Boer én natuur beide vooruit — drie planten in plaats van € 215 mln uitkoop
Nieuw op Het Open Vizier — Boer én natuur beide vooruit
9 juli 2026 · Onderzoek & Analyse · Editie Stikstof
Vandaag opent Het Financieele Dagblad met een analyse over de veenorm van 2,6 koeien per hectare. “Minder koeien is minder inkomen”, concludeert landbouweconoom Roel Jongeneel. Het kabinet legt € 215 miljoen op tafel om de klap voor 3.500 boeren te dempen. De boerenlobby staat op scherp.
Wij stellen een derde optie voor die het FD in geen enkele alinea overweegt.
Drie planten. Één machine. Één weiland. Geen koe minder.
Op de randzones rond de Natura 2000-gebieden — Peel, Achterhoek, Drents-Friese Wold — staat een architectuur klaar die niet minder koe betekent, niet minder inkomen, en toch een schonere natuur oplevert.
Op één gemiddeld Brabants melkveebedrijf van 40 hectare met 125 koeien:
- Scenario A — koeien wegdoen: −€ 28.000 per jaar structureel inkomensverlies, ondanks kabinetscompensatie
- Scenario B — 6 hectare Giant Juncao + witte klaver + brandnetel: +€ 32.000 per jaar structureel, zelfde 125 koeien, 30% minder ammoniakdepositie in het aangrenzende natuurgebied
Verschil: € 60.000 per jaar per bedrijf. Vermenigvuldigd met de 3.500 bedrijven die het FD noemt: € 210 miljoen per jaar, structureel — het volledige kabinetscompensatiepakket, elk jaar opnieuw, uit de zak van de boer zelf.
De rand van het Natura 2000-gebied wordt geen bufferzone waarin steeds minder mag. Zij wordt een productiezone waarin steeds meer biologische functie ontstaat. Dat is niet hetzelfde. Dat is het tegenovergestelde.
Lees het volledige onderzoek →
Bron: Het Financieele Dagblad, 9 juli 2026, “Wat doet een veenorm voor de boer? ‘Minder koeien is minder inkomen’”, door Nika Buijs en Bauke Schram.
English edition — Fewer cows means less income, unless the farmer grows three plants
Today’s Financieele Dagblad opens with an analysis of the manure norm — 2.6 cows per hectare. Agricultural economist Roel Jongeneel concludes: “Fewer cows means less income.” The Dutch cabinet is putting € 215 million on the table to soften the blow for 3,500 farmers. The farm lobby is bracing.
We propose a third option that the FD considers in not a single paragraph.
Three plants. One machine. One field. Not one cow fewer.
On the buffer zones around the Natura 2000 reserves, an architecture is waiting that means neither fewer cows nor less income — yet produces cleaner nature.
For one average Brabant dairy farm of 40 hectares with 125 cows:
- Scenario A — cull cows: −€ 28,000 per year structural income loss, despite cabinet compensation
- Scenario B — 6 hectares Giant Juncao + white clover + stinging nettle: +€ 32,000 per year structural, same 125 cows, 30% less ammonia deposition in the adjacent nature area
Difference: € 60,000 per year per farm. Multiplied by the 3,500 farms the FD names: € 210 million per year, structural — the full cabinet compensation package, every year again, out of the farmer’s own pocket.
The edge of the Natura 2000 area does not become a buffer zone where less and less is allowed. It becomes a production zone where more and more biological function emerges. That is not the same. That is the opposite.
Deutsche Ausgabe — Weniger Kühe bedeutet weniger Einkommen, es sei denn der Bauer baut drei Pflanzen an
Heute eröffnet das Financieele Dagblad mit einer Analyse zur Düngungsnorm — 2,6 Kühe pro Hektar. Agrarökonom Roel Jongeneel folgert: “Weniger Kühe bedeutet weniger Einkommen.” Das Kabinett legt € 215 Millionen auf den Tisch, um den Schlag für 3.500 Bauern abzufedern. Die Bauernlobby steht bereit.
Wir schlagen eine dritte Option vor, die das FD in keinem Absatz erwägt.
Drei Pflanzen. Eine Maschine. Ein Feld. Keine Kuh weniger.
An den Randzonen um die Natura 2000-Gebiete wartet eine Architektur, die weder weniger Kühe noch weniger Einkommen bedeutet — und dennoch eine sauberere Natur ergibt.
Für einen durchschnittlichen Brabanter Milchviehbetrieb von 40 Hektar mit 125 Kühen:
- Szenario A — Kühe abgeben: −€ 28.000 pro Jahr struktureller Einkommensverlust, trotz Kabinettskompensation
- Szenario B — 6 Hektar Giant Juncao + Weißklee + Brennnessel: +€ 32.000 pro Jahr strukturell, dieselben 125 Kühe, 30% weniger Ammoniakdeposition im angrenzenden Naturgebiet
Unterschied: € 60.000 pro Jahr pro Betrieb. Multipliziert mit den 3.500 Betrieben, die das FD nennt: € 210 Millionen pro Jahr, strukturell — das volle Kabinettskompensationspaket, jedes Jahr wieder, aus der Tasche des Bauern selbst.
Der Rand des Natura 2000-Gebiets wird keine Pufferzone, in der immer weniger erlaubt ist. Sie wird eine Produktionszone, in der immer mehr biologische Funktion entsteht. Das ist nicht dasselbe. Das ist das Gegenteil.
Het Open Vizier · Onafhankelijk, geen mening, geen verkoop van gegevens · openvizier.org