Newyddion Natur Ceredigion 02/10/26

Gill Clark

        2 October 2026

Newyddion Natur Ceredigion 02/10/26

        Newyddion Natur Ceredigion 02/10/26
Cyfarfod y Hydref Caerwedros

Gwylio’r Gwyllt Gorllewin Cymru mis Hydref
Sesiynau cofnodi bywyd gwyllt am ddim gyda Chanolfan Gwybodaeth Bioamrywiaeth Gorllewin Cymru. Ffordd wych o ddarganfod a chofnodi bywyd gwyllt lleol.

Dydd Mercher 7 Hydref – Red Kite Lusitanos, Llanarth
Dydd Iau 15 Hydref – Coed Pencoedtop, Plwmp
Dydd Sadwrn 17 Hydref – Coetir Cymunedol Longwood, Llanbedr Pont Steffan
Dydd Gwener 23 Hydref – Coed Taliesin, Tre Taliesin

Strategaeth Dileu Mincod
Gofynnwyd i Bartneriaeth Natur Ceredigion ystyried cefnogi Strategaeth Dileu Mincod America arfaethedig i Gymru (2027–2035). Gweler ynghlwm. Rydym wrthi’n ystyried a ddylid cefnogi'r strategaeth arfaethedig a byddem yn croesawu barn aelodau'r Bartneriaeth ar y pwnc hwn. [email protected]
Arwyddion bywyd gwyllt

Mae'r arwydd hwn yn rhan o gyfres o arwyddion ymwybyddiaeth bioamrywiaeth a gynhyrchwyd drwy bedair blynedd o raglen o weithdai bioamrywiaeth cymunedol. Gweler ynghlwm.
Gweithgareddau
Cerddwyr Aberystwyth
Ymunwch â thaith gerdded fer o'r Borth i Fferm Brynllys, gan groesi Afon Leri a dilyn llwybrau ac isffyrdd cyn dychwelyd ar hyd yr afon. Dydd Mawrth 6 Hydref 1.30pm o'r maes parcio wrth ymyl Borth Animalarium.
Sesiynau Crefft Coetir Gwirfoddoli Gwyrdd
Ymunwch â Tir Coed am sesiynau crefft coetir a gwirfoddoli gwyrdd. Anelir y gweithgareddau at bobl nad ydynt mewn gwaith neu hyfforddiant ar hyn o bryd. Cysylltwch â [email protected]
Y Llu Amgylcheddol Cristnogol
Sesiynau sy'n archwilio sylfeini Beiblaidd gofalu am y greadigaeth, argyfyngau hinsawdd a natur, arweinyddiaeth, dylanwadu a chynllunio gweithredu ymarferol. Dydd Mercher 7 Hydref – Dydd Mercher 3 Mawrth 2027 7–9pm = £25.
Coed Hynod
Ymunwch â thaith dywysedig i adnabod, enwi a chofnodi coed hynod, a'u pwysigrwydd i fywyd gwyllt ac ecosystemau coetiroedd. Dydd Sadwrn 10 Hydref 2–4pm yn Neuadd Eglwys Llanfihangel Rhos-y-Corn, Caerfyrddin – am ddim. Mae’n hanfodol cadw lle. Gweler ynghlwm.
Diwrnod Rhwydweithio CommuniTree
Diwrnod Rhwydweithio Busnes CommuniTree yng Nghanolfan y Dechnoleg Amgen. Dydd Mawrth 13 Hydref 10.30am-3pm.
Ffair yr Hydref Aberystwyth

Dewch i ddathlu’r hydref gyda chynnyrch yr hydref, cadwraeth, sesiynau blasu, gweithdai crefft, stondinau, cerddoriaeth fyw a mwy. Bydd Caffi Trwsio hefyd rhwng 11yb–1yp. Dydd Sadwrn 17 Hydref 10yb–3yp ym Mandstand Aberystwyth, y Promenâd.
Trefniant Blodeuol â Phwmpenni
Dewch i greu eich trefniant blodeuol eich hun â phwmpenni gan ddefnyddio blodau a dail tymhorol yn y Ddôl Flodau. Dydd Sadwrn 24 Hydref 10am–12.30pm = £39.50.
Clwb Gwyliau Calan Gaeaf Môr-ladron y Coed
Clwb gwyliau natur i blant, gyda gweithgareddau awyr agored, sgiliau coetir, crefftau ac anturiaethau. Dydd Llun 26 Hydref 9.30am–3pm = £30+
Sesiynau Natur
Ar gyfer teuluoedd â phlant 4–10 oed, dan arweiniad arweinydd ysgol draeth profiadol. Dydd Llun 26 Hydref 9.45–11.45am yng Nghanolfan Natur Ynyslas = £3.50. Rhaid i blant fod yng nghwmni oedolyn.
Cynhadledd Gyrfaoedd Bywyd Gwyllt
Digwyddiad undydd ysbrydoledig i unrhyw un sydd â diddordeb mewn dilyn gyrfa gydag anifeiliaid neu warchod y byd naturiol. Dydd Iau 29 Hydref 9am – 5pm. Am ddim ar-lein. Anelir y digwyddiad hwn at bobl ifanc 16–25 oed.
Brogaod a Llyffantod

Sgwrs ddarluniadol yn archwilio brogaod a llyffantod. Dydd Mercher 14 Hydref 7.30pm (drysau'n agor am 7.15pm) yn y Stiwdios, Theatr Mwldan, Aberteifi – £3, gan gynnwys te, coffi a bisgedi.
Cynhadledd Ymchwil Froglife

Archwiliwch yr ymchwil a'r gwaith cadwraeth diweddaraf ar amffibiaid ac ymlusgiaid y DU ar-lein ddydd Mercher 21 Hydref 1.30–4.30pm.
Eplesu
Gweithdy Eplesu a Kimchi yr Hydref
Dysgwch hanfodion eplesu diogel, cadw llysiau tymhorol, blasu gwahanol fathau o eples a gwneud eich kimchi eich hun i’w gadw. Dydd Sadwrn 10 Hydref 11am–1pm ym Mhorthi Aber, Aberystwyth. Awgrymir rhoi £5 - £20.
Gweithdy Eplesu
Dysgwch am eplesu ac iechyd y perfedd, blaswch fwydydd wedi'u heplesu a gwnewch eich eples eich hun i’w gadw. Addas i ddechreuwyr, a bydd llysiau a jariau yn cael eu darparu. Dydd Sadwrn 24 Hydref 11am–2.30pm yn Neuadd Cwrwgl Llechryd = £25. Mae’n hanfodol cadw lle: [email protected].
Dŵr a Bywyd Gwyllt
Asesiad Stoc Eogiaid 2025
Mae'r asesiadau diweddaraf ar gyfer afonydd Cymru yn amlygu angen taer i weithredu ar frys os yw'r rhywogaeth bysgod eiconig hon am oroesi, heb sôn am ffynnu eto.
30 Mlynedd o Ganolfan Bywyd Gwyllt Morol Bae Ceredigion
Mae Canolfan Bywyd Gwyllt Morol Bae Ceredigion yn dathlu 30 mlynedd o ymchwil, addysg a chadwraeth forol, ac yn codi £30,000 i barhau â'i gwaith ym Mae Ceredigion.
Ffyngau
Tyfu Madarch Technoleg Isel
Dysgwch sut i dyfu madarch wystrys y coed a shiitake gan ddefnyddio dulliau technoleg isel yn Elemental Adventures, Llandysul. Dydd Sadwrn 10 Hydref 10am–3.30pm = £30+
Diwrnod Ffwng y DU
Dathliad blynyddol o'n byd ffwngaidd, gyda rhywbeth at ddant pawb. Dydd Sadwrn 10 Hydref.
Sgiliau Maes Ffyngau
Datblygwch eich gwybodaeth o ran adnabod ffyngau, ecoleg a chofnodi maes trwy'r cwrs hwn gan y Cyngor Astudiaethau Maes.
Rhywogaethau Ffwng Bwganllyd
Ydych chi wedi clywed am Glustiau’r Ysgaw? Neu Fysedd y Meirw? Dyma'r rhywogaethau ffwng bwganllyd i gadw llygad amdanynt y tymor hwn.
Ffermio
Adolygiad Annibynnol
Bydd yr adolygiad hwn yn darparu asesiad annibynnol, ymarferol o'r baich biwrocrataidd ar ffermydd teuluol yng Nghymru. Ei nod yw lleihau biwrocratiaeth a chymhlethdod diangen, gan gadw safonau.
Cynllun Ffermio Cynaliadwy

Gwybodaeth allweddol a dyddiadau y mae angen i chi eu gwybod ar gyfer Haen Gyffredinol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy.
Map y Cynllun Ffermio Cynaliadwy - Mathau o dir, nodweddion tirwedd a gwybodaeth arall a allai fod yn berthnasol i'ch daliad.

Llysgenhadon Diogelwch ar y Fferm
Mae Partneriaeth Diogelwch y Fferm Cymru yn galw ar ffermwyr ledled Cymru i gamu ymlaen a helpu i hyrwyddo arferion gwaith mwy diogel a lleihau nifer y digwyddiadau sy'n newid bywydau ar ffermydd.
Dysgu Gwyllt
Cwrs Ffotograffiaeth Tirwedd a Bywyd Gwyllt
I ddechreuwyr a rhai sy’n ceisio gwella, yn cwmpasu ffotograffiaeth tirwedd a bywyd gwyllt. Dydd Sadwrn 17 Hydref 10am–6pm yn Nhŷ Cornel, Tregaron = £80.
Llwybrau Gwyllt at Ysgrifennu
Datblygwch eich ymarfer ysgrifennu a dyfnhau eich perthynas â'r byd naturiol trwy raglen fentora un-i-un hyblyg, gydag awgrymiadau creadigol, arweiniad ac adborth = £25+
Darganfod Cennau
Archwiliwch ddulliau adnabod, ecoleg a chynefinoedd cennau, gyda chanllawiau ar adnabod rhywogaethau cyffredin a defnyddio adnoddau adnabod yn y cwrs hwn.
Darganfod Ecoleg Forol
Archwiliwch ecosystemau morol, cynefinoedd arfordirol a'r berthynas rhwng pobl a'r môr, gan ganolbwyntio ar rywogaethau a chynefinoedd y DU. Dydd Mercher 23 Medi – Dydd Mercher 4 Tachwedd 1–1.45pm = £40.
Ffilmiau Byrion Bioamrywiaeth
Cyfres o weminarau byw awr sy'n archwilio pynciau hanes naturiol = £10.

Addasiadau Planhigion – Darganfyddwch sut mae planhigion yn goroesi mewn amgylcheddau eithafol, o anialwch i gorsydd. Dydd Llun 26 Hydref 7–8pm.
Adeiladu ar gyfer Bioamrywiaeth – Dysgwch sut i greu pyllau sy'n cynnal bywyd gwyllt. Dydd Iau 29 Hydref 1–2pm.
O'r Perfeddion i'r Ardd – Archwiliwch feddyginiaethau canoloesol a'r planhigion a'r anifeiliaid a ddefnyddiwyd mewn iachâd. Dydd Llun 2 Tachwedd 7–8pm.
Taith Fotanegol o Ffrwythau Teulu’r Rhosynnau – Darganfyddwch y gwahanol fathau o ffrwythau a geir yn nheulu'r rhosyn. Dydd Llun 16 Tachwedd 7–8pm.
Fflora a Daeareg y Chilterns – Archwiliwch sut mae daeareg a defnydd tir yn llywio fflora Bryniau Chiltern. Dydd Llun 23 Tachwedd 7–8pm.
Sgiliau Data ar gyfer Cadwraeth: Cyflwyniad i R – Dysgwch hanfodion defnyddio R a RStudio ar gyfer data cadwraeth. Dydd Iau 26 Tachwedd 7–8pm.
Bwystfilod yn y Dechrau – Archwiliwch rôl anifeiliaid mewn chwedlau creu a straeon dynol. Dydd Llun 7 Rhagfyr 7–8pm.
Anifeiliaid yn Fyw mewn Cyngerdd – Darganfyddwch ddulliau recordio synau bywyd gwyllt a'u defnydd mewn cadwraeth. Dydd Mercher 9 Rhagfyr 1–2pm.
O Benbyliaid i Goed – Dysgwch ddulliau ymarferol o reoli pyllau ar gyfer bioamrywiaeth hirdymor. Dydd Iau 21 Ionawr 2027 1–2pm.

Ymgynghoriadau
Ymgynghoriad ar Sbwriel Ymyl Ffordd
Mae Llywodraeth Cymru yn gofyn am farn ar gynigion i godi dirwy ar berchnogion cerbydau cofrestredig pan fydd sbwriel yn cael ei daflu o'u cerbyd, hyd yn oed os nad nhw oedd yn gyrru ar y pryd. Ymatebion yn cau ddydd Mercher 14 Hydref.
Papur Gwyn Lles Anifeiliaid Gwyllt
Cynigion i gyflwyno mesurau newydd i amddiffyn morloi rhag aflonyddwch bwriadol neu ddifeddwl a thymor cau statudol ar gyfer ysgyfarnogod yn ystod eu tymor bridio. Ymatebion yn cau ddydd Llun 19 Hydref.
Cynllun Rheoli ar gyfer Crancod a Chimychiaid
Cynllun Rheoli Pysgodfeydd arfaethedig ar gyfer crancod a chimychiaid ym mharth Cymru, gyda'r nod o gefnogi rheolaeth gynaliadwy ar y pysgodfeydd hyn. Ymatebion yn cau ddydd Mawrth 27 Hydref.
Gweminarau
Pryfed lladron
Darganfyddwch fyd hynod ddiddorol pryfed lladron a'u rôl yn ein hecosystemau. Dydd Iau 8 Hydref 6–7.30pm.
Gwarchod Gwiwerod Goch y DU
Cewch wybod y diweddaraf ar-lein am waith gwarchod gwiwerod coch ledled y DU. Dydd Iau 8 Hydref 11.30am.
Sgyrsiau Gylfinirod
Archwiliwch y berthynas rhwng gylfinirod a gweunydd grugieir. Dydd Llun 12 Hydref, 6.30–7.30pm.
BatSense
Darganfyddwch sut y gall technoleg AI gefnogi gwaith monitro ystlumod ac arolygon ecolegol. Dydd Llun 19 Hydref 10.30am–12pm.
Arafsymudwyr
Archwiliwch alluoedd rhyfeddol yr arafsymudwyr – meistri microsgopig ar oroesi. Dydd Mawrth 20 Hydref 6.30-7.30pm.
Symposiwm Rhithwir Ymchwil a Chadwraeth Pryfed
Archwiliwch y prosiectau ymchwil a chadwraeth diweddaraf sy'n ymwneud â gwir bryfed. Dydd Mercher 21 Hydref 10am–1pm = £30+
Cylchlythyrau
Cylchlythyr Tir Natur

Grŵp Lleol Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Ceredigion - Cylchlythyr
Gwasanaethau Natur Lleol
Cynnal a Chadw Organig Natur-Gyfeillgar i’r Ardd
Garddwr/person planhigion proffesiynol profiadol sy'n cynnig gwasanaeth cynnal a chadw eco-gyfeillgar i'r ardd drwy gydol y flwyddyn yn ardal Aberystwyth. Wedi'i yswirio'n llawn, a geirda ar gael. Gweler ynghlwm i gysylltu.
Swyddi
Swyddog Cydlynu Technegol
Partneriaeth NatureSpace. Dyddiad cau: Dydd Llun 12 Hydref.

Gyda dymuniadau gorau,

Diolch am ddarllen cylchlythyr y mis hwn ac am eich diddordeb parhaus yng ngwaith Partneriaeth Natur Ceredigion.

Gill Clark

Cydlynydd, Partneriaeth Natur Leol Ceredigion 

Ar ran y tîm cyfan.

            Diolch yn fawr am eich holl gyfraniadau. Daliwch i’w hanfon. I ymuno â’r rhestr bostio hon neu i’w gadael, cysylltwch â [email protected] Many thanks to all for your contributions, please keep them coming. To join or leave this mailing list, please contact [email protected]
Rydym yn croesawu gohebiaeth yn Gymraeg a Saesneg. Cewch ateb Cymraeg i bob gohebiaeth Gymraeg ac ateb Saesneg i bob gohebiaeth Saesneg. Ni fydd gohebu yn Gymraeg yn arwain at oedi. We welcome correspondence in Welsh and English. Correspondence received in Welsh will be answered in Welsh and correspondence in English will be answered in English. Corresponding in Welsh will not involve any delay.
Ymwadiad:
Er y cymerir pob gofal posib i sicrhau cywirdeb unrhyw wybodaeth a chyngor a roddir yn yr ohebiaeth hon, ni dderbynnir atebolrwydd am unrhyw golledion a all godi o unrhyw gamgymeriadau sy'n gynwysedig ac fe'ch atgoffir o'r angen i chi ofyn am gyngor proffesiynol eich hun.
Bwriedir y neges ebost hon, ac unrhyw atodiadau iddi, at sylw'r person(au) y'i danfonwyd atynt yn unig. Os nad chi yw'r derbynnydd y cyfeiriwyd y neges hon ato ef neu hi, neu'r person sydd gyfrifol am drosglwyddo'r neges hon iddo ef neu hi, mi ddylech hysbysu'r anfonwr ar eich union. Oni bai mai chi yw'r person neu gynrychiolydd y person y cyfeiriwyd y neges hon at ef neu hi nid ydych wedi eich awdurdodi i, ac ni ddylech chi, ddarllen, copio, dosbarthu, defnyddio na chadw'r neges hon nac unrhyw gyfran ohoni.
O dan GDPR y DU, Deddf Diogelu Data 2018, a Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000, gellir datgelu cynnwys yr e-bost hwn. Disclaimer:
While reasonable care is taken to ensure the correctness of any information and advice given in this correspondence no liability is accepted for losses arising from any errors contained in it and you are reminded of the need to obtain your own professional advice.
The information in this email and any attachments is intended solely for the attention and use of the named addressee(s). If you are not the intended recipient, or person responsible for delivering this information to the intended recipient, please notify the sender immediately. Unless you are the intended recipient or his/her representative you are not authorised to, and must not, read, copy, distribute, use or retain this message or any part of it.
Under the UK GDPR, Data Protection Act 2018 and the Freedom of Information Act 2000 the contents of this email may be disclosed.

        Fermenting Workshop.pdf
        Download

        A6 flyer gardening 2026.pdf
        Download

        Ffair yr Hydref Aberystwyth.pdf
        Download

        Veteran Tree Talk.pdf
        Download

        American Mink Eradication Strategy - Summary Document.pdf
        Download

        Wildlife Signs.pdf
        Download

                                Don't miss what's next. Subscribe to Newyddion Natur Ceredigion News:

                                    Where did you hear about us?

                        Email
                        *

                    ← Newer

                Ceredigion Nature Newsletter 02/10/26

                    Older →

                Ceredigion Nature Newsflash 25/09/26