yno i roi cyngor ar yr hyn y gellir ei gyflawni o dan y pedair thema, arwain pobl a’u helpu i rwydweithio â chynlluniau Caru Gwenyn eraill yn eu hardal. Mae Hyrwyddwyr Cyfeillgar i Wenyn yn wirfoddolwyr sy’n dod o amrywiaeth o grwpiau natur, cadwraeth ac amgylcheddol ledled Cymru, i gyd wedi’u dwyn ynghyd i helpu cymunedau a sefydliadau i fod yn egnïol o ran diogelu gwenyn a pheillwyr eraill yng Nghymru trwy’r cynllun Caru Gwenyn. Mae ganddyn nhw gefndiroedd gwahanol a gwahanol arbenigeddau ac maen nhw i gyd yn angerddol am natur. Mae Hyrwyddwyr yn gwasanaethu ardal ddaearyddol ac rydym i gyd yn gweithio gyda'n gilydd i helpu i wneud y cynllun Caru Gwenyn yn llwyddiant. Mae faint o amser y mae angen i Bencampwr Cyfeillgar i Wenyn ei roi yn amrywio o berson i berson a pha mor egnïol y mae’r pencampwr eisiau bod. Os ydych chi’n meddwl bod gennych chi’r sgiliau i fod yn Hyrwyddwr Gwenyn ac yr hoffech chi helpu pobl i ddechrau ar daith i wneud eu cymuned neu sefydliad yn Gyfeillgar i Wenyn, anfonwch e-bost at: [email protected]

CYFLEOEDD GWAITH

Mae Cadwch Gymru'n Daclus yn recriwtio 2 x Swyddog Polisi ac Ymchwil

Bydd un rôl yn cwmpasu de-ddwyrain Cymru a'r llall yn ymwneud â de-orllewin Cymru. Mae'r ddau wedi'u lleoli gartref, yn llawn amser ac yn cael eu hariannu i ddechrau tan fis Mehefin 2023, yn amodol ar gyllid parhaus wedi hynny. Bydd y swyddogion yn gyfrifol am weithredu arolygon LEAMS (sbwriel stryd) yn y rhanbarth a gweithio gyda chydweithwyr Cadwch Gymru'n Daclus, awdurdodau lleol a rhanddeiliaid eraill i gefnogi datblygiad treialon newid ymddygiad lleol a monitro a gwerthuso gweithgareddau i sicrhau data cadarn. Mae'r swydd wag yn fyw ar wefan KWT Gweithio i ni - Keep Wales Tidy lle gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am y rôl, ynghyd â manylion am wneud cais. Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw canol dydd 25ain Gorffennaf. CV, datganiad personol a ffurflen cyfle cyfartal i'w e-bostio at [email protected] Cyfweliadau i'w cynnal ar 3ydd Awst . Helpwch i rannu'r swydd wag hon o fewn eich rhwydweithiau, eich grwpiau partner a'ch cysylltiadau eich hun, ac i unrhyw un arall y teimlwch a fyddai â diddordeb mewn gwneud cais. Ariennir y swydd yn rhannol drwy Gymunedau Gwledig Llywodraeth Cymru - Rhaglen Datblygu Gwledig 2014-2020, a ariennir gan Lywodraeth Cymru a’r Undeb Ewropeaidd.

CYLLID

Cymunedau Gwydn

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi lansio cronfa grant newydd gwerth £2 filiwn gyda’r nod o hybu cydnerthedd cymunedol drwy harneisio pŵer natur. Gall y Rhaglen Grant Cymunedau Gwydn ddarparu cyllid o 100% a chroesewir ceisiadau am symiau rhwng £10,000 a £250,000. Bydd y cyllid yn helpu i gyflawni prosiectau sy'n rhoi cyfleoedd i bobl ar gyfer: gwell iechyd meddwl a chorfforol; dysgu sgiliau newydd; bod yn rhan o gymunedau mwy diogel; mwy o fynediad i fyd natur; gwell ymwybyddiaeth o effaith newid hinsawdd; cymryd rhan mewn gwneud penderfyniadau am eu hamgylchedd naturiol; cymryd rhan mewn gwyddoniaeth dinasyddion. Bydd y rhaglen grant hon yn cyfrannu at y blaenoriaethau presennol sy’n seiliedig ar leoedd cadarn sy’n ymwneud â chymuned a nodir yn Natganiadau Ardal CNC. Am fanylion llawn, ewch i dudalen we CNC: Cyfoeth Naturiol Cymru / Cyllid grant cymunedau gwydn (naturalresources.wales) Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw 19fed Medi 2022. Gall unrhyw un wneud cais, ond bydd cynigion cydweithredol yn cael eu hystyried yn ffafriol.

• Hoffai Partneriaeth Natur Leol Ceredigion gydlynu cais am y cyllid hwn. Ar ôl ystyried y meini prawf a’r blaenoriaethau a nodir yn y canllawiau, rydym yn awgrymu prosiect i godi ymwybyddiaeth o Ecoleg Glan yr Afon a chreu ffyrdd i gymunedau helpu i frwydro yn erbyn pwysau ar fioamrywiaeth dŵr croyw. Rydym wedi llunio rhestr o bartneriaid posibl a byddwn yn cysylltu â chi’n fuan, ond yn y cyfamser, os ydych yn teimlo bod gennych rywbeth i’w gyfrannu at ddatblygu’r syniad prosiect hwn, rhowch wybod i ni drwy e-bostio [email protected]

Prosiectau Tyfu Bwyd

Mae Grŵp Gweithredu Lleol Cynnal y Cardi wedi lansio Cronfa Grant newydd, fel rhan o gynllun LEADER, a fydd yn cefnogi refeniw ar raddfa fach ar gyfer gweithgarwch yng Ngheredigion i’ch helpu i wneud gwahaniaeth yn eich cymuned gan gynnwys adferiad ar ôl covid, gweithgareddau cyn masnachol, peilot cynlluniau, a chryfhau cydlyniant cymunedol. Gallant gynnig cyllid rhwng £1,000 a £10,000, gyda'r dyddiad cau 25ain Gorffennaf a'r holl weithgarwch wedi'i gwblhau a'r cyllid wedi'i hawlio erbyn 30 Tachwedd 2022. Gellir gweld y ddogfen ganllaw drwy glicio Canllawiau Cronfa Grant (cynnalycardi.org.uk)neu am fwy o fanylion cliciwch ar Cynnal Y Cardi Cronfa Grant LEADER.

• Hoffai Partneriaeth Natur Leol Ceredigion gydlynu cais i sefydlu Fforwm Rhandiroedd, gan ddwyn ynghyd yr holl brosiectau rhandiroedd a thyfu bwyd cymunedol presennol a phosibl ar draws y sir i rannu sgiliau a gwybodaeth mewn cyfres o ymweliadau cyfnewid. Rydym wedi llunio rhestr o bartneriaid posibl a byddwn yn cysylltu â chi’n fuan, ond yn y cyfamser, os ydych yn teimlo bod gennych rywbeth i’w gyfrannu at ddatblygu’r syniad prosiect hwn, rhowch wybod i ni drwy e-bostio [email protected]

DIGWYDDIADAU A GWEITHGAREDDAU

Gwylio Dolffiniaid a Morfilod Cenedlaethol Gorffennaf 23ain - 31ain 2022

<![if !vml]><![endif]>Mae Sea Watch Foundation yn cynnal digwyddiad wythnos o hyd lle byddant yn casglu golygfeydd o forfilod, dolffiniaid a llamhidyddion o ddyfroedd y DU. Bydd y data a gesglir yn rhoi cipolwg gwerthfawr ar statws a dosbarthiad morfilod yn ogystal â chynyddu ymwybyddiaeth y cyhoedd o'r mamaliaid morol rhyfeddol sy'n trigo yn ein moroedd. Felly, os ydych chi’n cynllunio taith i arfordir y DU, yn teithio ar fferi, yn hwylio am hwyl neu’n agos at yr arfordir, bydd gennych chi’r cyfle perffaith i gymryd rhan.  Os ydych yn newydd i adnabod morfilod, yna gallwch ymuno â sesiwn hyfforddi ar-lein am 7.30yh ar 20ain Gorffennaf. I gael rhagor o wybodaeth am y digwyddiad ac i gofrestru ar gyfer yr hyfforddiant, cliciwch yma: Sea Watch Foundation » Join us for National Whale and Dolphin Watch 2022   Am ragor o wybodaeth cysylltwch â: [email protected]

Diwrnod Agored

Mae Gardd Goedwig Gymunedol Naturewise ym Mharc Teifi, Aberteifi yn cynnal Diwrnod Agored ddydd Sadwrn 23ain Gorffennaf gyda theithiau o amgylch y safle a llawer o weithdai gwych. Gweler y daflen atodedig am fanylion.

Mae'r Bartneriaeth Awyr Agored yn cynnig Cyflwyniad i Fordwyo i fenywod a phobl anneuaidd 18+ oed ar ddydd Sadwrn 23ain Gorffennaf yn Newquay. Gweler y daflen amgaeedig am fanylion.

Mae Bumblebee Conservation yn ei gynnig

• • Hyfforddiant mewn adnabod cacwn a Thaith Gerdded Gwenyn yn Ynys Las ddydd Llun 25ain Gorffennaf. Am fanylion ac i gofrestru, cliciwch yma Bumblebee Identification day at Ynyslas NNR Ceredigion Tickets, Mon 25 Jul 2022 at 10:30 | Eventbrite
• • Blitz Gwenyn yng Nghors Fochno ar ddydd Mawrth 26ain Gorffennaf. Am fanylion ac i gofrestru, cliciwch yma: July 26th BeeBlitz at Cors Fochno, Ceredigion

Taith Gerdded Glöynnod Byw

Mae'r prosiect Llwybrau at Les yn cynnal taith gerdded Glöynnod Byw yn Llanybydder ar ddydd Mercher 27ain Gorffennaf fel rhan o'r Cyfrif Pili Pala 2022. Bydd y llwybr yn un hamddenol ac yn cynnwys rhannau o'r ffordd, gwisgwch esgidiau a dillad addas ar gyfer y tywydd. Mae adnoddau adnabod ynghlwm a bydd copïau ar gael ar y diwrnod. Gweler y poster atodedig am wybodaeth, ac mae croeso i chi rannu hwn. Bydd lleoedd yn gyfyngedig felly i gadw lle cysylltwch â [email protected]

Os nad ydych yn gallu ymuno â Thaith Gerdded Glöynnod Byw Llanybydder ond yn dal yn awyddus i gymryd rhan yn y Cyfrif Mawr Pili Pala, mae rhagor o wybodaeth ar gael yma: Big Butterfly Count (butterfly-conservation.org)

Adeiladu Blwch Adar

Gwahoddir plant 8+ oed i Hyb Cymunedol Penparcau am 1-3yh ddydd Mercher 27ain Gorffennaf ar gyfer gweithdy ar sut i adeiladu blwch nythu i'w leoli o amgylch y canolbwynt. Gweler y poster atodedig am fanylion. Rhaid i blant fod yng nghwmni oedolyn. I gadw lle cysylltwch ag [email protected]

ADRODDIADAU

Plastig mewn Mamaliaid

Mae'r Gymdeithas Mamaliaid wedi cyhoeddi adroddiad sy'n dangos bod ymchwilwyr wedi dod o hyd i olion plastigau yn ysgarthion mwy na hanner y rhywogaethau mamaliaid bach yng Nghymru a Lloegr.  https://www.mammal.org.uk/plasticinmammals

Newyddion am Adar

Mae angen i’r rhai sy’n rheoli brain ffun, piod a jac-y-do yng Nghymru, ar gyfer cadwraeth neu i atal difrod amaethyddol difrifol, fod yn ymwybodol o’r newidiadau sy’n cael eu gweithredu yn y trwyddedau cyffredinol newydd (GL001 a geir here a GL004 a geir here) sy’n cael eu cyhoeddi ar y 1af Gorffennaf 2022. Mae’r Ymddiriedolaeth Cadwraeth Helwriaeth a Bywyd Gwyllt wedi cyhoeddi’r ymateb canlynol i’r rheoliadau newydd yma: New General Licences to be issued in Wales on 1st July 2022 - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Hefyd gan Ymddiriedolaeth Cadwraeth Helwriaeth a Bywyd Gwyllt, dyma beth ymchwil i un o adar prinnaf Cymru.

Hampshire redshank’s epic journey to Wales helps scientists understand habits of amber-list species - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Tynnu Jac y Neidiwr

Gweler y llun a dynnwyd gan Chloe Griffiths o ‘bash’ Jac y Neidiwr ym Mharc y Llyn, Aberystwyth ar 23 Gorffennaf. Trefnwyd y digwyddiad mewn partneriaeth rhwng prosiect ‘Llwybrau at Les’ Cymdeithas y Cerddwyr, Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru a Thîm Cadwraeth Cyngor Sir Ceredigion.

ADNODDAU

Nod yr ymgyrch ‘It’s for Them’ yw cynyddu ymwybyddiaeth y cyhoedd, a phobl sy’n rheoli torri gwair, o fanteision torri llai o gwair. Mae Llywodraeth Cymru wedi creu pecyn cymorth gydag asedau fel ffeiliau PDF, ffeiliau delwedd JPG a PNG i chi eu defnyddio ac ychwanegu eich logos a’ch manylion cyswllt eich hun ato. Gweler yr e-bost atodedig am fanylion.

Mae Dewis Gwyllt yn fenter ar y cyd rhwng Llais y Goedwig a Wild Resources Ltd, sy’n archwilio ac yn ymchwilio i gyfleoedd i gynhyrchu incwm o gynnyrch coedwigaeth gwyllt i gefnogi grwpiau coetir cymunedol yng Nghymru. Yn ddiweddar, cynhalion nhw sesiwn hyfforddi ar-lein gyda Holi ac Ateb. Gallwch weld y recordiad yma: : Home Page - Dewis Gwyllt

Ymdrochi yn y Goedwig yn Aberystwyth

Trwy fod mewn coedwig gallwn gryfhau ein cysylltiad â byd natur; tawelwch ein synhwyrau; ymlacio; adfywio; rhoi hwb i’n systemau imiwnedd a chysylltu â ni ein hunain ac â’r byd ehangach. Mae Shinrin-Yoku, a gyfieithwyd fel Forest Bathing, yn arfer a ddechreuodd yn Japan ym 1982 fel rhan o raglen iechyd genedlaethol a gynlluniwyd i leihau lefelau straen yn y boblogaeth. Mae Shinrin Yoku yn llythrennol yn golygu ‘ymdrochi’ yr holl synhwyrau, gan gymryd awyrgylch y goedwig i mewn. Am fwy o fanylion ac i archebu sesiwn i chi neu eich grŵp, cliciwch yma: : Aberystwyth Forest Bathing and Mindfulness with Lucy - Forest Bathing

Tipio Anghyfreithlon

Os ydych chi'n talu rhywun i fynd â'ch sbwriel cartref neu eitemau diangen i ffwrdd, yna i gwrdd â'ch Dyletswydd Gofal Gwastraff Cartref rhaid i chi wirio bod y person neu'r cwmni sy'n mynd â'ch sbwriel yn gludwr gwastraff cofrestredig a gofyn i ble mae'ch gwastraff yn mynd. Os na wnewch chi, fe allech chi dderbyn dirwy o £300. Gallwch hefyd gael eich erlyn, gyda dirwy ddiderfyn. Gallwch wirio hawlenni, trwyddedau neu eithriadau ar-lein drwy fynd i Cyfoeth Naturiol Cymru / A oes gan safle ganiatâd, trwydded neu esemptiad (Cofrestr Gyhoeddus) (naturalresources.wales)

Mae tipio anghyfreithlon yn drosedd ddifrifol, sy’n fygythiad uniongyrchol i’r amgylchedd, anifeiliaid, cymunedau lleol, a thirweddau hardd Cymru. I ddarganfod sut y gallwch gefnogi'r ymgyrch yn erbyn tipio anghyfreithlon yng Nghymru, ewch i Cartref (flytippingactionwales.org)

Hyb Dolydd

Mae Hyb Dolydd Plantlife nawr ar gael yn Saesneg yma Plantlife Meadows | Home ac yn Gymraeg yma Plantlife Meadows | Hafan

Fideo

Yn olaf, rydyn ni'n eich gadael chi gyda'r Meddwl am y Diwrnod 7 munud hwn: How to be a good ancestor | Roman Krznaric - YouTube

***************

Good afternoon and welcome to another bumper edition of Newyddion Natur Ceredigion Nature News. 

This edition contains news about opportunities for volunteering, job vacancies, funding bids, events and activities.  Many of these are coming up very soon, so please have a quick scroll through to prioritise the items of interest to you.  At the end there are sections containing reports and resources which are less urgent, but hopefully will be interesting and useful.

The next edition of Newyddion Natur Ceredigion Nature News will be published on Thursday 28^th July. 

Please send in any items for inclusion in good time.  We ask that members provide bilingual material in both Welsh and English.  If you need help with translation, please try Helo Blod | CAVO

CALL FOR VOLUNTEERS

Eisteddfod Genedlaethol

The National Eisteddfod comes to Tregaron on Saturday 30^th July to Saturday 6^th August 2022 after a two year delay due to the pandemic.  The Conservation Team will be there throughout the week in Pentre Ceredigion and out and about volunteering with other members of Ceredigion Local Nature Partnership.  Pentre Ceredigion will include a sports pitch and a natural picnic area.  Do come and say hello.

• We would like to create a display of different kinds of bird and bat boxes as part of the natural picnic area.  If you have, or are able to make, bird and bat boxes of different kinds to suit a variety of different habitats and species, or know anyone who can help, please email [email protected]

Hedgehogs

We would love to hear from anyone who is interested in helping hedgehogs.  Please email [email protected] if you might be willing to:

• Install a Hedgehog doorway in your garden fence
• Connect with neighbours to create a Hedgehog Highway
• Clean even on an ad hoc basis at the Hedgehog rescue in Abercych (Pembrokeshire, so accessible to anyone living in South Ceredigion)
• Foster (either hibernating Hedgehogs or feeding up underweight Hedgehogs and with training/advice)
• Provide a secure garden at release time, or to take in disabled Hedgehogs long term
• Consider setting up additional ‘satellite’ hedgehog rescue sites across Ceredigion
• Attend Hedgehog first aid training
• Help with fundraising

Can you help organisations support pollinators?

The Bee Friendly scheme is for communities and community groups, schools, public bodies, community councils, businesses, universities and colleges, places of worship and many other organisations, all around Wales. It encourages people to take action to support pollinators.  Bee Friendly Champions are one of the key elements in making the scheme a success.  They can help people get started on the road to becoming an official Bee Friendly place. They are there to give advice on what can be achieved under the four themes, guide people and help them network with other Bee Friendly schemes in their area.  Bee Friendly Champions are volunteers drawn from a variety of nature, conservation and environmental groups around Wales, all brought together to help communities and organisations get active around protecting bees and other pollinators in Wales via the Bee Friendly scheme. They have different backgrounds and different specialities and are all passionate about nature.  Champions cover a geographical area and we all work together to help make the Bee Friendly scheme a success. How much time a Bee Friendly Champion needs to give varies from person to person and how active the champion wants to be.  If you think you have the skills to be a Bee Champion and would like to help people get started on a journey to make their community or organisation Bee Friendly, please sending an e-mail to: [email protected]

JOB OPPORTUNITIES

Keep Wales Tidy are recruiting 2 x Policy and Research Officers

One role will cover southeast Wales and the other will be southwest Wales. Both are homebased, full time and funded initially until June 2023, thereafter subject to continuous funding.  The officers will be responsible for implementing the LEAMS (street litter) surveys in the region and working with Keep Wales Tidy colleagues, local authorities and other stakeholders to support the development of local behaviour change trials and monitoring and evaluation of activities to secure robust data.  The vacancy is live on KWT’s website https://keepwalestidy.cymru/about-us/work-with-us/ where further information on the role may be found, together with details on applying.  The closing date for applications is midday 25th July.  CV, personal statement and equal opportunity form to be emailed to [email protected]  Interviews to be held on 3rd August . Please help to share this vacancy within your own networks, partner groups and contacts, and to anyone else you feel would be interested in applying. The post is part-funded through the Welsh Government Rural Communities -Rural Development Programme 2014-2020, which is funded by the Welsh Government and the European Union.

FUNDING

Resilient Communities

Natural Resources Wales has launched a new £2million grant fund designed to bolster community resilience by harnessing the power of nature.  The Resilient Communities Grant Programme can provide 100% funding and applications are welcomed for amounts from £10,000 to £250,000.  The funding will help deliver projects that give people opportunities for: improved mental and physical health; learning new skills; being part of safer communities; more access to nature; a better awareness of the impact of climate change; involvement in making decisions about their natural environment; participation in citizen science.  This grant programme will contribute towards the current place-based resilient community related priorities identified in NRW’s Area Statements.  For full details please visit the NRW web page: www.nrw.gov.uk/funding The deadline for bids is 19th September 2022. Anyone may apply, but collaborative bids will be viewed favourably. 

• Ceredigion Local Nature Partnership would like to coordinate a bid for this funding.  Having considered the criteria and priorities set out in the guidance, we suggest a project to raise awareness of River Bank ecology and create ways for communities to help combat pressures on fresh water biodiversity.  We have drawn up a list of potential partners and will be in touch shortly, but meanwhile, if you feel you may have something to contribute to developing this project idea, please let us know by emailing [email protected]

Food Growing Projects

The Cynnal y Cardi Local Action Group have launched a new Grant Fund, as part of the LEADER scheme, which will support small scale revenue for activity in Ceredigion to help you make a difference in your community including recovery post covid, pre commercial activities, pilot schemes, and strengthening community cohesion.  They can offer funding from £1,000 to £10,000, with closing date 25th July and all activity completed and funding claimed by 30th November 2022. The guidance document can be accessed by clicking here. or for more details click Cynnal Y Cardi LEADER Grant Scheme.

• Ceredigion Local Nature Partnership would like to coordinate a bid to establish an Allotments Forum, bringing together all existing and potential allotments and community food growing projects across the county to share skills and knowledge in a series of exchange visits.  We have drawn up a list of potential partners and will be in touch shortly, but meanwhile, if you feel you may have something to contribute to developing this project idea, please let us know by emailing [email protected]

EVENTS AND ACTIVITIES

National Dolphin and Whale watch July 23^rd – 31^st 2022

Naturewise Community Forest Garden in Parc Teifi, Cardigan are holding an Open Day on Saturday 23^rd July with tours of the site and lots of great workshops.  Please see attached flyer for details.

The Outdoor Partnership are offering an Introduction to Navigation for women and non-binary people aged 18+ on Saturday 23^rd July in Newquay.  Please find attached flyer for details.

Bumblebee Conservation are offering

• Training in Bumblebee identification and a Bee Walk at Ynys Las on Monday 25^th July.  For details and to register, please click here Bumblebee Identification day at Ynyslas NNR Ceredigion Tickets, Mon 25 Jul 2022 at 10:30 | Eventbrite
• A Bee Blitz at Cors Fochno on Tuesday 26^th July.  For details and to register, please click here: July 26th BeeBlitz at Cors Fochno, Ceredigion

Butterfly Walk

The Paths to Wellbeing project are holding a Butterfly walk in Llanybydder on Wednesday 27th July as part of The Big Butterfly Count 2022.  The route will be a leisurely one and involves sections of road walking, please wear appropriate footwear and clothing for the weather conditions. Identification resources are attached and copies will be available on the day.  Please see attached the poster for information, and feel free to share this. Places will be limited so to reserve a place please contact [email protected]

If you’re unable to join the Llanybydder Butterfly Walk but would still like to take part in the Big Butterfly Count, further information can be found here: https://bigbutterflycount.butterfly-conservation.org/

Bird Box Building

Kids aged 8+ are invited to Penparcau Community Hub at 1-3pm on Wednesday 27^th July for a workshop on how to build a nest box to site around the hub.  See attached poster for details.  Children must be accompanied by an adult.  To book a place please contact [email protected]

REPORTS

Plastic in Mammals

The Mammal Society have published a report showing that researchers have found traces of plastics in the faeces of more than half the small mammals species in England and Wales.  https://www.mammal.org.uk/plasticinmammals

News about Birds

Those who control carrion crow, magpie and jackdaw in Wales, for conservation or to prevent serious agricultural damage, need to be aware of the changes being implemented in the new general licences (GL001 found here & GL004 found here) being issued on the 1^st of July 2022.  The Game and Wildlife Conservation Trust have issued the following response to the new regulations here: New General Licences to be issued in Wales on 1st July 2022 - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Also from GWCT, here’s some research into one of Wales’s rarer birds.

Hampshire redshank’s epic journey to Wales helps scientists understand habits of amber-list species - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Himalayan Balsam Pulling

Please see attached photograph taken by Chloe Griffiths of the Himalayan Balsam ‘bash’ at Parc y Llyn, Aberystwyth on 23rd July.  The event was organised in partnership between the Ramblers’ Association ‘Pathways to Wellbeing’ project, the Wildlife Trust of South and West Wales and Ceredigion County Council’s Conservation Team.

RESOURCES

The ‘It’s for Them’ campaign aims to increase the awareness of the public, and people who manage grass cutting, of the benefits of mowing less. Welsh Government have created a toolkit with assets as PDF files, JPG and PNG image files for you to use and add your own logos and contact details to. Please see attached email for details.

Dewis Gwyllt is a joint initiative between Llais y Goedwig and Wild Resources Ltd, exploring and researching opportunities for income generation from wild, forest products to support community woodland groups in Wales.  They recently held an online training session with Q&A.  You can view the recording here: Home Page - Dewis Gwyllt

Forest Bathing in Aberystwyth

By being in a forest  we can strengthen our connection with the natural world; calm our senses; relax; rejuvenate; boost our immune systems and connect to ourselves and to the wider world. Shinrin-Yoku translated as Forest Bathing, is a practice that originated in Japan in 1982 as part of a national health programme designed to reduce population stress levels. Shinrin Yoku literally means ‘bathing’ all the senses, whilst taking in the forest atmosphere.  For more details and to book a session for yourself or your group, please click here: Aberystwyth Forest Bathing and Mindfulness with Lucy - Forest Bathing

Fly Tipping

If you pay someone to take away your household rubbish or unwanted items, then to meet your Household Waste Duty of Care you must check that the person or company taking your rubbish is a registered waste carrier and ask where your waste is going. If you don’t then you could receive a £300 fine. You can also be prosecuted, with an unlimited fine. You can check permits, licences or exemptions online by visiting naturalresources.wales/checkwaste

Fly-tipping is a serious crime, which poses an immediate threat to the environment, animals, local communities, and our beautiful Welsh landscapes.  To find out how you can support the campaign against fly tipping in Wales, please visit  It's Your Duty to Care :: Fly-tipping Action Wales (flytippingactionwales.org)

Meadows Hub

Plantlife Meadows Hub is now available in English here Plantlife Meadows | Home and in Welsh here Plantlife Meadows | Hafan

Video

Finally, we leave you with this 7 minute Thought for the Day:

How to be a good ancestor | Roman Krznaric - YouTube

Rachel Auckland BA (hons) MA                         

(hi / she)   

Cydlynnydd / Coordinator

Partneriaeth Natur Lleol Ceredigion / Ceredigion Local Nature Partnership

Cyngor Sir Ceredigion County Council

Neuadd Cyngor Ceredigion

Penmorfa

Aberaeron

SA46 0PA

Rhif ffôn / Phone number 01545 572282 Hampshire redshank’s epic journey to Wales helps scientists understand habits of amber-list species - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Rhif ffôn symudol / Mobile Number 07971 951609

Cyfeiriad e-bost / E-mail address

[email protected] / [email protected]

www.ceredigion.gov.uk

Fy oriau gwaith arferol yw 10yb-4.30yh ddydd Llun i ddydd Iau /

My usual hours of work are 10am-4.30pm Monday to Thursday

Byddem wrth ein boddau o glywed gennych yn Gymraeg neu’n Saesneg. Ymatebwn bob amser yn eich dewis iaith a chewch yr un gwasanaeth gennym ni waeth a ydych yn cysylltu yn Gymraeg neu’n Saesneg.
We’d love to hear from you in Welsh or English. We’ll always respond to you in your preferred language and you’ll get the same service from us whether you contact us in Welsh or English.

Llofnod-e-bost-Eisteddfod-2022-e-mail-signature.png (2050×780) (ceredigion.gov.uk)

Cylchllythyr dwyieithog: Cymraeg yn gyntaf, wedyn Saesneg.

Bilingual newsletter: Welsh above, English below.

Noswaith dda,

Cyfarchion Heuldro'r Haf i holl aelodau Partneriaeth Natur Leol Ceredigion!

Cynhelir ein cyfarfod aelodau Partneriaeth Natur Leol Ceredigion ar Fferm Denmark ddydd Iau 30ain Mehefin. Bydd y rhaglen fel a ganlyn:

11.15 Cyrraedd a choffi – Croeso a chadw tŷ – Mara Morris

11:30 Taith dywys o amgylch Fferm Denmark dan arweiniad Rheolwr Gwarchodfa Natur a Gwirfoddolwyr, Ryan Knight-Fox

12:15 Cinio – Os bydd y tywydd yn caniatáu byddwn yn cael picnic yn yr awyr agored. Dewch â'ch bwyd a'ch diod eich hun (a rhai i'w rhannu, os dymunwch).

13:00 Cyfarfod aelodau – bydd hwn yn sesiwn dal i fyny gyflym, anffurfiol ac yn gyfle i ofyn cwestiynau / gwneud cyhoeddiadau - gweler yr agenda atodedig

13:45 Egwyl

14:00 Gweithdy Dolydd / Glaswelltir / Blodau Gwyllt / Peillwyr

14:45 Gweithdy Cynllun Gweithredu Adfer Natur

15:30 Cau

Thema'r gweithdy: glaswelltir / dolydd / blodau gwyllt / peillwyr

• Bydd Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru yn anfon Bruce Langridge, y ffermwr Huw Jones a dau Swyddog Gwyddoniaeth, Dr Kevin McGinn a Dr Laura Jones i siarad am gynaeafu hadau blodau gwyllt yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Waun Las.

• Bydd Kathleen Carroll (Swyddog Polisi Llywodraeth Cymru) yn siarad am ffyrdd y gallwch gefnogi pryfed peillio ac ymgysylltu â chymunedau. Dyma ddolen i’r cynllun Caru Gwenyn y mae Kathleen yn ei weinyddu: Wales Biodiversity Partnership - Bee Friendly (biodiversitywales.org.uk)

• Bydd Alex Preston, Ceidwad Ardal yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn dweud wrthym am reoli dolydd ar warchodfeydd natur yng Ngheredigion.

• Bydd Doug Lloyd o’r Ymddiriedolaeth Natur yn cyhoeddi cynllun peilot newydd i gefnogi adfywio glaswelltir llawn rhywogaethau, a all fod o ddiddordeb i dirfeddianwyr.

• Bydd Laura Moss o Ganolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru yn siarad am y Chwiliad Dolydd Mawr

Gweithdy Cynllun Gweithredu Adfer Natur - Gweler y Matrics NRAP atodedig y byddwn yn ei ddefnyddio yn y gweithdy hwn. Y nodau fydd:

• codi ymwybyddiaeth o NRAP Cymru

• ddangos sut rydym yn ei gymhwyso ar lefel leol

• annog aelodau i gymryd rhan

Hwn fydd y cyfarfod wyneb yn wyneb cyntaf ers tro. Rydym yn edrych ymlaen at gwrdd â chi ond os gwelwch yn dda, os ydych yn teimlo’n sâl ar y diwrnod, arhoswch gartref a gofalwch amdanoch eich hun. Os ydych yn derbyn yr e-bost hwn, rydych yn aelod ac mae croeso i chi fynychu. Os gwelwch yn dda RSVP i roi gwybod i ni os ydych yn bwriadu mynychu, felly bydd gennym syniad o niferoedd. (Os ydych yn gwybod am unrhyw un arall a allai ymuno â’r Bartneriaeth Natur Leol a/neu fynychu’r cyfarfod, rhowch wybod i ni.)

Mewn newyddion eraill:

Digwyddiadau

Ddydd Mercher 22ain Mehefin, bydd Cymdeithas Fotaneg Aberystwyth yn ymuno â Chanolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru (CGBGC) ar gyfer sesiwn cofnodi bywyd gwyllt gyda grŵp o Gofiadurwyr Sirol a botanegwyr eraill. Fe'ch gwahoddir i ymuno â nhw ar gyfer arolwg o ddôl a mannau llaith ar safle preifat 5 milltir o Aberystwyth. Am fwy o fanylion ebostiwch [email protected]

Mae ymweliadau safle pellach yr Ymddiriedolaeth Natur wedi'u cynllunio ar gyfer 24ain Gorffennaf a 13eg Awst. Arbedwch y dyddiadau a byddaf yn rhannu manylion yn nes at yr amser.

Ddydd Sadwrn 25ain Mehefin, mae’r Ymddiriedolaeth Cadwraeth Helwriaeth a Bywyd Gwyllt yn cynnal digwyddiad Bywyd Gwyllt, Bioamrywiaeth ac Iechyd y Pridd ar fferm laeth yn Llanon. Codir tâl o £25 am y diwrnod. Dilynwch y ddolen hon i gadw lle:  Wildlife, Biodiversity & Soil Health: a Dairy Farmer’s Perspective - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

Mae Cymdeithas y Cerddwyr yn eich gwahodd i ymuno â nhw:

• Diwrnodau gwirfoddoli Rhywogaethau Goresgynnol yn Llechryd ar ddydd Mawrth 28ain a dydd Mercher 29ain Mehefin. Am ragor o fanylion, gweler y posteri atodedig ac i fynychu, e-bostiwch [email protected]

• Cyfres o deithiau cerdded Glöynnod Byw ledled y rhanbarth, gan gynnwys un yn Llanybydder ar 27ain Gorffennaf. Gweler y posteri atodedig am ragor o wybodaeth ac i archebu lle, e-bostiwch Zoë[email protected]

Dydd Gwener yma, mae Maint Cymru yn gofyn i ni i gyd Fynd yn Wyrdd i'r Blaned. Gweler yr e-bost atodedig am fanylion pellach.

Cyfleoedd Coetir

Mae'r Grŵp Perchnogion Coetir Bach (SWOG) eisiau rhywun (neu efallai ddau o bobl) a all: ysgrifennu cylchlythyrau ysbrydoledig ar gyfer perchnogion coetiroedd bach; rheoli'r rhestr e-bostio ac ychwanegu aelodau newydd bob wythnos; cyfrannu at gyfryngau cymdeithasol, gwefan SWOG a thrin unrhyw gyswllt â'r cyfryngau; cynnig cymorth ffôn i berchnogion sydd angen arweiniad; trefnu seminar Zoom misol gyda siaradwr a thrafodaeth - ar gyfer perchnogion coetiroedd bach; cwrdd â pherchnogion coetiroedd, ac eraill, unwaith y flwyddyn mewn sioe goetiroedd; cysylltu â sefydliadau eraill sy'n ymwneud â choetiroedd; Mae SWOG, sy'n gwbl ddielw, yn talu'r holl dreuliau ynghyd â ffi o tua £6,000 y flwyddyn. Os oes gennych ddiddordeb, e-bostiwch: [email protected] gan roi: eich manylion cyswllt gan gynnwys rhif ffôn, ac unrhyw wefannau neu Instagrams yr ydych yn eu rhedeg (os o gwbl); lleoliad eich coetir a lle rydych chi'n byw; unrhyw brofiad perthnasol; eich gweledigaeth ar gyfer grŵp cymorth i berchnogion coetiroedd.

Mae Llais y Goedwig yn gwahodd grwpiau a sefydliadau cymunedol i wneud cais i fod yn ganolbwynt ar gyfer rhoddion coed Llywodraeth Willes. Ceir manylion llawn ar eu gwefan drwy glicio ar y ddolen hon: Take part in the My Tree Our Forest – Tree Giveaway Hubs – Llais y Goedwig | Community Woodlands

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi cyhoeddi canllaw defnyddiol i ymarferwyr ar Rwydweithiau Ecolegol Gwydn: Cyfoeth Naturiol Cymru / Canllaw i ymarferwyr ar rwydweithiau ecolegol cadarn (naturalresources.wales)

Yn galw ar bob awdur Mae Cymdeithas Edward Llwyd, sef Cymdeithas Naturiaethwyr Cymru, yn gwahodd Cymry Cymraeg a dysgwyr i gyfrannu at eu cylchgrawn Naturiaethwr. Gellir cyflwyno erthyglau ar unrhyw bwnc yn ymwneud â natur erbyn 1af Gorffennaf a bydd yr un gorau yn ennill gwobr o £150. Am fwy o fanylion gweler y canllawiau yma: Canllawiau – Cymdeithas Edward Llwyd

Hefyd mae grŵp lleol Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Ceredigion yn gwahodd cyfraniadau i'w cylchlythyr. Os oes gennych unrhyw ddigwyddiadau bywyd gwyllt yr hoffech eu rhannu, ysgrifennwch at Naomi ar y cyfeiriad ebost canlynol: [email protected]

Y dyddiad cau ar gyfer cyfraniadau i rifyn nesaf Newyddion Natur Ceredigion News fydd dydd Llun 18fed Gorffennaf.

Yn y cyfamser edrychaf ymlaen at gyfarfod yn Fferm Denmark ar 30 Mehefin.

Hwyl am y tro

Rachel

***************************

Good evening,

Summer Solstice greetings to all members of Ceredigion Local Nature Partnership!

Our Ceredigion Local Nature Partnership members meeting takes place at Denmark Farm on Thursday 30th June.  The programme will be as follows:

11.15 Arrivals and coffee – Welcome and housekeeping – Mara Morris

11:30 Guided tour of Denmark Farm led by Nature Reserve and Volunteer Manager, Ryan Knight-Fox

12:15 Lunch – Weather permitting we will have a picnic lunch outdoors.  Please bring your own food and drink (plus some to share, if you wish).

13:00 Members meeting – this will be a quick, informal catch-up and chance to ask questions / make announcements - please see attached agenda

13:45 break

14:00 Meadows / Grassland / Wildflower / Pollinator workshop

14:45 Nature Recovery Action Plan workshop

15:30 Close

Workshop theme: grassland / meadows / wildflowers / pollinators

• National Botanic Garden of Wales, Bruce Langridge,  farmer Huw Jones and two Science Officers, Dr Kevin McGinn and Dr Laura Jones will talk about wild flower seed harvesting at the Waun Las National Nature Reserve. 
• Kathleen Carroll (Welsh Government Policy Officer) will talk about ways you can support pollinators and engage with communities.  Here’s a link to the Bee Friendly scheme which Kathleen administers: Wales Biodiversity Partnership - Bee Friendly (biodiversitywales.org.uk)
• Alex Preston, Area Ranger for the National Trust will tell us about meadows management on nature reserves in Ceredigion.
• Doug Lloyd from the Wildlife Trust will announce a new pilot scheme to support regeneration of species-rich grassland, which may be of interest to landowners
• Laura Moss from West Wales Biodiversity Information Centre will speak about the Big Meadows Search

Nature Recovery Action Plan workshop - Please see the attached NRAP Matrix which we’ll be using in this workshop.

The aims will be:

• to raise awareness of the NRAP Cymru
• to show how we’re applying it at local level
• to encourage members to participate

This will be the first face to face meeting in a while.  We’re looking forward to meeting you but please, if you feel unwell on the day, stay at home and look after yourself.

If you’re receiving this email, you are a member and are welcome to attend. Please RSVP to let us know if you plan to attend, so we’ll have an idea of numbers. 

(If you know of anyone else who might to join the LNP and/or attend the meeting, please let us know.)

In other news,

Events

On Wednesday 22^nd June, Aberystwyth Botanical Society and join forces with the West Wales Biodiversity Information Centre (WWBIC) for a wildlife recording session with a group of County Recorders and other botanists.  You are invited to join them for a survey of a meadow and damp areas on a private site 5 miles from Aberystwyth.  For more details please email [email protected]

Further Wildlife Trust site visits are planned for 24^th July and 13^th August.  Save the dates and I’ll share details nearer the time.

On Saturday 25^th June, the Game and Wildlife Conservation Trust are holding a Wildlife, Biodiversity and Soil Health event on a dairy farm in Llanon.  There is a £25 charge for the day.  Please follow this link to book a place.  Wildlife, Biodiversity & Soil Health: a Dairy Farmer’s Perspective - Game and Wildlife Conservation Trust (gwct.org.uk)

The Ramblers Association invite you to join them for

• Invasive Species volunteering days in Llechryd on Tuesday 28^th and Wednesday 29^th June.  For more details, please see attached posters and to attend, please email [email protected]

• A series of Butterfly walks throughout the region, including one in Llanybydder on 27^th July.  Please see attached posters for more information and book a place, please email Zoë[email protected]

This Friday, the Size of Wales are asking us all to Go Green for the Planet.  Please see attached email for further details.

Woodland Opportunities

The Small Woodland Owners Group (SWOG)  want someone (or maybe two people) who can: write inspirational newsletters for owners of small woodlands; manage the e-mailing list and add new members each week; contribute to SWOG's social media, website and handle any media contact; offer phone support to owners needing guidance; organise a monthly Zoom seminar with a speaker and a discussion - for owners of small woodlands; meet woodland owners, and others, once a year at a woodlands show; liaise with other woodland-related organisations; SWOG, which is totally not-for-profit, pays all expenses plus a fee of about £6,000 pa.  If you are interested, please email: [email protected] giving: your contact details including phone number, and any websites or Instagrams which you run (if any); the location of your woodland and of where you live; any relevant experience; your vision for a support group for woodland owners.

Llais y Goedwig are inviting community groups and organisations to apply to become hubs for the Willes Government’s tree giveaway.  Full details can be found on their website by clicking this link:  Take part in the My Tree Our Forest – Tree Giveaway Hubs – Llais y Goedwig | Community Woodlands

Resources

Natural Resources Wales have published a useful practitioners’  guide to Resilient Ecological Networks. Natural Resources Wales / Practitioners’ guide to Resilient Ecological Networks

Calling all authors

Cymdeithas Edward Llwyd, which is the Association of Welsh Naturalists, invite Welsh speakers and Welsh learners to contribute to their magazine Naturiaethwr.  Articles on any subject related to nature may be submitted by 1^st July and the best one will win a prize of £150. For more details please see the guidelines here: Canllawiau – Cymdeithas Edward Llwyd

Also the  Wildlife Trust North Ceredigion local group are inviting contributions to their newsletter.  If you have any wildlife encounters you’d like to share, please write to Naomi care of [email protected]