Khi nào mẹ bầu cần chọc ối? Quy trình và lưu ý an toàn

Chọc ối là thủ thuật chẩn đoán trước sinh giúp lấy một lượng nhỏ nước ối từ buồng tử cung để phân tích tế bào thai nhi. Vậy chọc ối có đau không? Phương pháp này có thể phát hiện sớm các bất thường di truyền hoặc rối loạn nhiễm sắc thể, giúp bác sĩ đánh giá chính xác sức khỏe thai và đưa ra hướng xử trí phù hợp. 

Khi nào mẹ bầu cần chọc ối?

Thông thường, bác sĩ chỉ định chọc ối trong giai đoạn từ tuần thai thứ 16 đến 18, khi lượng nước ối đủ và nguy cơ biến chứng thấp nhất. Dưới đây là những trường hợp mẹ bầu cần được cân nhắc thực hiện chọc ối:

• Kết quả sàng lọc trước sinh nguy cơ cao: Nếu các xét nghiệm NIPT, Double Test hoặc Triple Test cho thấy nguy cơ cao mắc hội chứng Down, Edwards, Patau, bác sĩ sẽ chỉ định chọc ối để chẩn đoán xác định.

• Thai nhi có dấu hiệu bất thường trên siêu âm: Một số dấu hiệu như độ mờ da gáy tăng, xương mũi ngắn, tim hoặc não có cấu trúc bất thường đều là chỉ điểm quan trọng.

• Cha hoặc mẹ mang gen bệnh di truyền: Trường hợp bố hoặc mẹ mang gen Thalassemia, bệnh máu khó đông, thiếu men G6PD hay bệnh lý chuyển hóa bẩm sinh.

• Mẹ bầu từ 35 tuổi trở lên: Độ tuổi này làm tăng nguy cơ rối loạn nhiễm sắc thể ở thai, do đó chọc ối giúp kiểm tra và đánh giá chính xác hơn.

• Tiền sử sinh con mắc bệnh di truyền hoặc thai lưu không rõ nguyên nhân: Bác sĩ sẽ đề nghị chọc ối ở những thai kỳ sau để xác định nguyên nhân và theo dõi sớm.

➡️➡️➡️Xem tại đây: https://ithelp.ithome.com.tw/users/20180287

Quy trình thực hiện chọc ối

Quy trình chọc ối được thực hiện theo các bước sau: 

Khám và tư vấn trước thủ thuật

Trước khi chọc ối, bác sĩ sẽ siêu âm để xác định tuổi thai, vị trí thai, dây rốn và bánh nhau. Mẹ được tư vấn chi tiết về mục đích, quy trình và các nguy cơ có thể gặp. Nếu đủ điều kiện, bác sĩ sẽ lên lịch thực hiện trong khoảng tuần 16–18 của thai kỳ.

Siêu âm xác định vị trí chọc ối

Bác sĩ tiến hành sát khuẩn vùng bụng và dùng đầu dò siêu âm để tìm vị trí thích hợp nhất, tránh các vùng có dây rốn hoặc phần thân thai nhi. Việc định vị này giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo độ chính xác khi đưa kim vào.

Lấy mẫu nước ối

Dưới hướng dẫn của siêu âm, bác sĩ sử dụng một kim mảnh chuyên dụng đưa qua thành bụng, xuyên vào túi ối và rút khoảng 15–20 ml nước ối. Thủ thuật thường diễn ra nhanh, chỉ trong 5–10 phút, mẹ hoàn toàn tỉnh táo, cảm giác đau nhẹ hoặc hơi tức bụng là bình thường.

Theo dõi sau thủ thuật

Sau khi lấy mẫu, bác sĩ siêu âm kiểm tra lại tình trạng thai nhi, vị trí bánh nhau và túi ối. Mẹ sẽ được nằm theo dõi thêm 30–60 phút tại viện, sau đó có thể về nhà nếu không có dấu hiệu bất thường.

Phân tích mẫu và trả kết quả

Mẫu nước ối được chuyển đến phòng xét nghiệm di truyền để tách tế bào và phân tích nhiễm sắc thể, gen di truyền hoặc các bệnh lý di truyền đặc hiệu. Kết quả thường có sau 7–14 ngày, tùy loại xét nghiệm. Bác sĩ sẽ hẹn mẹ tái khám để giải thích kết quả và tư vấn hướng theo dõi tiếp theo cho thai kỳ.

➡️➡️➡️Xem tại đây: chọc ối bao lâu thì có kết quả

Lưu ý an toàn trước và sau khi chọc ối

Khi thực hiện chọc ối, mẹ bầu cần lưu ý những điều sau: 

• Chỉ thực hiện tại bệnh viện hoặc trung tâm y học bào thai uy tín với bác sĩ có kinh nghiệm.

• Giữ tâm lý thoải mái, ngủ đủ giấc và ăn nhẹ trước khi làm thủ thuật.

• Báo cho bác sĩ nếu có dị ứng thuốc hoặc bệnh lý nền như cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn đông máu.

• Sau chọc ối, nghỉ ngơi 1–2 ngày, tránh lao động nặng, leo cầu thang hoặc quan hệ vợ chồng.

• Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như đau bụng, chảy máu, rò dịch âm đạo hoặc sốt. Nếu có, cần đến bệnh viện kiểm tra ngay.

• Tái khám đúng lịch hẹn để nhận kết quả và đánh giá sức khỏe thai nhi.

➡️➡️➡️Xem thêm: Theo dõi Bệnh viện đại học Phenikaa để chuẩn đoán trước khi sinh.

Kết luận 

Chọc ối là phương pháp chẩn đoán di truyền có độ chính xác cao, giúp phát hiện sớm các rối loạn nhiễm sắc thể và bệnh lý bẩm sinh ở thai nhi. Khi được thực hiện đúng thời điểm, bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm trong môi trường đạt chuẩn, thủ thuật này hoàn toàn an toàn cho cả mẹ và bé.

Nếu mẹ bầu được khuyến nghị chọc ối hoặc cần tư vấn kỹ hơn về sàng lọc – chẩn đoán trước sinh, hãy đến BV Đại học Phenikaa – Trung tâm Y học bào thai PhenikaaMec để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.