Een gelukkig 2026! En welkom bij mijn nieuwsbrief over december. Het is het einde van mijn eerste jaar zonder Instagram en daar blik ik graag op terug.

Bij twijfel: verwijder die shit!
Het belangrijkste dat ik met deze nieuwsbrief te zeggen heb is dat het verwijderen van Instagram (niet alleen de app maar het hele account) simpelweg het allerbeste is wat ik ooit voor mijzelf heb gedaan

Ik ken veel mensen die twijfelen over Instagram. Ik hoef hier ook niet een heel verhaal op te hangen over waarom we beter zonder kunnen; dat is voor iedereen wel duidelijk. Toch hoor ik vooral veel tussenoplossingen, zoals ik dat zelf ook veel heb gedaan. Pas vanaf 17:00 toegang tot de app; maximaal een halfuur toegang; een seconde lang moeten wachten voordat de app opent… Ik had vaak de gedachte: ‘ja, het is schadelijk, maar ik wil het toch wel een béétje kunnen doen, want dat is fijn/voelt goed/is sociaal belangrijk/etc.’. Als ik terugkijk naar mijn beslissing om de hele bende te verwijderen dan zie ik dat mijn behoefte om ‘toch wel een béétje Instagram te kunnen doen’ eigenlijk totaal onnodig was. Het was een behoefte vanuit verslaving en niet vanuit een daadwerkelijk gewin. Het ‘leuke’ was eigenlijk niet leuk; het ‘belangrijke’ was eigenlijk niet belangrijk.

Dus, bij twijfel: verwijder het allemaal. Het is echt het beste dat je kan doen, en hieronder zal ik de postieve dingen die ik heb gemerkt dit jaar even uiteenzetten.

Ten eerste: ik kan zoveel beter voor mezelf zorgen. Helaas betekent dat niet dat ik nooit meer overweldigd ben, maar het betekent wel dat ik dan niet meteen mijn brein overlaad met korte filmpjes en indrukken. Ik voel nog steeds de neiging, maar ben dan gedwongen om mijn brein rust te geven.
Het is eigenlijk vreemd, om in de overprikkeling te verlangen naar nog meer prikkels, maar dat gebeurt wel. Ik plof op de bank neer en grijp naar short form content: even niet nadenken, even overspoeld worden. Nu dat niet meer kan, lig ik daar op die bank met stoom uit de oren, en ben ik gedwongen om te rusten. Ik voel me eerst te rusteloos om te slapen, maar uiteindelijk gebeurt het toch: een klein dutje om mijn brein de rust te gunnen dat het verdient. En daarna voel ik mij beter, in plaats van nog verder uitgeput.
Die rust was mij nooit gelukt als ik die app nog had. Want terwijl ik wel heel goed wist dat het alles erger maakte, greep ik er automatisch naar, en omdat ik overweldigd was kon ik die impuls niet controleren. Nu kan ik niet anders, waardoor ik mij sneller beter voel en makkelijker voor mijzelf kan zorgen, zonder die sabotage.

Ten tweede: ik ben minder boos, minder radicaal, minder gesloten. Geen zorgen: ik ben nog steeds boos en zal ook nog steeds de barricades op gaan (mits ik de demonstratie aankondigingen kan vinden), maar ik vind het makkelijker om begripvol te zijn, om te luisteren, om geduldig te zijn. Dit zijn misschien ook dingen die ik heb geleerd op de lerarenopleiding, maar ik ben er van overtuigd dat het wegvallen van mijn schreeuwerige Instagram-bubbel hier zeker een rol in heeft gespeeld.

Ten derde: ik heb zo ontzettend veel tijd! Mijn favoriete voorbeeld is dat ik in 2025 veertig boeken heb gelezen, en ik had dit werkelijk nooit gekund als ik nog Instagram had. Zonder die stomme app die constant om aandacht vraagt blijft er zóveel tijd over, vooral in de kleine momentjes: wachten op de bus, trein, of een vriendin; het awkward halfuurtje nadat de film voorbij is maar het nog te vroeg is om naar bed te gaan; die rusteloze momenten waar je nergens zin in hebt. Als je op al die momenten een boek erbij pakt, zit je zo aan de 40! (Natuurlijk is dat niet het einddoel, maar er zijn wel ontelbaar veel andere dingen die je beter kan doen dan scrollen.)

De 40 boeken van 2025
Ik ben heel trots op mijn 40-boeken-prestatie en daarom wil ik er nog iets meer tijd aan besteden. Helemaal onderaan deze nieuwsbrief vind je de lijst van alle boeken, met waardering van 1 tot 5, mocht je nog op zoek zijn naar dingen om te lezen! Ik deel graag nog vijf algemene aanbevelingen van die lijst, van de beste en meest interessante boeken die ik dit jaar heb mogen lezen:

• Voor de geduldigen: Cloud Atlas (David Mitchell);

• Voor de lekkere lezers: Oliver Twist (Charles Dickens);

• Voor de grote denkers: Stories of Your Life and Others (Ted Chiang);

• Voor de boze vrouwen: I Gave You Eyes and You Looked Towards Darkness (Irene Solà);

• Voor de wetenschappers: Wat zouden de dieren zeggen als we ze de juiste vragen stelden? (Vinciane Despret).

Projecten
Net als vorig jaar heb ik tijdens een avond vol gezelligheid een ‘visionboard’ voor 2026 gemaakt:

2026 wordt hopelijk gevuld met lezen, genieten, de tijd nemen, liefhebben, veel natuur en avontuur, blijven volhouden in het leraarschap, en bewust bezig zijn met de tijd die ik heb.

Kunst
Deze kunst heeft mij deze maand vergezeld.

Het album Joy as an Act of Resistance. van de Britse punkband IDLES zweefde al een tijdje op de periferie van mijn muziekbibliotheek, maar deze maand heb ik het meermaals volledig afgeluisterd, tot mijn grote genoegen. Het is ruig, boos, grappig, en verrassend goed mee te zingen. Sterker nog, veel van de teksten zijn heel validerend om te roepen (in de auto, bijvoorbeeld).
Zoals “Samaritans“, over masculiniteit (I’m a real boy boy, and I cry! I love myself, and I want to try!), “Television” (I! Go! Outside! And I feel FREE! ‘Cause I smash mirrors, and FUCK TV!), of “Danny Nedelko”, waar je heel hard mee kan spellen met C-O-M-M-U-N-I-T-Y S-O F-U-C-K Y-O-U! De perfecte mix van blije woede dus, zoals je van de naam van het album mag verwachten.

Dankjewel!
Voor je interesse in deze nieuwsbrief-in-plaats-van-Instagram, heel 2025 lang. We gaan er lekker mee door in 2026, want ik geniet van het opschrijven en van jullie lieve reacties. Tot volgende maand!

Merels 40 boeken van 2025
Inclusief waardering van 1 tot 5.

1. Oliver Twist, Charles Dickens (4/5)

2. Teaching to Transgress: Education as the Practice of Freedom, bell hooks (4/5)

3. The World’s Wife, Carol Ann Duffy (4/5)

4. One Flew Over the Cuckoo’s Nest, Ken Kesey (5/5)

5. Hoe overleven we?, Francine Oomen (4/5)

6. So Late in the Day, Claire Keegan (4/5)

7. De glimlach van de aarde: Het voelende denken van Albert Camus, Roel Meijvis (4/5)

8. NW, Zadie Smith (4/5)

9. I’m Glad My Mom Died, Jennette McCurdy (4/5)

10. The Wind-Up Bird Chronicle, Haruki Murakami (4/5)

11. Saturday, Ian McEwan (3/5)

12. Cloud Atlas, David Mitchell (5/5)

13. Graafdier, Nikki Dekker (4/5)

14. Pedagogy of the Oppressed, Paulo Freire (3/5)

15. Frankenstein, Mary Wollstonecraft Shelley (4/5)

16. East West Street, Philippe Sands (4/5)

17. Sula, Toni Morrison (4/5)

18. Op een andere planeet kunnen ze me redden, Lieke Marsman (4/5)

19. De krater, Gerwin van der Werf (3/5)

20. Stories of Your Life and Others, Ted Chiang (5/5)

21. Wat zouden de dieren zeggen als we ze de juiste vragen stelden?, Vinciane Despret (4/5)

22. Human Acts, Han Kang (4/5)

23. James, Percival Everett (4/5)

24. The Dude De Ching: New Annotated Edition, Oliver Benjamin (4/5)

25. Politics and the English Language, George Orwell (3/5)

26. Death and the Maiden, Ariel Dorfman (4/5)

27. The Bee Sting, Paul Murray (4/5)

28. Wondermond, Anne-Gine Goemans (3/5)

29. De kat en de generaal, Nino Haratischwili (3/5)

30. Birdsong, Sebastian Faulks (3/5)

31. Half of a Yellow Sun, Chimamanda Ngozi Adichie (4/5)

32. The Hate U Give, Angie Thomas (2/5)

33. I Gave You Eyes and You Looked Toward Darkness, Irene Solà (5/5)

34. Transcendent Kingdom, Yaa Gyasi (4/5)

35. Here I Am, Jonathan Saffran Foer (3/5)

36. War Horse, Michael Morpugo (3/5)

37. Luister, Sacha Bronwasser (4/5)

38. Stones from the River, Ursula Hegi (3/5)

39. The Animals in that Country, Laura Jean McKay (tweede lezing, 4/5)

40. Amsterdam, Ian McEwan (3/5)